وزارت رفاه در برزخ ادغام

اگرچه این پیشنهاد دولت در جهت اجرای سیاست کوچک‌سازی و اصلاح ساختار اداری کشور با محوریت ادغام چند وزارتخانه با یکدیگر صورت گرفته است، اما واقعیت این است که بحث انحلال یا ادغام وزارت رفاه به‌عنوان یکی از چالش‌برانگیزترین موارد مطرح شده در طرح ادغام طی سال‌های اخیر همواره از سوی برخی کارشناسان مطرح بوده است.

بر این اساس اکثر کارشناسان معتقدند عملکرد وزارت رفاه با آنچه در قانون برای این وزارتخانه تعریف شده، بسیار متفاوت بود و پس از جدا شدن سازمان تامین اجتماعی از این وزارتخانه، فعالیت‌های وزارت رفاه بیشتر با حوزه سلامت و وزارت بهداشت تداخل پیدا کرده است که همین امر موجب شد پیشنهاد ادغام وزارت رفاه با وزارت بهداشت از سال گذشته با جدیت بیشتری پیگیری شود.

ادغام رفاه با بهداشت؟

اگرچه طرح ادغام وزارت رفاه از سال گذشته تاکنون بارها مطرح شده است، اما این وزارتخانه و مسوولان آن طی این مدت در سکوت به فعالیت خود ادامه داده‌اند تا مگر بحث‌های پیرامون آن فروکش کند، اما به نظر می‌رسد هم دولت در جهت اجرای طرح کوچک‌سازی و هم برخی نمایندگان مجلس و کارشناسان در اجرای طرح ادغام وزارت رفاه با وزارت بهداشت، جدی هستند طوری‌که اخیرا این طرح در 2 کمیسیون بهداشت و اجتماعی مجلس به تصویب رسیده و حتی نام وزارتخانه جدید سلامت، آموزش پزشکی و رفاه نیز برای آن تعیین شده است.

نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ناهماهنگی و نبود بهره‌ وری در نظام سلامت را که به دلیل همین اختلافات طی سال‌های اخیر کاملا مشهود بوده و اوضاع نابسامانی را به وجود آورده است و موجب نارضایتی مردم، مسوولان و جامعه پزشکی شده است، دلیل این پیشنهاد عنوان می‌کند.

به گفته وی، توجه به این واقعیت‌‌ها موجب شد تا کمیسیون بهداشت و درمان و کمیسیون اجتماعی مجلس طرح ادغام 2 وزارتخانه بهداشت، درمان و ‌آموزش پزشکی و رفاه و تأمین اجتماعی را تصویب کنند.

یکی از دلایل مخالفان با پیشنهاد ادغام 2 وزارتخانه بهداشت و رفاه با یکدیگر، بحث کمرنگ شدن بخش آموزش پزشکی در وزارتخانه نوپای «سلامت، آموزش پزشکی و رفاه» است، به طوری‌که مخالفان نگرانند مبادا حجم عظیم مسائل و مشکلات بهداشت و درمان در کشور توجه به آموزش پزشکی را کمرنگ کند.

شهریاری با تاکید بر این‌که این مساله از جمله مباحث چالش‌برانگیز طی سال‌های گذشته بوده و موافق و مخالف داشته است، معتقد است: ممکن است جدا بودن آموزش پزشکی از آموزش عالی مضراتی هم داشته باشد اما بررسی‌های کارشناسی فراوان نشان داده است که قطعا مزیت‌های ادغام آموزش پزشکی در نظام سلامت بیشتر است. به همین علت هم دنیا به این سمت آمده و مدل ادغام آموزش پزشکی در نظام خدمات سلامت در ایران به عنوان یک الگوی موفق در دنیا مطرح و پذیرفته است. اظهارنظرهای موافق و مخالف نمایندگان مجلس مبنی بر ادغام یا انحلال وزارت رفاه در حالی هر روز داغ‌تر می‌شود که مصری، وزیر رفاه در چنین شرایطی سکوت معنی‌داری پیشه کرده است و تنها در اظهارنظری کوتاه با ایسنا طی کمتر از 2 هفته پیش در خصوص ادغام یا انحلال وزارتخانه متبوعش با این استدلال که از مسائل غیررسمی مطرح شده بی‌اطلاع است، از اظهارنظر بیشتر در این زمینه خودداری کرده اما تاکید می‌کند: تمکین از تصمیم و توافق نهایی مجلس برای همه مسوولان لازم‌الاجراست و این تصمیم هرچه باشد، از آن استقبال خواهد کرد. البته وزیر رفاه اظهار امیدواری نیز می‌کند که این تغییرات با عجله همراه نباشد و روی طرح‌های مجلس تدبیر و کار کارشناسی لازم صورت گیرد تا پایداری تصمیمات را زیاد کند.

