دیابتی‌ها رژیم غذایی خود را انتخاب کنند

مطالعات گذشته حاکی از آن‌است که رژیم غذایی پرچرب بویژه چربی اشباع شده اثرات مخرب بر کنترل قند دارد. این‌که چه نوع رژیم غذایی برای دیابتی‌ها مناسب است از سوالات همیشگی این گروه از بیماران می‌باشد.

سال‌هاست که در کنترل رژیم غذایی دیابتی‌ها سعی بر کاهش انرژی دریافتی به همراه کاهش چربی و جایگزین کردن آن به وسیله کربوهیدرات بویژه کربوهیدرات‌های پیچیده می‌باشد.

از طرف دیگر، مطالعات جدید حاکی از آن است که رژیم‌های غذایی کم‌کالری و پرچرب به شرطی که حاوی چربی غیراشباع تک زنجیره‌ای (چربی که در روغن زیتون و نیز دانه‌های روغنی مانند بادام وجود دارد) باشد به همان میزان رژیم‌های غذایی پرکربوهیدرات می‌تواند در کنترل قند خون موثر باشد.

در مطالعه‌ای که اخیرا در مجله Diabetes Crae چاپ شده است، 124 فرد دیابتی نوع دو که دارای اضافه وزن یا چاق بودند در مدت یک سال به طور تصادفی بر رژیم پرکربوهیدرات یا اسید چرب غیراشباع تک زنجیره‌ای (MUFA) قرار گرفتند.

در این مطالعه انرژی دریافتی روزانه افراد به میزان 300-200 کالری کمتر از انرژی مورد نیاز محاسبه شده آنان در نظر گرفته شد.

بر اساس نتایج این مطالعه، میانگین کاهش وزن در هر دو گروه در یک سال مشابه بود (4 کیلو گرم در افراد با رژیم غنی از MUFA و 8/3 کیلوگرم در افراد با رژیم غنی از کربوهیدرات.)

علاوه بر این بهبود در سایر شاخص‌ها از قبیل میزان چربی بدن، دور کمر، فشار خون، کلسترول خوب (HDL) ، هموگلوبین A1C تفاوتی را در دو نوع رژیم غذایی نشان نمی‌داد.

جالب آن‌که در بین 18 نفر از افراد مورد مطالعه که به ادامه ارزیابی‌ها برای 18 ماه پس از اتمام مطالعه اصلی رضایت داده بودند، محققان دریافتند که بهبودهای حاصل شده در کاهش وزن و میزان هموگلوبین A1C پایدار باقی مانده بود.

نکته عملی: دیابت به معنای استفاده از یک رژیم غذایی محدود و غیرمتنوع که فرد مبتلا را از سبد غذایی خانواده جدا نماید، نیست. مهم‌ترین نکته در کنترل قند خون دیابتی‌های نوع دوم تشویق به رعایت یک رژیم غذایی کم‌کالری و ایجاد کاهش وزن می‌باشد.

در این بین استفاده از رژیم غذایی پرکربوهیدرات که بیشتر از سبزیجات، میوه و غلات سبوس‌دار تشکیل شده است یا جایگزین کردن آن با رژیم غذایی غنی از چربی غیراشباع تک زنجیره‌ای، می‌تواند هم در کاهش وزن و هم در کنترل قند خون مفید باشد.

البته با توجه به اهمیت کنترل قند خون، تنظیم میزان درشت‌مغذی‌ها و بویژه میزان چربی غیراشباع باید زیرنظر متخصصان صورت پذیرد.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه