2- تهاجم تبلیغاتی غرب و به ویژه امریکا بر علیه ایران در طول 25 سال سپری شده پس از انقلاب اسلامی بر سه محور استوار بوده است .
یک ، نقض حقوق بشر - دو ، حمایت از تروریسم - سه ، تولید سلاح کشتار جمعی این سه عنوان در طول زمان یاد شده بصورت مجزا و یا پیوسته در دستور کار رسانه های تبلیغاتی غرب قرار داشته است .
در ابتدای پیروزی انقلاب نقض حقوق بشر ، سپس حمایت از تروریسم و در سالهای اخیر تولید سلاح کشتار جمعی حربه های تبلیغاتی بوده که بر علیه کشورمان بکار گرفته شده است .
بدنبال وقایع 11 سپتامبر که امریکا تبلیغات جدیدی را با عنوان محور شرارت بر علیه ایران آغاز نمود بیشترین حجم تبلیغات را موضوع تولید سلاح های کشتار جمعی به خود اختصاص داد ، این هجمه تبلیغاتی پس از حمله امریکا به عراق بر موضوع تولید سلاح هسته ای توسط ایران متمرکز شده است .
مخالفت امریکا با استفاده صلح آمیز ایران از انرژی اتمی و ارتباط دادن آن با امکان تولید سلاح هسته ای در حالی صورت می گیرد که واشنگتن از نظارت مستقیم IAEA (آژانس بین المللی انرژی اتمی) بر فعالیت اتمی ایران اطلاع کامل دارد.
این مخالفت در حالی ابراز می شود که امریکا می داند7 ایران نزدیک به سه دهه است که به NTP پیوسته و براساس ماده 9 این پیمان هیچ کشوری غیر از 5 کشور دارای «حق وتو» حق برخورداری از تسلیحات هسته ای را ندارند.
مخالفت امریکا با دستیابی ایران به انرژی اتمی در حالی است که مقدمات احداث نیروگاه اتمی بوشهر در پیش از انقلاب و با تایید خود آنان فراهم شده بود.
مخالفت امریکا با برخورداری قانونی ایران از منافع انرژی اتمی در شرایطی صورت می پذیرد که تمام قوانین و مقررات مرتبط از سوی ایران رعایت شده ، اما امریکا و دیگر کشورهای متعهد به NPT برخلاف ماده 4 پیمان هیچگونه کمکی در جهت دستیابی ایران به انرژی اتمی در جهت اهداف صلح جویانه بعمل نیاورده اند.
مخالفت امریکا با ایران برای دستیابی به حق مسلم امکان استفاده از انرژی اتمی در شرایطی است که این کشور به اقدامات غیرقانونی اسرائیل در جهت دستیابی به سلاح هسته ای در طی سالیان گذشته هیچ واکنشی نشان نداده و حتی این رژیم را در جهت دستیابی به مقاصدش یاری نموده است .
و خلاصه آن که مخالفت امریکا با ایران که عضو NPT است و همکاری نزدیک و مستمر با IAEA دارد در شرایطی انجام می پذیرد که اسرائیل نه عضویت در سازمان ها و پروتکل های بین المللی را می پذیرد و نه حاضر به همکاری و پذیرش نظارت این سازمانها می باشد.
3- امریکا در مخالفت با دستیابی ایران به انرژی اتمی سه موضوع عمده را مطرح می نماید.
اول - امکان عدم استفاده صلح آمیز ایران از انرژی اتمی و در نهایت تولید سلاح هسته ای .
دوم - وجود ذخائر غنی نفت و گاز در ایران و عدم ضرورت استفاده از انرژی اتمی .
سوم - خطرات زیست محیطی استفاده از انرژی اتمی. در پاسخ به توجیهات امریکا دلایل متقن و مستند متعددی می توان ارائه داد که مواردی چند از آن که در فرصت کوتاه این مقاله قابل طرح می باشد عبارت است از:
1- با توجه به این که در جهان تنها 9 کشور دارای سلاح هسته ای بوده و مقایسه آن با جدول کشورهای برخوردار از انرژی اتمی به آسانی می توان به این نتیجه دست یافت که دارا بودن انرژی اتمی با توانایی تولید سلاح هسته ای دو موضوع متفاوت از هم جدا می باشد.
زیرا اگر بکارگیری انرژی اتمی به تنهایی برای دستیابی به سلاح هسته ای کفایت ی کرد تمام کشورهای دارای نیروگاه اتمی و برخوردار از انرژی اتمی می بایست اکنون دارای سلاح هسته ای باشند در حالی که چنین نیست ، چرا که سازمان های جهانی نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی و همچنین کنوانسیون های بین المللی نظیر NPT/CTBT به عنوان سدی در مقابل کشورهایی که بخواهند به سلاح هسته ای دست یابند عمل می نماید.
از آنجایی که جمهوری اسلامی ایران از پیشگامان مبارزه با منع تولید و بکارگیری سلاح های کشتار جمعی بوده و عزم خود را در این زمینه در جنگ هشت ساله عراق با کشورمان که در آن به دفعات مورد حمله شیمیایی قرار گرفت و پاسخی به آن نداد نشان داده است و همچنین عضویت فعال و پیشرو در سازمانهای و پروتکل هایی دارد که در مخالفت با سلاح های کشتار جمعی اقدام می نمایند ، بنابراین اعلام امریکا مبنی بر خواست ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای اتهامی بی پایه و اساس می باشد.
نکته حائز اهمیت دیگری که می باید به آن توجه داشت این است که روسیه به عنوان تامین کننده سوخت مورد نیاز نیروگاه اتمی بوشهر ، تضمین های لازم در جهت بازگرداندن پس مانده های سوخت مصرفی را که می تواند در ساخت سلاح هسته ای مورد استفاده قرار گیرد اعلام کرده .
بدین ترتیب مشخص می گردد که دلیل امریکا در این بخش مبنی بر مخالفت با استفاده ایران از انرژی اتمی فاقد وجاهت قانونی است .
2- دارا بودن ذخائر سرشار نفت و گاز از سوی ایران را امریکا به عنوان دلیلی دیگر مبنی بر عدم نیاز به در اختیار داشتن نیروگاه اتمی برای کشورمان برمی شمرد اما این توجیه به سه دلیل از منطقه لازم برخوردار نیست :
- مقدسات ساخت نیروگاه اتمی بوشهر در سالهای پیش از انقلاب اسلامی و در دوران حضور امریکا در ایران و با تایید خود آنان آغاز گردید.
چگونه می توان پذیرفت در زمانی که جمعیت ایران در حدود 30 میلیون نفر و ذخائر نفتی بیش از امروز و میزان مصرف به مراتب کمتر از زمان حاضر بوده ، ساخت نیروگاه اتمی و تولید برق از انرژی اتمی دارای استدلال می باشد ، اما اکنون با افزایش جمعیت به بیش از دو برابر ، رشد و توسعه صنایع و کارخانجات و در کنار آن کاهش ذخائر نفتی و افزایش مصرف مواد سوختی ، فاقد توجیه می باشد؛ ذخائر نفت و گاز منابع پایان ناپذیر نیستند ، علاوه بر آن که فقط اختصاص به نسل حاضر نداشته و تمام ایرانیان در سالیان آینده نیز می بایست از منافع آن برخوردار باشند.
از این رو هر اقدامی که بتواند در راه کاهش مصرف نفت و گاز مفید واقع شده و این ذخائر خدادادی را برای آیندگان محفوظ نگه دارد، حرکتی اصولی ، اقتصادی و عاقلانه محسوب می شود.
- اگر در اختیار داشتن منابع نفت و گاز دلیلی بر عدم نیاز به انرژی اتمی محسوب می شود ، بنابراین امریکا بعنوان یکی از بزرگترین دارندگان منابع نفتی که به تنهایی 10 درصد نفت جهان را تولید می نماید ، نیازی به انرژی اتمی نداشته و می بایست نیروگاه های اتمی خود را تعطیل نماید.