ادغام فقط با وزارت کار

وقتی طرح موضوع انحلال وزارت رفاه به ادغام این وزارتخانه تغییر یافت، پیشنهاددهندگان این طرح بار دیگر موضوع ادغام این وزارتخانه را با جدیت دنبال کردند، البته با این توصیف که بررسی پیشینه طرح ادغام وزارت رفاه بیانگر این است که طی سال‌های اخیر موضوع ادغام این وزارتخانه تنها با وزارت بهداشت مطرح نبوده و در این سال‌ها موضوع ادغام وزارت رفاه با چند وزارتخانه دیگر از جمله وزارت کار نیز مطرح شده است. به نظر می‌رسد تنها نکته مهم اجرای طرح ادغام است و در این میان تنها موضوعی که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد منطقی بودن یا نبودن ادغام 2 وزارتخانه پیشنهادی با یکدیگر از لحاظ کارکرد و شرح وظایف است. در چنین شرایطی اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بر موضوع ادغام وزارت رفاه با وزارت بهداشت در حالی تاکید می‌کنند که برخی از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس ادغام این دو وزارتخانه را نامتجانس دانسته و معتقدند اگر قرار است ادغامی هم در کار باشد، وزارت رفاه باید فقط با وزارت کار ادغام شود.

هادی مقدسی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در گفتگو با «جام‌جم» با اشاره به این‌که طرح ادغام وزارت رفاه با وزارت بهداشت مطرح نیست، تاکید می‌کند: تنها موضوعی که مطرح است طرحی تحت عنوان ساماندهی ساختار دولت است که بر اساس آن وزارت رفاه و کار باید با هم ادغام شوند و به جای آن وزارت کارو رفاه اجتماعی تشکیل شود که این طرح در جلسه هفته گذشته کمیسیون تخصصی اجتماعی مجلس به‌طور عادی به تصویب رسیده است.

وی در پاسخ به این سوال که چرا موضوع ادغام وزارت رفاه با وزارت کار تصویب شده و نه وزارت بهداشت، تاکید می‌کند: از آنجا که متولی بیمه و تامین پوشش بیمه‌ای در کشور وزارت رفاه و تامین اجتماعی است و از طرف دیگر تمام نیروهای شاغل در کشور جدا از نیروهای خدمات کشوری که مشمول قانون خدمات کشوری‌اند، تابع وزارت کار هستند لذا ادغام این دو وزارتخانه منطقی‌تر به نظر می‌رسد تا بتوان برنامه‌ریزی‌های مشخصی برای پوشش بیمه‌ای و همچنین رفع معضل بیکاری و اشتغال در کشور انجام داد.

مقدسی با تاکید بر این‌که تنها در یک بعد و آن هم در بخش خدمات درمانی کارکرد وزارت رفاه با وزارت بهداشت سنخیت پیدا می‌کند، ادامه می‌دهد: از آنجا که وزارت بهداشت تنها متولی بحث سلامت و درمان در کشور است درگیر کردن این وزارتخانه با مسائل بیمه‌ای و امور بازنشستگی رابطه نامتجانسی بین دو وزارتخانه برقرار می‌کند و به همین دلیل سنخیتی در ادغام این دو وزارتخانه وجود ندارد.

اظهارات این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در حالی مطرح می‌شود که عفت شریعتی به عنوان عضو دیگر کمیسیون اجتماعی مجلس در گفتگو با فارس طرح ادغام وزارتخانه‌های کار و رفاه با یکدیگر را غیرمنطقی می‌داند و تاکید می‌کند: ادغام وزارت کار با وزارت رفاه منتفی شده است، چراکه ادغام این دو وزارتخانه با یکدیگر، غیرمنطقی است و باید در این زمینه تصمیم منطقی گرفته شود و فعلا این موضوع در کمیسیون اجتماعی مجلس مورد بررسی قرار گرفته اما این کمیسیون عجولانه تصمیم نمی‌گیرد.

تداوم اختلاف‌نظرها

طرح اظهارنظرهای متفاوت در خصوص بحث ادغام وزارت رفاه بیانگر این امر است که با وجود اعلام اخبار چند روزه اخیر مبنی بر تصویب ادغام وزارت رفاه با وزارت بهداشت که از سوی اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مطرح شده، یا تصویب ادغام وزارت رفاه با وزارت کار که از سوی اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس مطرح شده، اختلاف نظر بین اعضای کمیسیون‌های مختلف مجلس و بویژه کمیسیون اجتماعی و بهداشت و درمان بر سر این موضوع که وزارت رفاه با وزارت بهداشت ادغام شود یا وزارت کار همچنان ادامه دارد در حالی که مشخص نیست نمایندگان مجلس چه زمانی در خصوص این موضوع به اتفاق نظر نهایی خواهند رسید، آینده‌ای مبهم برای وزارت رفاه و تامین اجتماعی رقم می‌زند.

پوران محمدی