کلید سلامت بر لب‌های شماست

زندگی ماشینی امروزی اگرچه به نظر می‌رسد بسیاری از مشکلات را حل کرده است اما در واقع نه‌تنها صرفه‌جویی در وقت را باعث نشده بلکه اضطراب‌ها و نگرانی‌ها را افزایش داده است. زنـدگـی در شـهـرهـای بـزرگ هـزاران مـشکل و دل‌نگرانی کمبود وقت را نیز برای شهرنشینان به ارمغان آورده به طوری که دیگر فرصتی برای توجه به بهداشت روح و روان و سلامت ذهن ندارند.

خندیدن از جمله حالات روحی است که نه تنها وسـیـلــه‌ای بــرای ســلامــت ذهـن و روان بـلـکـه دستمایه‌ای برای سلامت بدن نیز خواهد بود شاید به همین علت است که می‌گویند خنده بر هر درد بی‌درمان دواست. ما از بسیاری از اثرات مفید خنده مطلع نیستیم که شاید با آگاهی از این مزایا بیشتر از این نعمت استفاده نماییم.

ماساژور طبیعی که در دسترس همه هست

خنده روی سیستم‌ها و ارگان‌های مختلف بدن تاثیر دارد و موجب شادابی و تقویت بسیاری از ارگـان‌هـا ‌می‌شود. به هنگام خندیدن عضلات بسیاری شرکت می‌کنند و دچار انقباض می‌شوند. این عضلات تنها شامل عضلات صورت نیست، بلکه عضلات شکم، تنه، دیافراگم و حتی عضلات تنفسی نیز در خندیدن شرکت دارند. 15 عضله صورت شامل ماهیچه‌های دهان، بینی، گونه‌ها و اطراف چشم خنده را بر لبان شما می‌آورند. ازجمله این ماهیچه‌ها می‌توان به عضلات حلقوی دور چشم‌ها اشاره کرد که کشش این عضلات ممکن است منجر به جاری شدن اشک از چشم‌ها شود. از جمله عضلات صورت نیز که عملکرد اصلی را در ایـجـاد حالت خنده در صورت بر عهده دارند عضلات گونه‌ای بزرگ هستند که باعث بالا رفتن گوشه دهان و ایجاد حالت دهان می‌شود در این میان عضلات حلقوی دهان نیز نقش عمده‌ای در ایجاد حالت خنده ایفا می‌کند. این انقباضات باعث ماساژ عضلات گردیده و شادابی پوست این مناطق را باعث می‌شود و از طرفی از بروز چین وچروک جلوگیری می‌کند.

آرامش و تمرکز را از خنده بخواهید

اصل و اساس خنده یک واکنش حرکتی است که اعصاب خودکار سمپاتیک نیز در وقوع آن دخالت دارند. خندیدن بر سلول‌های مغزی و سیستم عصبی بدن تاثیر می‌گذارد و موجب فعالیت بیشتر نیمکره‌های مغزی و بهبود تمرکز و گیرایی فرد می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند که خندیدن به علت آرامشی که ایجاد می‌کند ذهن فرد را برای یادگیری و آموختن آماده کرده و قدرت حافظه را تقویت می‌کند. این‌که در هنگام خندیدن چه اتفاقی می‌افتد پیچیده به نظر می‌رسد. در واقع این حالت که رها شدن انرژی بدن است. با یک محرک آغاز گردیده و از طریق قسمتی از مغز مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. این قسمت تجزیه‌گر مغز در قسمت لوب راست پیشانی واقع شده است سپس از طریق راه‌های عصبی پاسخ مغز به محرک هدایت گردیده و خنده ایجاد می‌شود. خنده از 2‌‌بخش اصلی تشکیل شده است که یکی شامل انقباض و حرکت عضلات و اندام و دیگری تولید صدا است که از طریق مدارهای عصبی این 2 بخش به طور همزمان هدایت و رهبری می‌گردد.

با هورمون‌های استرس‌زا خداحافظی کنید

به هنگام خندیدن دستگاه غدد درون‌ریز بدن نیز تحت تاثیر قرار گرفته و ترشح هورمون‌ها تغییر می‌کند. هورمون‌های استرس‌زا همچون آدرنالین، کورتیزول و دوپامین به هنگام شرایط اضطراب و نگرانی افزایش می‌یابند در زمان خندیدن ترشح‌شان ایـن کـاهش می‌یابد و در عوض هورمون‌های نشاط‌آوری چون سروتونین بیشتر تولید می‌گردند و همین تغییر در ترشح هورمون‌ها به فرد نشاط و شـادابـی را هدیه می‌کند. از طرفی ترشح مواد واسطه‌ای همچون کاتکول امین و اندورفین‌ها نیز افزایش می‌یابد. محققان اثرات مثبت خنده بر سیستم عصبی بدن و بسیاری از ارگان‌ها را به ترشح این واسطه‌ها نسبت می‌دهند. روانپزشکان معتقدند که کاهش این واسطه‌های عصبی در بدن سبب بروز انواع بیماری‌های روانی مانند افسردگی شدید می‌شود.

