همه چیز از یک پیشنهاد شروع میشود، شاید از جانب یک دوست، شاید هم از طرف یک نفر صدپشت غریبه، ولی پیام یکی است: «میخواهم ثروتمند شوی.» البته پیام دلچسبی هم هست و با ذائقه خیلی از آدمها جور درمیآید، پس گام اول برداشته شده و مغز سوژه، شستشو شده است. حقیقت اینکه خیلی از آدمها هستند که چون نمیتوانند از راه کار و کاسبی پول خوبی به دست بیاورند و مجبورند همیشه آدمهای دست به دهانی باقی بمانند به دنبال فرصتی میگردند که پول از آسمان جلوی پایشان بیفتد و برای یک بار هم که شده آنها طعم ثروتمند بودن را بچشند.
پس این جور آدمها طعمههای خوبی برای شیادانی میشوند که با چرب زبانی و مهارت، عقل افراد را اسیر وعدهها میکنند و آنها را در دامهایی مثلثی میاندازند تا خود از این فریبکاری به نانونوایی برسند.
البته هر آدمی رگ خوابی دارد و همه را نمیتوان به یک روش یا خیلی آسان در دام انداخت، پس کسانی که بساط فریب مردم را پهن میکنند، باید چند ترفند گوناگون را در چنته داشته باشند؛ ترفندهایی که به همین آسانیها لو نرود.
پس با این مقدمات میتوان شرکتهایی را به راه انداخت که میگویند هرمی شکل است و یک نفر به عنوان سردسته در راس مینشیند و بقیه به عنوان اعضا در پلههایی پایینتر از او قرار میگیرند. البته این سلسله مراتب تنها به نفع کسی میشود که در بالاترین بخش هرم است یعنی همان مغز متفکر گروه که بقیه بدنه هرم تلاش میکنند تا او در نهایت به سود برسد.
سالهاست که در کشور ما این هرمها به جان آدمهای طماع و سودجو و در عین حال زودباور افتادهاند تا از طریق آن کسانی که با افکار متقلبانه سعی در فریب دیگران دارند به سودهای میلیونی برسند و در نهایت بدون آنکه چیزی از دست داده باشند همگروهیها را به امان خدا بگذارند و خود با پولها فرار کنند.
کم نیستند کسانی که مدتهاست به خاطر جذب در شرکتهای هرمی همه دار و ندار خود را به باد فنا دادهاند و حالا با تشکیل پرونده در دادسراها دست به دامان قوه قضاییه شدهاند تا مگر آنها حق از دست رفته آنان را پس بگیرند؛ اما مشکل اینجاست که تقریبا تمام راهاندازان شرکتهای هرمی آدمهای نامعلوم و بیهویتی هستند که نام و نشانی از خود باقی نمیگذارند و بعد از آنکه سود به دست آمدهشان به حد رضایت رسید تمام رد پاها را پاک میکنند و چون قطره آبی در زمین فرومیروند.
پس پیدا کردن این آدمها بعد از فرار کار مشکلی است، اما اگر در حین انجام فعالیت کسی آنها را شناسایی و به مراجع قانونی معرفی کند، امید آن وجود دارد که فریب خوردگان ثروت به پولهای خود برسند. برای همین است که مردم باید هوشیار باشند و هر پیشنهاد وسوسهکنندهای را با آغوش باز نپذیرند. اما پس از شناختن شیوههای اغفال، شناختن شرکتهای هرمی و دانستن نام آنها نیز ضروری است. آن گونه که چندی قبل قاضی محمدزاده، بازپرس شعبه اول دادسرای مبارزه با قاچاق کالا و ارز اعلام کرد شرکت گلدکوئیست در 3 بخش طلا، سکه و جواهرات، تورهای مسافرتی، کارتهای اعتباری و تحقیقات (EBI) فعالیت میکند. این در حالی است که شرکتهای شاینینگ، گلدماین و گلدبست در زمینه طلا، گلدبیز در زمینه ساعت، ای پارسیان در زمینه کارتهای تخفیف، نتورک در زمینه سیدی، کرشن بلاک و وست ویژن در زمینه کالاهای مختلف، فرهنگ معاصر در زمینه بن کتاب و شرکتهای آسونت، آسوگستر و طوبی و نت هر کدام در بخشهای مختلف به طور غیرقانونی فعالیت میکنند. پس مراقب باشید تا در دام این شرکتها گرفتار نشوید.
