افغانستان مشکلی بین‌المللی است

پس از روی کار آمدن دولت جدید آمریکا، باراک اوباما، رییس جمهور جدید این کشور اعلام کرد که استراتژی جدیدی را در افغانستان اتخاذ خواهد کرد و همگان همچنان منتظر رویکرد جدید واشنگتن در افغانستان هستند.

هنری کیسینجر وزیر امور خارجه اسبق آمریکا، در مقاله‌ای در روزنامه واشنگتن پست در این رابطه نوشته است: خطرات در افغانستان بسیار زیاد است. پیروزی برای شبه نظامیان طالبان در افغانستان یک قوت قلب بزرگ برای شبه نظامیان در سراسر جهان می‌باشد. این خطر وجود دارد که با پیروزی طالبان در افغانستان شبه نظامیان درون پاکستان بر این کشور مسلط شوند و تروریسم در هند تقویت شود.

روسیه، چین و اندونزی نیز که در مقاطعی از زمان هدف شبه نظامیان بوده‌اند، می‌توانند در خطر قرار بگیرند. آمریکا تا کنون تاکتیک‌های سنتی در افغانستان را دنبال کرده است؛ تشکیل یک دولت مرکزی، کمک به افزایش حوزه اختیارات این دولت و ایجاد یک جامعه مدرن بروکراتیک و دموکراتیک. این استراتژی نمی‌تواند در افغانستان پیروز شود.

کیسینجر می‌افزاید: افغانستان کشوری بزرگ است، مناطق ممنوعه در آن زیاد می‌باشد، گروه‌های قومی و مذهبی زیادی در آن دیده می‌شوند و جمعیت زیادی از این کشور مسلح هستند. هیچ کشورگشای خارجی هرگز نتوانسته در اشغال افغانستان موفق شود. حتی تلاش‌ها برای کنترل مرکزی افغانستان با موفقیت‌های اندکی روبرو شده و سپس مدت زیادی به طول نینجامیده است.

استانداردهای معیشتی ضعیف مردم افغانستان با 30 سال جنگ داخلی در این کشور همچنان ادامه دارد. اقتصاد این کشور در مسیری حرکت می‌کند که با فروش مواد مخدر سر پا ایستاده است. هیچ انتقال دموکراتیک چشمگیری صورت نگرفته است و اصلاحات یک امر لازم اخلاقی در افغانستان محسوب می‌شود. اما اعمال اصلاحات در این مقطع زمانی با توجه به نیاز به سرکوب شبه نظامیان امکان پذیر نیست. اصلاحات باید نتیجه و یا حتی در راستای ایجاد امنیت اعمال شود.

وزیر خارجه اسبق آمریکا در بخش دیگری نوشته است: اقدامات نظامی در افغانستان به طور اجتناب ناپذیری در روندی متفاوت از تکامل سیاسی این کشور قرار گرفته است. استراتژی نظامی باید بر جلوگیری از ظهور یک دولت هماهنگ که تحت کنترل شبه نظامیان نباشد، متمرکز شود. پایگاه شبه نظامیان در دو طرف مرز کوهستانی افغانستان - پاکستان یک تهدید همیشگی برای امیدها به ایجاد میانه‌روی در افغانستان و تمامی همسایه‌های این کشور به حساب می‌آید.

در کل این کشور، استراتژی نظامی ما باید روان‌تر و با هدف جلوگیری از ظهور پایگاه‌های قوی تروریست‌ها باشد. این استراتژی باید بر اساس همکاری نزدیک با روسای محلی و هماهنگ با شبه نظامیان آموزش دیده توسط نیروهای آمریکایی باشد؛ استراتژی شبیه آنچه در استان الانبار عراق موفقیت آمیز بود.

کیسینجر معتقد است: این یک نگرش قابل قبول است، اگر چه بعید به نظر می‌رسد که 17 هزار نیرویی که اوباما اخیرا قول اعزام آنها به افغانستان را داده، کافی باشند. در پایان موضوع مهم این نیست که جنگ چگونه هدایت می‌شود بلکه این است که چگونه پایان خواهد یافت؟ افغانستان تقریبا یک مشکل بین‌المللی است که به راه حلی چند جانبه برای ظهور یک چارچوب سیاسی مناسب نیازمند است. تاریخ نشان داده که اقدام یک جانبه در افغانستان با ناکامی روبرو خواهد شد.

در همین راستا آمریکا باید پیشنهاد تشکیل گروه کاری از همسایگان افغانستان، هند و اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل را مطرح کند. این گروه باید ریاست امور بازسازی و اصلاحات در افغانستان را بر عهده بگیرد و اصول و الزاماتی را تبیین کنند که مخالف با فعالیتهای تروریستی باشند. در این راستا به همکاری روسیه و پاکستان نیز لازم است. نحوه اداره پاکستان نیز بسیار سرنوشت ساز و حیاتی است. رهبران این کشور باید با این حقیقت روبرو شوند که عدم مقابله جدی با پناهگاه‌های شبه نظامیان در این کشور پاکستان را با مشکل جدی روبرو خواهد کرد. اگر شبه نظامیان در افغانستان پیروز شوند، مطمئنا پاکستان هدف بعدی آ‌نها خواهد بود.

اگر این اتفاق قرار است رخ بدهد، کشورهای همسایه افغانستان و پاکستان لازم است با یکدیگر در مورد تاثیرات احتمالی دسترسی شبه نظامیان به زرادخانه‌های هسته‌ای پاکستان مشورت کنند.

ایسنا