خطر ذرات معلق هوا برای سلامتی

البته این روزها از هجوم انواع گرد و غبارها به کشور خیلی صحبت می‌شود، اما بهتر است انواع ذرات معلق را که همواره در کمین سلامتی شماست بشناسید. به طور کلی به ذرات جامد کوچک و قطرات مایع، ذرات معلق می‌گویند. ذرات معلق موجود در هوا مخلوطی از ترکیبات گوناگون است و توسط منابع مختلف منتشر می‌شوند. این ذرات دارای خصوصیات متفاوتی هستند، از آن جمله می‌توان به شکل هندسی، جرم، غلظت، ترکیب شیمیایی و نسبت فیزیکی آنها اشاره کرد.

مطالعات گسترده، اثرات معکوس و مضر ذرات معلق را بر روی سلامتی، افزایش مرگ و میر و بیماری‌های تنفسی و قلبی عروقی نشان داده است.

ذرات معلق به عنوان شاخه‌ای از مواد آلاینده‌ دارای تنوع و پیچیدگی بسیار زیادی هستند. اندازه ذرات و ترکیب شیمیایی آنها مانند غلظتشان در هوا از ویژگی مهم این مواد به شمار می‌رود.

ذرات معلق می‌تواند باعث تحریک و تشدید بیماری‌های تنفسی، تاثیرات سرطانی، تاثیرات سوء بر قفسه صدری، تاثیر بر مکانیسم‌های دفاعی و تصفیه‌ای، خوردگی و تخریب اموال شود. این ذرات همچنین می‌تواند باعث تداخل با نور خورشید مثل تفرق نور خورشید حاصل از مه دود و تاری شده و نیز می‌تواند در واکنش‌های شیمیایی جذب به عنوان یک کاتالیزور عمل بکند.

طبق آمار موجود میزان ذرات معلق منتشره از منابع ساکن و متحرک در شهر تهران به ترتیب برابر 25113 و 182717 تن در سال و از لحاظ درصد برابر 1/12 درصد و 9/87 درصد است.

ذرات معلق از لحاظ ترکیب شیمیایی به ذرات اولیه و ثانویه تقسیم‌بندی می‌شوند، که بستگی به منشا و فرآیند تشکیل آنها دارد.

ذرات اولیه مستقیماً از منبع تولیدشان خارج شده و وارد اتمسفر می‌شوند. این ذرات دارای منبع طبیعی و انسانی هستند. از جمله به آتشفشان‌ها، سوختن جنگل‌ها، اسپری، منابع بیولوژیکی، گرده، باکتری‌ها و قسمت‌های گیاهی می‌توان اشاره کرد.

علاوه بر آن حمل و نقل، احتراق سوخت‌ها از منابع ثابت، فرآیندهای صنعتی، فعالیت‌های کشاورزی و بزرگراه‌ها از دیگر منابع انتشار ذرات معلق باشد. به این ترتیب فراموش نکنید که آلودگی هوا همواره از اگزوز اتومبیل خارج می‌شود و یا ذرات گرد و غباری است که به راحتی می‌توان‌‌دید، بنابراین این خطر همواره وجود دارد که انواع ذرات معلق به خصوص در هوای آزاد سلامتی شما را تهدید کند.

مسعود ابوال‌شیخی