مراقب باشید مرتکب جرم نشوید
درست است که اگر افراد مالباخته برای طلب کمک به دستگاه قضایی بروند برایشان پرونده تشکیل میشود و برای برگردانده شدن اموال آنها تلاش میشود، اما مردم باید بدانند که ورود به شبکههای هرمی 4 سالی میشود که در ایران جرم تلقی میشود. بر اساس قانون، تأسیس، قبول نمایندگی و عضوگیری در بنگاه، مؤسسه، شرکت یا گروه به منظور کسب درآمد ناشی از افزایش اعضا به نحوی که اعضای جدید برای کسب منفعت، افراد دیگری را جذب کرده و توسعه زنجیره یا شبکه انسانی تداوم یابد جرم محسوب میشود.
همچنین هر یک از این اعمال اگر به قصد ضربه زدن به نظام یا به قصد مقابله با آن یا با علم به مؤثر بودن اقدام در مقابله با نظام باشد، مرتکب به اعدام و در غیر این صورت به حبس از 5 تا 20 سال محکوم میشود و در هر دو صورت دادگاه به عنوان جزای مالی به ضبط تمامی اموالی که از طریق خلاف قانون به دست آمده باشد حکم خواهد داد. به این ترتیب دادگاه میتواند علاوه بر جریمه مالی و حبس، مرتکب را به 20 تا 74 ضربه شلاق در انظار عمومی نیز محکوم کند.
این در حالی است که برابر قانون اگر کارهای انجام شده عمده یا کلان یا فراوان نباشد، مرتکب علاوه بر رد مال به حبس از 6 ماه تا 3 سال و جزای نقدی معادل دو برابر اموالی که به دست آورده محکوم میشود.
شرکتهایی که ثبت نشدهاند
با وجود این برخی از گردانندگان شرکتهای هرمی هستند که با نصب مجوز فعالیت از سازمان ثبت اسناد و املاک این اطمینان را به افراد میدهند که تمام فعالیتهای آنها قانونی و بدون شبهه است، ولی مدیرکل ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری قوه قضاییه این موضوع را هرگز تایید نمیکند.
عبدالحسین جلیلی نمینی دراینباره به «جامجم» اینگونه توضیح میدهد که اداره کل ثبت شرکتها فقط مرجعی برای صدور سند شناسایی و شناسنامهای برای اشخاص حقوقی که همان شرکتها و موسسات هستند به شمار میرود و طبق قانون و دستور دادستانی اجازه صدور مجوز به هیچ یک از شرکتهای هرمی را ندارد.
او همچنین این امکان را میدهد که برخی افراد نسبت به تاسیس شرکت یا موسساتی با موضوع فعالیت دیگری اقدام کنند، ولی در حاشیه و خارج از فعالیت اصلی خود نسبت به فعالیتهای هرمی مبادرت کنند که البته اداره کل ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری طبق قانون هیچ وظیفهای برای نظارت بر آنها ندارد.
به این ترتیب مردم باید بدانند ممکن است صاحبان شرکتهای هرمی برای تایید موجودیت خود شماره ثبتیای را در اختیار مراجعان قرار بدهند، در حالی که در اصل ثبت شدن آنها هرگز به معنی قانونی بودن فعالیت آنها نیست. پس دوباره تاکید میکنیم اگر یک روز صبح از خانه خارج شدید و با کسی برخورد کردید که وعدههای عجیب و غریبی به شما میداد و میگفت که میتواند راهی را به شما نشان دهد که یکشبه ره صد ساله را طی کنید و بدون زحمت به ثروت زیادی دست پیدا کنید، حتما به او شک کنید چون مسلما او دوست شما نیست.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم