سوم خرداد ، ‌نماد مقاومت و پیروزی

خرمشهر و حوادثی که از ابتدای جنگ تحمیلی تا رهایی‌اش از چنگ دشمن بر آن گذشت، در تاریخ جنگ تحمیلی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

اگر دوران دفاع مقدس نقاط عطفی داشته باشد، بدون تردید، خرمشهر 2 نقطه از این نقاط عطف را به خود اختصاص می‌دهد. حماسه مقاومت و ایستادگی 35 روزه خرمشهر در آغاز تجاوز دشمن بعثی به سرزمین ایران اسلامی، یک حماسه جاوید و ماندگار در تاریخ ایران‌زمین است.

از خرمشهر باید به عنوان نماد مقاومت یاد کرد، زیرا این شهر پرحماسه، آنچنان در برابر بعثی‌ها ایستادگی کرد تا به خونین‌شهر تبدیل شد و داغ اشغال یک‌هفته‌ای خوزستان را بر دل بعثی‌های متجاوز گذاشت. مقاومت خرمشهر تمام آمال و آرزوهای دشمن بعثی و حامیان او را بر باد داد و نگذاشت خواب‌های رنگارنگ آنان برای ایران اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی بر وفق مرادشان تعبیر گردد.

بعثی‌ها بر این تصور بودند که شهرهایی چون خرمشهر به دلیل ساکنان عرب‌زبانش، نه‌تنها دست به مقاومت نخواهند زد، بلکه آنان را در دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی در این جنگ یاری خواهند کرد. اما عشق و علاقه مردم خرمشهر به اسلام و ایران حماسه مقاومت 35 روزه در برابر متجاوزان را در حالی رقم زد که متجاوز با تمام قوا و تجهیزات نظامی به این شهر یورش آورد، اما مردم و مدافعان شهر با دست خالی و کمترین تجهیزات دفاعی و نظامی دست به مقاومت جانانه زدند و با مقاومت خود تمامی طرح‌ها و برنامه‌های دشمن در پیشروی به داخل خاک ایران و اشغال مناطق مهم و استراتژیک را به‌هم زدند.

اگر خرمشهر مقاومت نمی‌کرد و بعثی‌های متجاوز براحتی به عمق خاک ایران نفوذ می‌کردند و مناطق بسیاری را به اشغال خود درمی‌آوردند، معلوم نبود آینده جنگ، آینده انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی به کجا می‌انجامید. بنابراین باید از مقاومت خرمشهر به عنوان نماد مقاومت ملت ایران یاد کرد که ارزش آن کمتر از فتح خرمشهر نیست، اما فتح خرمشهر و آزادسازی خرمشهر در سوم خرداد سال 1361 را باید نماد پیروزی در دفاع مقدس نامید. آزادی خرمشهر در عملیات بیت‌المقدس، تمامی محاسبات و معادلات دشمنان ایران را در جنگ به‌هم زد و در واقع سرنوشت جنگ را به طور کلی تغییر داد.

استراتژی‌های سیاسی و نظامی در 2 جبهه ایران و عراق با فتح خرمشهر به طور کلی دگرگون شد. عراقی‌ها پس از اشغال خرمشهر به عنوان مهم‌ترین شهر بندری ایران و دارای موقعیت راهبردی، این شهر را به دژ نفوذناپذیری تبدیل و آنچنان در این شهر و اطراف آن خطوط پدافندی ایجاد کرده بودند که بازپس‌گیری آن از سوی ایرانی‌ها، فقط پای میز مذاکره ممکن می‌نمود و هیچ‌کس تصور نمی‌کرد رزمندگان اسلام این شهر را بتوانند با عملیات نظامی از چنگال بعثی‌ها آزاد سازند.

