مدیریت پایدار منابع آب راهی برای جلوگیری از آلودگی‌ها

 محدودیت شدید و افت کیفی منابع آبی کشور از یک سو، افزایش جمعیت، توسعه شهرنشینی، کشاورزی و صنعت و تشدید تقاضا برای آب از سوی دیگر، چالش‌هایی هستند که در صورت بی‌توجهی به آن می‌توانند روند توسعه کشور را در آینده نزدیک با موانع و تنگناهای جدی مواجه کنند. همچنین بـه دلـیـل فقدان سیستم‌های بهینه توزیع، نامناسب بودن الگوهای مصرف آب در کشور، نبود سیستم‌های جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب‌های شهری و صنعتی، مکان‌یابی نامناسب فعالیت‌های عمرانی‌، بی‌توجهی به موازین زیست محیطی نیز از اتلاف و ضایع شدن کمی‌ و کیفی این عنصر حیات بخش در بسیاری از مناطق کشور حکایت دارد. از این‌رو، توجه بیشتر به این مسائل قبل از بحرانی‌تر شدن وضعیت در این بخش‌ها الـزامـی‌ بـه نـظـر می‌رسد. مساله آب یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های حاضر قرن بشریت است که می‌تواند ناشی از محدودیت ذاتی منابع آب و یا بهره‌برداری بی‌رویه و مدیریت ناصحیح این منبع ارزشمند باشد. با توجه به نقش آب در توسعه ملی و ارزش اقتصادی آن به لحاظ منافع ملی و براساس طرح جامع آب کشور، رعایت توجیهات فنی، اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی می‌بایست در برنامه‌های توسعه لحاظ شود. در واقع راهبردهای توسعه بلند مدت منابع آب کشور باید ارزش اقتصادی آب در هر یک از حوضه‌های آبریز، متناسب با شرایط طبیعی و اقلیمی، سرمایه‌گذاری‌های تامین، انتقال و توزیع آب برای بخش‌های گوناگون مصرف را تعیین و اعلام کند. همچنین کنترل کیفیت به معنی مدیریت فعالیت مصرف‌کنندگان مختلف آب به‌گونه‌ای اعمال شود که ابتدا آلودگی‌های منابع آب اعم از سطحی و زیرزمینی ناشی از فعالیتهای این بخش‌ها کنترل و شاخص‌های کیفی آب به تدریج ارتقا یابد. از این‌رو شناسایی و بررسی عوامل عمده تهدیدکننده منابع سطحی و زیرزمینی آب کشور از اهمیت خاصی برخوردار می‌شود.

توسعه شهرنشینی، توسعه صنعت و توسعه کشاورزی تعدادی از مؤلفه‌های اصلی تأثیرگذار بر محیط زیست و منابع آبی کشور است که باید با ارائه استراتژی‌ها و راهبردهای بـلـنـدمـدت در راسـتـای مـدیـریـت مـنـابـع آب، حفاظت و بهره‌برداری پایدار از منابع حیاتی را میسر سازد.

زهرا فرضی