شهر دارزین _ بیداران که دارای آثاری از دوران باستانی تا اسلامی است و به دلیل قرار داشتن در منظر فرهنگی شهر بم جز و فهرست میراث جهانی به شمار میرود با احداث بزرگراه کرمان _ بم برای همیشه از تاریخ ایران محو میشود . این محوطه گسترده پیش از تاریخی مربوط به عصر مفرغ بوده که در کنار شهر دارزین و تقریباً در 20 کیلومتری غرب شهر بم قرارگرفته است.
کد خبر: ۲۳۰۵۵۶
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، به دنبال اجرایی شدن عملیات احداث بزرگراه کرمان _ بم شهر تاریخی و اسلامی دارزین _بیداران که در 20 کیلومتری شهر کنونی بم قرار دارد و جزو "منظر فرهنگی بم" در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده در تخریب و برای همیشه این بخش از تاریخ ایران به خاک تبدیل میشود.
مسیر جاده بم-کرمان که پیش از این، از قسمت شمالی شهر دارزین رد شده بود، اکنون قرار است توسعه یابد و این جاده قدیمی را به بزرگراه تبدیل کند.
"شهرام زارع "،سرپرست برنامه تعیین حریم مجموعه باستانی دارزین _ بیداران با اعلام این خبر به CHN درباره اهمیت این محوطه تاریخی گفت :«این شهر از جمله شهرهای مهمی است که بسیاری از مورخان و جغرافینگاران دوره اسلامی درباره آن قلمفرسایی کرده و توصیفهایی نگاشتهاند. رونق و شکوه این شهر بزرگ تا سدههای میانه دوره اسلامی استمرار داشته است. هم اکنون دستکم سه قلعه نسبتا سالم با معماری خشتی در این شهر وجود دارد که در نوع خود منحصر به فرد هستند و انتقال تکنیکها و اسلوب معماری ساسانی به دورههای پس از خود را نشان می دهند. »
به گفته وی پیشتر پیشنهاد شده بود که این مسیر از یکی دو کیلومتر بالاتر عبور کند اما مجریان برنامه از انجام آن به دلیل صرف هزینه بیشتر اجتناب کردند. مسیر مذکور میتوانست از تخریب مضاعف بقایای شهر تاریخی- اسلامی دارزین جلوگیری کند ولی با این مساله موافقت نشد.
پیشتر کارشناسان محلی تاکید کرده بودند این جاده میبایست از 80 متری جاده کنونی بم- کرمان و از روی محوطه دارزین رد شود. اما با این طرح مخالفت شد.
به گفته زارع مسیر حاضر در صورتی قابل اجراست که کمترین آسیب به این مجموعه تاریخی _ فرهنگی وارد و کمترین محدوده تصرف شود و پیش از اقدام به عملیات اجرایی مساله نجات بخشی محدوده مذکور حل شود.
سرپرست برنامه تعیین حریم مجموعه باستانی دارزین _ بیداران ادامه داد:« بودجه لازم باید توسط مجریان پروژه در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گیرد تا هم امکان نجات بخشی میسر و هم مطالعات لازم درباره میزان آسیب هایی که این طرح به شهر تاریخی دارزین وارد خواهد آورد، انجام شود.»
وی در گفت و گو با CHN تاکید کرد :«قلعههای ساسانی_اسلامی این شهر تاریخی مورد مطالعه قرار گیرند و از تخریب آنها که در طی یکی دو سال اخیر شدت گرفته، جلوگیری شود.»
وی با بیان اینکه ایجاد بزرگراه اگرچه بی نهایت ضروری است ، تصریح کرد:« اما نمیتوان نیازهای کنونی را به نیازهای آتی ترجیح داد و میراث فرهنگی یک ملت را به دفاع رها کرد و هیچ چاره ای برای حفظ آن نیندیشید.ایجاد بزرگراه که از درون عرصه و شمال این مجموعه باستانی میگذرد، طبعاً نتایج زیانبخشی را به دنبال خواهد داشت.»
زارع با ارایه پیشنهاداتی برای حفاظت از این شهر گفت :« وزارتِ راه میبایست برای کاهش آثار مخرب توسعه جاده، می تواند بودجه ای را اختصاص دهد تا آسیب های این بزرگراه کم شود. به طوری که مسیر بازدیدی برای شهر اسلامی دارزین و محوطهی بیدران طراحی شود و آثار موجود در شهر دارزین نظیر مسجد کهن دارزین و قلعه های آن مرمت و خواناسازی شوند.»
به گفته وی در همه کشورهای توسعه یافته، مجریان پروژههای عمرانی درصد مشخصی از بودجه طرح را به مطالعه و رفع آسیبهای احتمالی به میراث فرهنگی یا طبیعی اختصاص میدهند، اما متاسفانه در کشور ما به دلایل گوناگون هر روز شاهد اخبار ناگواری از تخریب و نابودی میراث فرهنگی-طبیعی هستیم.
محوطه پیش از تاریخی بیدران نیز با 300هکتار مساحت در کنار شهر اسلامی دارزین قرار دارد و در معرض تهدید بزرگراه قرار دارد.
این محوطه گسترده پیش از تاریخی مربوط به عصر مفرغ است که در کنار شهر دارزین و تقریباً در 20 کیلومتری غرب شهر بم قرارگرفته است. این محوطه، پس از زلزله دوم دی ماه 1382 شناسایی و معرفی شد.