صدام حسین معدوم، آنچنان به توانایی‌های ارتش بعث عراق برای حفظ خرمشهر در برابر یورش ایرانیان ایمان داشت که با صراحت اعلام کرد اگر ایرانی‌ها بتوانند خرمشهر را پس بگیرند، من کلید بصره را به آنان خواهم داد. به هر حال، این اتفاق عجیب تاریخی رخ داد و رزمندگان اسلام در عملیات بیت‌المقدس که حدود 20 شبانه‌روز و در چند مرحله انجام گرفت، موفق شدند خرمشهر را در روز سوم خرداد سال 1361 آزاد کنند.

فتح خرمشهر دنیا را شگفت‌زده و غافلگیر کرد و تمامی معادلات رژیم حاکم بر عراق و حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی او را در هم ریخت. آزادسازی خرمشهر پس از یک دوره طولانی اشغال و در اسارت بودن، روحیه ملت ایران و رزمندگان اسلام برای پیروزی نهایی در جنگ را تقویت کرد و در نقطه مقابل روحیه ارتش بعث عراق را متزلزل کرد و آنان را درباره آینده جنگ و سرنوشت جنگ به وحشت انداخت.

حضرت امام(ره) با این عبارت که «خرمشهر را خدا آزاد کرد» به همگان تفهیم کرد که این جنگ، جنگ حق و باطل و جنگ اسلام با کفر است و خداوند وعده داده که مومنان را در نبرد با کافران یاری خواهد کرد و فتح خرمشهر به دست رزمندگان اسلام در واقع تحقق وعده الهی به مومنان بود. فتح خرمشهر اثبات کرد که در نبرد حق و باطل، کارآمدی و پیروزی، در گرو داشتن تجهیزات پیشرفته‌تر نیست.

حماسه آزادسازی خرمشهر بیانگر برتری اراده‌های پولادین مومنانی بود که با تمام وجود به اسلام و قرآن عشق می‌ورزیدند و پیروزی را از خداوند طلب می‌کردند.

آنان در این عملیات پیروز شدند و خرمشهر را برخلاف تمامی محاسبات و معادلات نظامی آزاد ساختند؛ زیرا به این آیه شریفه قرآن که می‌فرماید: «وکان حقا علینا نصرالمومنین» ایمان داشتند. خداوند در این آیه می‌فرماید: «همواره یاری کردن مومنان و نصرت و پیروزی را نصیب آنان کردن به عهده ماست.» با همین روحیه و ایمان، پیروزی‌های دیگر، یکی پس از دیگری در جبهه‌های نبرد نصیب رزمندگان اسلام شد و کار به آنجا کشید که قدرت‌های استکباری، برای جلوگیری از سقوط صدام به شکل نظامی اقدام به تصویب قطعنامه 598 کردند؛ قطعنامه‌ای که پس از چند سال از تجاوز رژیم بعثی عراق برای اولین بار حقوق ملت ایران در آن مورد توجه قرار گرفت. اگرچه از زمان آزادسازی خرمشهر 27 سال می‌گذرد، لکن حماسه خرمشهر، چه در دوران مقاومت 35 روزه و چه در مقطع آزادسازی آن، به الگوی مبارزه مومنین با دشمنان اسلام و مسلمانان تبدیل شده است.

براساس همین الگو رزمندگان حزب‌الله طی نبردی که 33 روز به طول انجامید، رژیم صهیونیستی را از پای درآوردند و شکست سنگینی را بر او تحمیل کردند. براساس همین الگوی مقاومت و پیروزی رزمندگان حماس و مردم غزه به مدت 22 روز در برابر صهیونیست‌ها دست به مقاومت زدند و دشمن صهیونیستی را وادار به عقب‌نشینی و پذیرش شکست کردند. بدون تردید حماسه خرمشهر به عنوان نماد مقاومت و پیروزی می‌تواند درس‌ها و عبرت‌های فراوانی برای ما داشته باشد که باید آنها را آموخت و سینه به سینه و نسل به نسل به آیندگان منتقل کرد.

دکتر یدالله جوانی
رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران انقلا‌ب اسلا‌می