راهی نزدیک‌تر برای لاغر شدن هم دارید

هنگام خنده ضربان قلب افزایش پیدا می‌کند و این امر سبب بهبود گردش خون و خونرسانی بهتر بـه همه قسمت‌های بدن می‌شود. این افزایش خونرسانی به سلول‌ها و بافت‌ها موجب اکسیژن رسانی و رساندن مواد غذایی بیشتر به سیستم‌ها شده و همین امر موجب افزایش سوخت‌وساز و متابولیسم بدن می‌شود. از طرفی تقویت عضلات شکمی و بهبود وضعیت سیستم گوارشی را سبب می‌شود. حتی مشخص شده است که خنده موجب بـیـشتر شدن فعالیت ارگان‌های بدن چون کبد می‌گردد. افزایش سوخت و ساز در زمان خندیدن محققان را بر بررسی اثرات آن بر قند و چربی خون راغب کرده است به طوری که اثرات کاهش‌دهنده خنده بر میزان کلسترول و قند خون در برخی تحقیقات گزارش شده است.

بنابراین چنانچه قصد گرفتن رژیم و لاغر شدن دارید می‌توانید در کنار رژیم از خندیدن هم برای کاهش وزن استفاده کنید.

با خندیدن سالم بمانید

وقتی شما می‌خندید هوای تازه بیشتری را وارد بدن می‌نمایید. این روند سیستم تهویه بدن شما را تقویت کرده و از طرفی موجب پاک شدن راه‌های هوایی شما از ترشحات می‌شود.

خنده موجب تقویت سیستم ایمنی بدن نیز مـی‌شـود بـه هـنـگـام خندیدن ایمونوگلوبولین‌ها خصوصا نوع گاما و آلفا بیشتر ترشح می‌شوند و سلول‌های دفاعی بدن همچون گلبول‌های سفید تقویت می‌گردند؛ از این‌رو خنده را در درمان زخم‌ها و بهبود درد مفید می‌دانند.

خندیدن را در درمان بسیاری از بیماری‌ها مفید می‌دانند و روند درمان تعداد زیادی از از بیماری‌ها با خندیدن تسریع می‌شود از جمله این بیماری‌ها می‌توان به بیماری‌های قلبی، دیابت، التهاب مفاصل، روماتیسم، زخم معده و آلرژی اشاره کرد حتی خندیدن را در کاهش فشار خون مفید دانسته‌اند.

کارشناسان بیان می‌کنند که طول زمان خندیدن نیز بر سلامت بدن موثر بوده و بهبودی و شادابی بیشتری را در پی خواهد داشت.

خنده، هوای روح و روان شما را هم دارد

عـلاوه بـر تـاثـیـرات مـفـیـدی کـه از خـنـدیـدن برسلامت جسم و تن برشمردیم اثرات روانی و ذهنی آن نیز نباید دور از نظر قرار گیرد. اصل و اساس خنده در واقع واکنشی است که هیجانات فرد را تـخـلـیـه کرده و سطح انرژی را بالا می‌برد. همان‌طور که به هنگام ناراحتی گریه کردن موجب آرامش می‌شود خندیدن نیز با اثرات مثبتی که برای ذهن به بار می‌آورد در بهداشت روان و سلامتی روح نقش موثری را ایفا می‌کند. از طرفی خندیدن موجب افزایش اعتماد به نفس فرد می‌شود چرا که مـشـخـص شـده اسـت افـراد بـیشتر تمایل دارند خندیدن در جمع را تجربه کنند تا در تنهایی و خلوت. بنابراین خندیدن موجب احساس راحتی در فرد شده و اتکا به خود را بالا می‌برد.

خندیدن موجب بهبود روابط فرد با دیگران شده و صمیمیت بین افراد در یک جمع افزایش می‌دهد و در واقع وسیله‌ای جهت برقراری رابطه در جمع به حساب می‌آید و علاوه بر تاثیرات فردی بسیار، آثار مثبت اجتماعی زیادی را برای فرد در پی خواهد داشت. پس برای سلامت و جسم و شادابی روح، خندیدن درست و مناسب را هر روز و هر روز تمرین کنیم و آن را به دیگران هم یادآوری کنیم.

دکتر محبوبه محمدزاده