درباره تاثیر آگهی های تبلیغاتی تلویزیون بر کودکان مرکز تحقیقات ، مطالعات و سنجش برنامه ای سازمان صدا و سیما ، طی یک نظرسنجی از والدین کودکان 7 تا 11 ساله تهرانی درباره تاثیر آگهی های تبلیغاتی تلویزیون بر کودکان به نتایج جالب توجهی دست یافته است که در زیر خلاصه ای از آن ارائه می شود.
کد خبر: ۲۷۴۴۷
با این توضیح که نمونه مورد بررسی ، شامل 656نفر از والدین کودکان 7 تا 11 ساله تهرانی بوده است که نظرهای آنان درباره الگوی تماشای آگهی های تلویزیونی فرزندانشان (میزان تماشای آگهی ها، میزان توجه به تلویزیون هنگام پخش آگهی ، قالبها و موضوع های آگهی های مورد علاقه ، همچنین میزان تاثیرپذیری کودکان از آگهی ها، انواع آگهی های مفید برای کودکان و الگوی نظارت بر تماشای آگهی ها از سوی فرزندانشان مطالعه شده است .
4/81 درصد از والدین به نحوی بیننده تبلیغات تلویزیونی بوده اند که 5/59 درصد از آنان در حد «کم و خیلی کم» ، 8/32 درصد در حد «زیاد و خیلی زیاد» به آگهی های تبلیغاتی تلویزیون اعتماد داشته اند که با افزایش هزینه های زندگی و تحصیلات از میزان اعتماد والدین به آگهی ها کاسته شده است . همچنین پاسخگویانی که اعتماد بیشتری به آگهی ها داشتند، این برنامه ها را بیشتر از پاسخگویان دیگر تماشا کرده اند. 3/95 درصد والدین اظهار کرده اند که فرزندانشان به نحوی بیننده آگهی های تبلیغاتی تلویزیون هستند. گفتنی است والدینی که آگهی های تبلیغاتی را بیشتر تماشا کرده اند اعتماد بیشتری به این برنامه ها داشتند، فرزندانشان نیز بیشتر از کودکان دیگر این آگهی ها را تماشا کرده اند. 1/68 درصد والدین اظهار کرده اند که هنگام پخش آگهی های تلویزیونی ، توجه فرزندانشان به تلویزیون بیشتر می شود و به اعتقاد 1/19 درصد آنان ، توجه کودکان به تلویزیون در زمان پخش این برنامه ها تغییری نمی کند و
8/12 درصد نیز اعلام کرده اند توجه فرزندانشان به تلویزیون کمتر می شود. به اعتقاد والدین در میان اشکال گوناگون آگهی ها (کارتون ، عروسکی ، اجرا از سوی کودکان و اجرا از سوی بزرگسالان) ، آگهی های کارتونی
(7/40 درصد) و آگهی های عروسکی (9/34 درصد) بیشتر از سایر اشکال ، مورد علاقه کودکان بوده است . 5/89 درصد از والدین اظهار کرده اند که فرزندانشان در حد «زیاد و خیلی زیاد» به آگهی های آموزشی و 9/69 درصد از والدین معتقدند که فرزندانشان به میزان «زیاد و خیلی زیاد» ابه آگهی های بازرگانی علاقه مند هستند. 65درصد از والدین اظهار کرده اند، کالاهایی را که فرزندانشان در تبلیغات تلویزیونی دیده اند، از آنان خواسته اند و 57درصد والدین در حد «زیاد و خیلی زیاد» این کالاها را تهیه کرده اند. جالب توجه است پاسخگویانی که به میزان زیاد به تبلیغات تلویزیونی اعتماد داشتند، به میزان زیادی هم کالاهای تبلیغی مورد درخواست کودکانشان را خریداری کرده اند. از میان کالاهای تبلیغ شده مورد درخواست کودکان ، تنقلات (8/68درصد) دارای رتبه اول و وسایل بهداشتی (30درصد) دارای رتبه دوم بوده است . بیش از نیمی از والدین (5/67 درصد) اظهار کرده اند که فرزندانشان در حد «خیلی زیاد و زیاد» جملات آگهی های تبلیغاتی را در گفتار خود تکرار می کنند. بنا به اظهار نظر والدین ، در میان انواع گوناگون آگهی های آموزشی که عبارتند از: صرفه جویی در مصرف آب و برق ، رعایت موارد ایمنی و مصرف شیر و لبنیات ، آگهی های مربوط به صرفه جویی در مصرف آب ، بیشتر از سایر آگهی های آموزشی در حد «زیاد و خیلی زیاد» بر رفتار کودکان تاثیر داشته
(5/84 درصد) و پس از آن آگهی مربوط به رعایت موارد ایمنی (9/83 درصد) ، صرفه جویی در مصرف برق (7/83 درصد) و مصرف شیر و لبنیات (1/80 درصد) بر رفتار کودکان تاثیرگذار بوده است . از والدین سوال شده است که «تبلیغ چه کالاها یا وسایلی را در آگهی های تلویزیونی برای کودکان مفید می دانید؛» در میان کالاهایی که والدین مفید تشخیص داده اند، مواد لبنی دارای رتبه اول است
(1/24 درصد) و وسایل کمک آموزشی (7/23 درصد) پس از آن قرار دارد. 2/42 درصد از پاسخگویان معتقدند ، نظارت والدین بر تماشای آگهی های تلویزیونی از سوی فرزندانشان به میزان «خیلی کم و کم» لازم است و در مقابل 2/31 درصد آنان اظهار کرده اند که میزان نظارت باید زیاد و خیلی زیاد باشد. همچنین از نظر والدین مهمترین روش نظارت بر تماشای آگهی های تلویزیونی فرزندانشان ، توضیح دادن به آنان درباره اهداف سازندگان آگهی هاست . از آنجا که کودکان به آگهی های کارتونی بیشتر از سایر اشکال آگهی علاقه مند هستند، دست اندرکاران تولید و پخش آگهی ها قادر خواهند بود که با استفاده از این برنامه ها آموزه های مفید و سازنده ای را از قبیل صرفه جویی در منابع طبیعی ، رعایت موارد بهداشتی و ایمنی به کودکان منتقل کنند و به این ترتیب عادتهای فکری و رفتاری مطلوبی را در آنان نهادینه سازند. همان گونه که نتایج این نظرسنجی نشان داد، هنگام پخش آگهی های تبلیغاتی تلویزیون ، توجه بیش از نیمی از کودکان به تلویزیون بیشتر می شود. بنابراین کودکان ، یک گروه از مخاطبان علاقه مند به آگهی ها هستند که برای مصون ماندن آنان از تاثیرات نامطلوب این برنامه ها، لازم است که در تهیه و پخش آگهی ها، اقدامات نظارتی جدی صورت گیرد.