مروری بر شکل گیری و جایگاه تلویزیون کابلی و آینده این رسانه در ایران (1)

تلویزیون کابلی ، ازجمله رسانه هایی است که با هدف قراردادن مخاطبان خاص و تمرکز بر نیازها و خواسته های ویژه آنان از رشد کمی و کیفی قابل ملاحظه ای برخوردار شده است .

کد خبر: ۲۵۸۹۷

امروزه برخی از شبکه های تلویزیونی کابلی همانند Discovery و CNN آوازه ای جهانی یافته اند و در حوزه تخصصی خود بسیار کارآمد و تاثیرگذار ظاهر شده اند. اگرچه اتکای تلویزیون های کابلی به حق اشتراک می تواند به عنوان نقطه ضعف عمده آن بویژه در جوامع در حال توسعه و توسعه نیافته تلقی شود، اما این مساله از دو نظر مزیتهای فراوانی برای مسوولان و مخاطبان آنها به ارمغان می آورد. نخست آن که باعث می شود کسانی جذب این شبکه ها شوند که علاقه مند به موضوع و هدف آنها باشند و تامین نیازهای ویژه خود را از طریق تماشای آنها جستجو کنند. این امر باعث محدود شدن گستره مخاطبان عام و تسهیل دریافتن خصوصیات شناختی ، فرهنگی و اجتماعی آنان می شود و دوم آن که مسوولان شبکه ها در قبال مشترکان خود احساس تعهد می کنند و همواره می کوشند تا سطح قابل قبول و مطلوبی را حفظ کنند. آنچه از یک نظام رادیو - تلویزیونی انتظار می رود ، تامین نیازها ، خواسته ها و مصالح گروههای مختلف مخاطبان است ، اما گاهی تامین نیازهای برخی از گروهها یا پوشش برخی موضوعات از نظر تامین هزینه ها و گستره تحت پوشش قابل توجیه نیست .چنین نظامی می تواند در چارچوب سیاست ها و وظایف صدا و سیما به فعالیت بپردازد و به عنوان بخشی از برنامه ها و طرحهای توسعه ای این سازمان تلقی شود.

تاریخچه تلویزیون کابلی

تلویزیون کابلی بعد از جنگ جهانی دوم به منظور ارائه خدمات تلویزیونی و انتقال مجدد برنامه های فرستنده های تلویزیونی به خانه ها آغاز به کار کرد و رفته رفته به صورت سرویس تلویزیونی بالقوه مستقلی درآمد و با سلطه تلویزیون بر رسانه ها به چالش برخاست . با توسعه فناوری کابلی حتی عده ای پیش بینی کردند که تلویزیون کابلی ، هسته مرکزی یک انقلاب را در زمینه وسایل ارتباطی تشکیل خواهد داد. آنان معتقد بودند تلویزیون کابلی همراه با هر آنچه تلویزیون معمولی ارائه می کند، رفته رفته به صورت رشته سیمی درمی آید که همه خدمات را به خانه می آورد.

تعریف تلویزیون کابلی

(Cable television) تلویزیون کابلی یک سیستم تلویزیونی است که صدا و تصویر را نه از طریق امواج هوایی ، بلکه از طریق کابل و آنتن ویژه به خانه «مشترکان » می فرستد و فقط کسانی که حق اشتراک می پردازند، می توانند از برنامه های آن استفاده کنند. تلویزیون کابلی در مقایسه با تلویزیون معمولی به مشترکان خود حق انتخاب بسیار زیادی می دهد و بیننده مانند خریدار مطبوعات می تواند آنچه را دوست دارد، بخرد. اصول تکنولوژی کابلی ، از نام اصلی آن یعنی تلویزیون آنتن محله ای CATV (Community Antena Television) مشخص می شود. اساس و نحوه عملکرد سیستم های کابلی نوین که دارای جنبه آزادمنشانه اند و به بازار نظر دارند، به گونه ای است که بیننده به ازای مقدار پولی که می پردازد، برنامه دریافت می کند. اقتصاد برنامه های کابلی بیشتر به اقتصاد فیلم شباهت دارد تا اقتصاد تلویزیون معمولی . گردانندگان سیستم کابلی ، عموما باتوجه به تعداد کلی مشترکان خود به تهیه فیلم اقدام می کنند. مشترکان نیز به اندازه خدماتی که دریافت کرده اند، پول می پردازند. در کشورهایی که مقررات اجازه می دهد ممکن است هزینه تمامی یا قسمتی از خدمات برنامه ریزی ، با پخش آگهی های بازرگانی تامین شود. تلویزیون کابلی یا Pay-TV همان وظیفه تلویزیون های خصوصی را به عهده دارد، اما در مقیاسی وسیع تر و ارزان تر. شیوه کار تلویزیون های کابلی به این صورت است که در هفته برنامه های مشخصی را (البته اکثریت قریب به اتفاق آن را برنامه ها و فیلمهای سرگرم کننده تشکیل می دهد) برای مشترکان خود پخش می کند و افرادی که مشترک این برنامه ها نباشند، از دریافت این برنامه محرومند. مشترکان در ازای پرداخت مبلغ معینی حق عضویت ، یک سیم از جانب شرکتهای تلویزیون های کابلی دریافت می کنند و می توانند از برنامه های آنها استفاده کنند. این تلویزیون های کابلی که عمدتا متعلق به بخش خصوصی هستند و دولت نظاره کمتری بر کار آنها دارد، بیشتر به نمایش ویدئویی فیلمهای جدید سینمایی اقدام می کند که رایت قانونی آنها از شرکتهای سازنده شان خریداری نشده است . دقیقا به دلیل نمایش این گونه فیلم هاست که شبکه های تلویزیون های کابلی مشتری فراوان دارند. از سوی دیگر شرکتهای تولیدکننده فیلمها - که اکثرا امریکایی هستند همیشه در حال نزاع و بحث بر سر جلوگیری از نمایش فیلمهایشان از این شبکه های تلویزیونی هستند.