پرونده سهام عدالت بسته می‌شود

به گزارش خبرنگار ما، یکی از مهمترین طرح‌های دولت نهم توزیع سهام عدالت اعلام شده است؛ سهامی که دولت 8 هدف عمده برای طراحی آن در نظر گرفته است. از جمله افزایش ثروت و ایجاد درآمد دائمی برای خانوارهای نیازمند، بهینه کردن توزیع درآمد در کشور، مشارکت دادن همه مردم در اداره امور اقتصادی کشور، تسریع در روند خصوصی‌سازی، گسترش بخش تعاون و....سهام عدالت در واقع سهامی است که دولت از شرکت‌های تحت مالکیت خود به مردم واگذار می‌کند.

به این صورت که هر یک از شرکت‌هایی که سهام آنها از طرف دولت و سازمان خصوصی‌سازی آماده واگذاری به مردم شناخته شده است، درصدی از این سهام را به سبد سهام عدالت واریز و تعهد پرداخت سود این سهام را در پایان سال‌ مالی می‌کنند.

دولت از طریق ابزارها و نهادهای واسطه که مهمترین آن، کارگزاری سهام عدالت است، این سهام را به ترتیب به 2دهک جامعه که بر اساس آخرین برآوردها حدود 42‌میلیون شهروند ایرانی می‌شوند، واگذار می‌کند. 2 دهک درآمدی، افرادی هستند که واجد کمترین درآمد هستند. یعنی درآمد آنها از 200 هزار تومان در ماه کمتر است.

28 آبان 85

دولت برای اجرایی‌کردن طرح واگذاری سهام عدالت 5 مصوبه و‌ آیین‌نامه صادر کرد. مهمترین و پایه‌ای‌ترین این مصوبات، آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت است که 28 آبان سال 85 به تصویب دولت رسیده است.

این آیین‌نامه، وظایف هر کدام از بخش‌های حاکمیت را در فرآیند واگذاری این سهام مشخص کرده و به تعیین ملاک‌ها، ارکان و مشمولان طرح یاد شده پرداخته است. براساس این آیین‌نامه، مهمترین رکن حاکمیتی سهام عدالت، ستاد مرکزی سهام عدالت به ریاست رئیس‌جمهور و دبیری رئیس سازمان خصوصی‌سازی است.

ارکان طرح سهام عدالت نیز هیات وزیران،‌ ستاد مرکزی توزیع سهام عدالت هیات عالی واگذاری، ‌وزارت تعاون، ستادهای استانی و سرانجام کارگزاری سهام عدالت است که به عنوان آخرین حلقه ارتباطی با مشمولان، وظیفه واگذاری سهام و پرداخت سود سهام را به عهده دارد.

براساس این آیین‌‌نامه، هر خانوار ایرانی حداکثر تا سقف 5 نفر مشمول دریافت سهام عدالت است، مشروط به این‌که درآمد خانوار ماهانه از 200 هزار تومان بیشتر نباشد.

همچنین مشمولان دریافت این سهام که در مجموع 42 میلیون نفر از ایرانیان هستند، در 3 مرحله موفق به دریافت سهام خود شده و خواهند شد. در مرحله اول افراد تحت‌پوشش طرح شهید رجایی، کمیته امداد امام(ره)‌، کودکان و زنان بی‌سرپرست معلولان، آسیب‌دیدگان اجتماعی، رزمندگان فاقد شغل و غیره سهام خود را دریافت کردند.مرحله دوم متعلق به روستاییان و عشایر فاقد شغل و درآمد ثابت و مرحله سوم متعلق به کارمندان دولت، بازنشستگان و دیگر اقشار محروم و تمامی از کارافتادگان است.

تسهیلات دریافت سهام عدالت

دولت برای تمامی مشمولان دریافت سهام عدالت تسهیلات ویژه‌ای را هنگام دریافت و مالکیت سهام تعیین کرد.
بر این اساس مشمولان 50 درصد از بهای سهام براساس قیمت تابلوی بورس را به عنوان تخفیف دریافت می‌کنند.