سه - از جمله مهمترین موضوعاتی که در فرآیند طراحی و ساخت یک نیروگاه اتمی مورد توجه قرار می گیرد رعایت مسائل زیست محیطی است.
با توجه به اهمیت این مساله استانداردهای متعددی وضع گردیده که پس از حادثه در نیروگاه چرنوبیل مورد تجدید نظر اساسی قرار گرفته و روزآمد شده است.
با این شرایط باید گفت نیروگاه اتمی بوشهر براساس جدیدترین استانداردها و آخرین یافته های علمی در خصوص رعایت مسائل زیست محیطی ساخته شده است.
از طرف دیگر اگر نگرانی از مسائل زیست محیطی می تواند دلیلی برای تعطیلی فعالیت های مربوط به انرژی اتمی در ایران باشد ، این دلیل با اولویت بیشتر در مورد دهها نیروگاه اتمی فعال در جهان که برخی از آنان عمری بیش از حد مجاز داشته اند نیز صادق خواهد بود.
آیا امریکا برای رعایت مسائل زیست محیطی ، توقف فعالیت ها را از نیروگاه اتمی خود آغاز خواهد کرد؛ و آیا امریکا توان آن را دارد که اسرائیل را به دلیل آن که نیروگاه های اتمی این رژیم با عمر نزدیک به 40 سال موجب پدید آوردن
حوادث امروز متعدد و تهدید محیط زیست شده است ، بازخواست و نه حتی تعطیل نماید؛ آیا امریکا پاسخی برای این سوال افکار عمومی جهان خواهد داشت که چرا به جای پرداختن به فجایع رخ داده در نیروگاه اتمی دیمونا اسرائیل ، نیروگاه اتمی راه اندازی نشده ایران را تحت فشار قرار داده است؛.
4- ایران به عنوان یک کشور در حال توسعه که با افزایش روز افزون جمعیت روبه رو است ، ضرورت تولید برق کافی جهت پاسخگویی به نیازهای بخش های مختلف جامعه را احساس می نماید.
قرار گرفتن در منطقه نیمه خشک و کم باران زمین ، کشور را با محدودیت منابع آبی روبه رو نموده است که موجب می گردد از این منبع کمتر بتوان در تولید برق بهره برد.
از طرف دیگر افزایش جمعیت و رشد سریع مصرف مواد سوختی موجب کاهش سطح منابع نفتی شده است ، بنابراین ضرورت پیدا کردن روشی جایگزین سوختهای فسیلی و آب ، برای تولید الکتریسیته امری حیاتی محسوب می شود.
در حال حاضر انرژی اتمی بهترین و مقرون به صرفه ترین روش جایگزین آب و سوختهای فسیلی در تولید برق شناخته می شود.
بدین لحاظ اتمام و بهره برداری هر چه سریعتر نیروگاه اتمی بوشهر که نزدیک به سه دهه از آغاز طرح آن می گذرد و تاکنون چندین میلیارد دلار برای راه اندازی آن هزینه شده است اجتناب ناپذیر می باشد.
همچنان که گفته شد در سیاست کلان جمهوری اسلامی ایران دستیابی به سلاح های کشتار جمعی جایگاهی ندارد ، علاوه بر آن که کشورمان از فعالان عرصه منع تولید و بکارگیری این گونه سلاح ها می باشد.
از این رو و با تاکید بر این که استفاده از انرژی اتمی در تولید الکتریسیته یک اقدام اقتصادی کامل و مقرون به صرفه می باشد ، می توان انتظار داشت با راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر در آینده نزدیک مردم کشورمان شاهد تحقق آرزویی باشند که نیاز امروز و ضرورت فردا را تامین خواهد کرد.
سیدمحمدرضا دماوندی
کارشناس ارشد روابط بین الملل