شیخ روزبهان ؛ غریبه در شهر خود، شیراز

شیخ روزبهان مدت 50 سال در مسجد جامع عتیق شیراز به وعظ و خطابه می‌پرداخت و در عرفان و تصوف نیز به مقام شامخی رسید.

وی به شیخ «شطاح» نیز معروف است. شطاح در اصطلاح عرفا کسی است که شطح می‌گوید یعنی کلمات و جملاتی از روی کمال، وجد و حال بیان می‌کند که از فهم عوام فراتر است.

30جلد کتاب از جمله «لوامع التوحید»، «مسالک التوحید»، «سلوه العاشقین»، «کشف‌الاسرار و مکاشفات‌الانوار» و... از وی به جای مانده است. و اما امروز در میان یکی از قدیمی‌ترین محلات شرق شیراز، بنایی زیبا که اطراف یک قبرستان کوچک خانوادگی را احاطه کرده خودنمایی می‌کند، مکانی که 800 سال پیش خانقاه ابومحمد روزبهان بود و امروز به آرامگاه ابدی وی و سه تن از نزدیکانش اختصاص یافته است. مانند اغلب بناهای تاریخی دیگر شهر شیراز، این بنا نیز فاقد هرگونه اثر و نشانه‌ای برای معرفی به گردشگران بوده و فقط می‌توان با پرس و جوهای محلی متوجه شد که این بنای کوچک با درهای بسته متعلق به شیخ کبیر است.

آثار فرسایش قبر شیخ روزبهان نیز بخوبی قابل مشاهده است. در‌قسمت‌هایی از قبرها به نظر می‌رسد برای جلوگیری از فرسایش نوشته‌های روی قبر بر روی آن سیمان کشیده شده و در نقاطی دیگر اما آثاری از مرمت دیده نمی‌شود.

اگر روزی شیخ روزبهان از خلق برید و در کوهی به ریاضت پرداخت امروز نیز به نظر می‌رسد که خلق از او بریده باشد و شیخ روزبهان نیز همچنان در حال ریاضت است اما شاید این ریاضت از بی‌توجهی و بی‌تفاوتی مردم باشد مردمی که روزی شیخ کبیر به ارشاد آنها پرداخته بود.در این مابین اگر مسوولان امر بیش از امروز به معرفی این عارف بزرگ پرداخته بودند شاید شمار گردشگران مراجعه‌کننده به این محل فقط به ایام نوروز محدود نمی‌شد.

شیخ شطاح امروز به حدی از بی توجهی و عدم معرفی رنج می‌برد که وقتی خبرنگار مهر از برخی از کسبه‌های منطقه در مورد آرامگاهش پرسید با جوابی تلخ مواجه شد که شیخ روزبهان که چیزی برای دیدن ندارد شما گردشگران باید بروید حافظیه و سعدیه...

به هر حال سکوتی که در آرامگاه شیخ روزبهان حاکم است نه از سر آرامش بلکه از روی ریاضتی است که شیخ کبیر امروز پس از 800 سال در پی بی توجهی و بی تفاوتی آن را تحمل می‌کند و وقتی خبرنگار مهر از آرامگاه بیرون می‌آمد به این فکر بود که اگر روزی سعدی خداوند را به روح روزبهان قسم داد که حافظ شیراز باشد حال چه کسی باید واسطه قرار گیرد که از شیخ روزبهان محافظت شود.