50 درصد باقیمانده نیز در اقساط 10 ساله بازپرداخت می‌شود و این بازپرداخت از محل سود سهام که سالانه محاسبه می‌شود، صورت خواهد گرفت. همچنین معافیت سهام عدالت از پرداخت مالیات، نقل و انتقال سهام و معافیت از سود فروش اقساطی از دیگر تسهیلات برقرار شده در این زمینه است.

تنها 3 میلیون نفر

براساس برآوردهای مشترک دستگاه‌های دولتی در مجموع 42 میلیون نفر از ایرانیان مشمول دریافت سهام عدالت هستند که تاکنون حدود 39 میلیون نفر سهام خود را دریافت کرده و اکنون 3 میلیون نفر در انتظار دریافت هستند.

کارگزاری سهام عدالت تا اوایل خردادماه امسال تقریبا سود اکثر مشمولان مرحله دوم سهام عدالت را نیز که به‌ازای هر نفر 80 هزار تومان بود، به حساب آنها واریز کرد.

این در حالی بود که برخی شرکت‌های دولتی مانند بانک‌ها یا شرکت مخابرات ایران به وعده خود برای واریز سود متعلق به سهام اعطایی‌شان به مردم در موعد مقرر عمل نکردند البته در این میان، یک مشکل قانونی هم وجود داشت و آن این‌که برخی شرکت‌های دولتی مکلف بودند، سود واریزی خود را به خزانه واریز و سپس خزانه آن را به شرکت کارگزاری سهام عدالت بازگرداند. این فرآیند رفت و برگشت قانونی بود که فرآیند پرداخت سود را کند کرده بود.

با این حال، مدیرعامل کارگزاری سهام عدالت اعلام کرده است مراحل واگذاری مرحله سوم و پایانی سهام عدالت در حال انجام است. به گفته وی، سود سهام مشمولان مرحله سوم نیز بعد از آذر یا دی‌ماه امسال پرداخت می‌شود.

مدیرعامل کارگزاری سهام عدالت با اشاره به 42 میلیون نفر مشمولان دریافت سهام عدالت گفت: از این تعداد تاکنون 39 میلیون نفر سهام عدالت خود را دریافت کرده‌اند و تنها 3 میلیون نفر دیگر باقی مانده‌اند.

محمدجواد شیخ، مدیرعامل کارگزاری سهام عدالت، در گفتگو با مهر از واگذاری سهام عدالت به بخش عمده کارکنان دولت اعم از رسمی و پیمانی خبرداد و گفت: مراحل تکمیلی دریافت سهام عدالت از سوی کارکنان دولت و بازنشستگان نیز در حال انجام است.

وی با بیان این‌که برخی افراد در مراحل بعدی به مشمولان دریافت سهام عدالت افزوده شدند، تصریح کرد: از جمله این گروه‌ها خبرنگاران بودند.

شیخ 3 میلیون نفر باقیمانده را نیز جزو اولویت‌های جدید دریافت سهام عدالت عنوان و تاکید کرد: افزایش تعداد مشمولان دریافت سهام عدالت منوط به اخذ مجوز از سوی هیات دولت یا شورای عالی اصل 44 است.

وی همچنین از پرداخت سود سهام عدالت مرحله سوم بعد از آذر یا دی ماه امسال خبرداد و گفت: مشمولان مرحله اول و دوم، سود سهام خود را دریافت کرده‌اند و سود سال مالی 87 نیز به مشمولان مرحله سوم پس از برگزاری مجامع پرداخت خواهد شد. 

پرونده‌ای که بسته می‌شود

با وجود این اظهارات باید گفت پرونده سهام عدالت به عنوان یکی از مهمترین برنامه‌های دولت امسال به بار می‌نشیند و بخش عمده‌ای از جمعیت کشور که دهک‌های کم درآمد را شامل می‌شوند، بخشی از حقوق خود را به دست می‌آورند.

بدون شک تجربه سهام عدالت تجربه جدیدی است که می‌‌تواند مبنای طرح‌های مشابهی در دولت‌های آینده باشد و با رفع نواقص اجرایی، قانونی و مدیریتی گام‌های بعدی و تکمیل‌کننده را برای تحقق کامل عدالت در جامعه بردارد.