حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
در حال حاضر آرتروسکوپی روشی نوین به عنوان یک روش تشخیصی و درمانی مناسب جای خود را در کشور پیدا کرده است. به طوری که از آن به عنوان بهترین روش تشخیصی و درمانی در جراحی زانو یاد میشود. از این روش حتی میتوان برای نمونهبرداری از سطوح مفصلی نیز استفاده کرد. آرتروسکوپی باعث میشود زانو برای عمل جراحی، باز نشود و عوارض آن به مراتب کمتر از جراحی باز مفصل است. این روش موجب آسیب کمتر به بافت و کمتر شدن زمان بهبودی میشود. این روش برای ورزشکاران بهترین انتخاب است زیرا این گروه بیشتر دچار آسیبهای مفصلی میشوند و میخواهند زودتر بهبود یابند. همچنین این روش از نظر زیبایی نیز بدون اشکال است، زیرا در آن از برشهای کوچک و به تعداد کم استفاده میشود.
روشی برای بررسی مفاصل
آرتروسکوپی روشی برای بررسی مفاصل است که در آن توسط یک وسیله با ایجاد یک برش وارد فضای مفصل میشوند و تصاویری با وضوح بالا ایجاد میکند. نام این دستگاه از دو کلمه یونانی گرفته شده است. آرترو()arthro به معنی مفصل و اسکوپی()skopein به معنی نگاه کردن، بنابراین به طور کلی یعنی نگاه کردن به مفصل. برای وارد کردن این دستگاه به فضای مفصلی از برشی استفاده میشود که پهنایی کمتر از یک سانتیمتر دارد. دستگاه آرتروسکوپی بسیار ظریف ساخته شده و ضخامت آن کمتر از 5میلیمتر است. این دستگاه دارای یک عدسی و فیبر نوری برای تامین روشنایی است. در صورت لزوم برشهای کوچک دیگری نیز در محل ایجاد میشوند تا بتوان از وسایل موردنیاز برای بریدن یا تراشیدن مفصل یا برداشتن تکههایی از غضروف، استخوان و بافت استفاده کرد. دوربینی که در این وسیله تعبیه شده قادر است تصاویر مفصل را به یک صفحه نمایش ارسال کند.
تشخیص با آرتروسکوپی
معمولترین موارد استفاده از آرتروسکوپی برای معاینه و جراحیهای ترمیمی زانو، شانه، مچ و آرنج است. زمانی که یکی از این موارد برایتان پیش آید، پزشک به شما توصیه میکند از روش آرتروسکوپی استفاده کنید: پارگی غضروف، آسیبدیدگی راستای مفصل، پارگی رباط، آسیب کشکک زانو، التهاب مفاصل، خرد شدگی استخوان بعد از شکستگی و دردهای مبهم. از آرتروسکوپی برای مشاهده پیشرفت یا بهبودی بیماری نیز میتوان استفاده کرد و میتوان متوجه شد که آیا روند درمان بخوبی پیش میرود یا نه.
مواردی که باید به آنها توجه کرد
پیش از انجام آرتروسکوپی حتما درخصوص این موارد با پزشک صحبت کنید: سابقه پزشکی خود شامل بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی، حساسیتهای دارویی و... را با پزشک در میان بگذارید. در مورد عمل درباره مواردی چون مفید بودن، خطرات و عوارض جانبی آن از پزشک پرس و جو کنید. اگر بیهوشی عمومی لازم دارید، با تکنسین بیهوشی در رابطه با آمادگی خود برای دریافت داروهای بیهوشی مشورت نمایید.
خطرات ناشی از آرتروسکوپی
این عوارض ممکن است به دنبال آرتروسکوپی دیده شود: سفتی مفصل، درد شدید، عفونت و تب، التهاب، تورم، آسیب شریانی، خونریزی، حساسیت به داروهای بیهوشی، آسیب عصبی و بیحسی در محل عمل.
روش انجام آرتروسکوپی
پیش از عمل، محل مورد نظر برای از بین بردن آلودگیها، ضدعفونی میشود. معمولا در این روش از بیحسی موضعی استفاده میشود. به طوری که ماده بیحسی در اطراف مفصل تزریق میشود. اگر جراحی گستردهتر باشد، از بیحسی نخاعی یا بیهوشی عمومی استفاده میشود. اگر بیهوشی عمومی باشد، 12 ساعت پیش از عمل، تغذیه از راه دهان قطع میشود. بعد از بیهوشی، جراح یک برش کوچک در محل موردنظر ایجاد میکند و آرتروسکوپ از طریق پوست وارد مفصل میشود. یک دوربین مخصوص، تصاویر را به صفحه نمایشگر ارسال میکند. لوازم دیگر در صورت لزوم توسط برشهای دیگری وارد محل میشوند.
بعد از عمل
علائم حیاتی شما پس از عمل بررسی میشود. دکتر برای کاهش درد، داروهای مسکن برایتان تجویز میکند. اگر مشکلی نداشته باشید، میتوانید تغذیه با مایعات را شروع کنید. عضو مربوطه را باید برای مدتی بالا نگه دارید. برای کم کردن تورم از کیسه آب یخ استفاده کنید. در صورتی که جراحی زیاد پیشرفته نباشد، همان روز مرخص خواهید شد.
مراقبت در خانه
علاوه بر رعایت توصیههای پزشک به این نکات نیز توجه کنید: ممکن است تا یک هفته برای راه رفتن به عصا نیاز داشته باشید تا فشار را از روی زانوی خود بردارید. در چند روز اول پای خود را بالا نگه دارید. هر وقت توانایی لازم را داشتید میتوانید مفصل خود را به آرامی خم کنید. گذاشتن کیسه آب سرد روی مفصل میتواند به کم کردن ورم کمک کند. وزن خود را متعادل نگه دارید و رژیم غذایی را رعایت کنید. از فعالیتهای سنگین پرهیز کنید و اگر ورزش میکنید، برای 3 2 هفته ورزش کردن را کنار بگذارید. تقریبا یک هفته طول میکشد تا بتوانید رانندگی کنید. معمولا افراد، فعالیتهای روزانه خود را 3 هفته بعد از عمل شروع میکنند. البته این مورد بستگی به ویژگیهای فردی شخص دارد. ممکن است به فیزیوتراپی که شامل تمرینات تقویتکننده مخصوصی است نیاز پیدا کنید.
عوارض را جدی بگیرید
در صورت مشاهده هر یک از این موارد پس از عمل، به پزشک خود مراجعه کنید: قرمزی، ورم یا درد شدید در ناحیه جراحی شده، ورم ساق پا به دنبال آرتروسکوپی زانو و نشانههای عفونت مانند تب.
در صورتی که زخم عفونی در نزدیکی مفصل موردنظر وجود داشته باشد، آرتروسکوپی تا زمان بهبودی زخم به تاخیر میافتد. در صورت وجود آنکیلور، آرتروسکوپی انجام نمیشود. آنکیلور وضعیتی است که موجب سفتی و سختی تحرک مفصل میشود و به علت بیماری، آسیب مفصل یا جراحی ایجاد میشود.
اگر تخریب زانو بسیار شدید باشد (مانند آرتریت شدید) نمیتوان از آرتروسکوپی استفاده کرد. همچنین اگر اختلالات انعقادی شدید داشته باشید، تا زمانی که اختلال انعقادی با تزریق فاکتورهای انعقادی اصلاح نشود نمیتوانید آرتروسکوپی شوید.
منابع: betterhealth.vic.gov.au
health.nytimes
آزاده شیروانی
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....