روزبدون دخانیات آرزوی همه مردم زمین

تقریبا همه مردم از مضرات سیگار برسلامت آگاهی دارند ؛ اما میزان مصرف سیگار در کشور نشان می دهد هنوز هم باید در این زمینه به هشدار و توصیه متوسل شویم . معمولا هر چه آگاهی گوینده درباره موضوعی بیشتر باشد تاثیر گفتار او در شنونده نیز بیشتر است . توجه به همین موضوع ما را بر آن داشت که مضرات دخانیات را از زبان شخصی که تخصص و تجربه فراوان دارد نقل کنیم و همین بهانه ای شد برای گفتگو با دکتر حمید سهراب پور فوق تخصص ریه و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی که امیدواریم سیگاری ها با دقت بیشتری این مطلب را بخوانند:

همه مردم می دانند مصرف سیگار برای سلامتی زیان آور است . روی پاکت بیشتر سیگارها نیز این مطلب یادآور شده است ؛ اما شاید ذکر نکردن دلایل علمی منجر به کاهش تاثیر این هشدار شده است . درباره اثرات منفی و مضرات سیگار بر سلامت چه دلایل اثبات شده علمی وجود دارد؛
امروزه ثابت شده که دخانیات به طور کلی و سیگار به طور اخص عوارض خطرناکی دارند که بیشتر به علت تاثیر سموم موجود در دود سیگار ایجاد می شوند. گفته شده دود سیگار حاوی 4هزار نوع ماده سمی است که تعدادی از آنها سرطانزا هستند. جز اعتیادزای سیگار نیکوتین است . قبلا تصور می شد وابستگی به سیگار تنها یک عادت است ، اما امروزه ایجاد وابستگی بدنی به نیکوتین اثبات شده است و سازمان بهداشت جهانی نیز آن را جزو مواد اعتیادآور می شناسد. علاوه بر نیکوتین دود سیگار حاوی دهها گاز سمی ازجمله منواکسید کربن است که احتمال بروز بیماری قلبی را افزایش می دهد. 2جزء مخرب مهم در سیگار نیکوتین و تار هستند. نیکوتین تقریبا بلافاصله پس از مصرف سیگار جذب بدن می شود و با تحریک سیستم اعصاب مرکزی و دیگر غدد درون ریز اثرات تحریکی خود را آشکار می کند. متعاقب این تحریک خماری و افسردگی را داریم که منجر به مصرف مجدد سیگار از سوی شخص معتاد می شود. در واقع این سندرم محرومیت ، دلیلی بر اعتیادزا بودن آن است . تار موجود در هر سیگار که از 15میلی گرم تا 7میلی گرم در انواع سیگارها متفاوت است شخص مصرف کننده را در معرض ابتلای به سرطان ریه ، آمفیزم و برونشیت قرار می دهد و بد نیست بدانید این تاثیرات در اطرافیان و خانواده فرد سیگاری نیز به همان میزان خطرناک خواهد بود؛ بنابراین با تشویق فرد سیگاری در خانواده خود در واقع به سلامت همه اعضای خانواده کمک می شود.
به بیماری های ناشی از مصرف سیگار اشاره کردید. در این زمینه بیشتر توضیح دهید.
بیماری های نام برده شده به 2دسته بدخیم و خوش خیم تقسیم می شوند. در گروه بیماری های بدخیم انواع سرطان از جمله سرطان ریه را می توان نام برد. در سرطان ریه بین 90تا 95درصد مبتلایان ، معتاد به سیگار بوده اند که در بیشتر موارد این بیماری غیرقابل درمان است و تنها در 20درصد موارد می توان اقدام به جراحی کرد که از این عده نیز فقط نیمی قابل درمان هستند؛ بنابراین خطر بسیار جدی است . سایر روشها شامل رادیوتراپی و شیمی درمانی است که به صورت مقطعی می توانند موثر باشند و درمان قطعی نخواهد بود. ارتباط سیگار با سرطان های دیگر مثل سرطان مخاط لب ، دهان ، حنجره و مثانه اثبات شده است . حدود نیمی از موارد سرطان مثانه در سیگاری ها دیده می شود و با توجه به گسترش مصرف سیگار میان زنان ، اکنون سرطان های ناشی از سیگار شایعترین عامل مرگ زنان است که این موضوع اهمیت آگاهی دادن به مردم را نسبت به خطرات این ماده مضر بیش از پیش آشکار می کند. دسته دوم بیماری هایی مثل آمفیزم و برونشیت مزمن هستند که اگرچه بدخیم نیستند اما عملا غیرقابل درمان هستند. این بیماری ها در طی زمانی طولانی بین 10تا 15سال علایم خود را آشکار می کنند که در این حالت دیگر کاری برای بیمار نمی توان انجام داد.
آیا سن اعتیاد به دخانیات و بخصوص سیگار، تاثیری در اثرات بیماریزایی آن دارد؛
بله ، امروزه اثبات شده است که هر چه زودتر این عادت شروع شود سن بروز بیماری های مربوط به آن نیز پایین تر خواهد بود. تقریبا 10سال پس از شروع مصرف سیگار این بیماری ها با سرفه و دفع خلط آغاز می شود که گاهی توجهی به آن نمی شود و علایم بعدی شامل تنگی نفس ، کاهش اشتها و کاهش وزن نیز بتدریج بروز و ظهور می یابند. تحقیقات نشان داده است که چنانچه سیگار پس از 45سالگی ترک شود دیگر نتیجه ای نخواهد داشت چون عوارض مخرب خود را بر جای گذاشته است و بدن در این سن دیگر قدرت ترمیم نخواهد داشت ؛ بنابراین توصیه می شود تصمیم به ترک سیگار در جوانی گرفته شود.
ضمن صحبت ها به گسترش مصرف سیگار در زنان اشاره ای داشتید ، درباره اثرات زیانبار اعتیاد به سیگار بر سلامت زنان چه موارد عمده ای را می توان مطرح کرد؛
زنانی که معتاد به سیگار هستند مبتلا به یائسگی زودرس خواهند شد. مصرف قرصهای ضدبارداری همراه با سیگار زنان را مستعد ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی خواهد کرد. زنان آبستن نیز که به سیگار اعتیاد دارند مبتلا به زایمان های زودتر از موعد با نوزادان نارس و یا جنین مرده خواهند شد؛ بنابراین مصرف سیگار سلامت مادر و فرزند را به مخاطره می اندازد که در این مورد ابتلا به آسم در کودکان یکی از این موارد است .
و کلام آخر...
باید به اهمیت آگاهی دادن به مردم از خطرات سیگار و سایر دخانیات اشاره کنم . باید توجه داشت که هیچ یک از بیماری های ناشی از سیگار، درمان اساسی ندارد. در عین حال براساس آمار از هر 100نفر سیگاری تنها 20نفر موفق به ترک دایمی آن می شوند؛ بنابراین باید با آموزش های همگانی زمینه ای فراهم شود که جوانان گرایش به سیگار نداشته باشند. این موضوع باید در کتابهای درسی آموزش داده شود. تصویب قوانینی که ضمانت اجرایی داشته باشد نیز از مواردی است که باید مورد توجه واقع شود. و در پایان از افراد سیگاری می خواهم هر چه سریعتر نسبت به ترک آن اقدام کنند.