تغییرات جوی قاتلی‌ که خود آن را ساختیم

در کشوری مثل آمریکا که همه ساله بیش از 10 تندباد مخرب و قدرتمند دریایی، آب‌ها و گاهی سواحل این کشور را در می‌نوردند، ارائه مفهومی ‌نظیر نقشه مرگ می‌تواند نقش اقدامات انسانی در توسعه مقدمات لازم برای قدرت یافتن پدیده‌های طبیعی نظیر تندبادها و امواج گرمایی مرگ‌آور را بخوبی تشریح کند.

محققان دانشگاه کارولینای جنوبی بتازگی و با استفاده از داده‌های مستند مربوط به آمار مرگ و میر ناشی از وقوع پدیده‌های طبیعی نظیر توفان‌ها، بارش‌های شدید برف و باران و وقوع زمین لرزه‌ها به نتایج جالب توجهی دست یافته‌اند. 

بررسی‌های این محققان که در قالب نقشه‌ای موسوم به نقشه مرگ منتشر شده است نشان می‌دهد در مناطق جنوب و مرکز این کشور که بیشترین لطمات انسانی و اقتصادی را از جانب وزش توفان‌ها و جاری شدن سیلاب‌ها دیده‌اند، 6/19 درصد از تمامی ‌مرگ‌های به وقوع پیوسته ناشی از وزش امواج گرمایی شدید و خشکسالی به دنبال آن بوده است.

به دنبال این عامل، تابستان‌های داغ و زمستان‌های بسیار سرد که گاهی با بارش‌های غیرطبیعی برف و باران همراه هستند، سهم 8/18 و 1/18 درصدی در مرگ و میرهای به ثبت رسیده داشته‌اند.

از سوی دیگر، سونامی ‌تاریخی شبه قاره هند که هنوز و به رغم گذشت چند سال، آثار مخرب انسانی، اقتصادی و روحی و روانی آن بر منطقه حاکم است، یکی از مهم‌ترین دلایل درستی ادعای اخیر دانشمندان است. طبیعت بیش از گذشته جان انسان‌ها را گرفته است.

تغییراتی که در سطوح فوقانی اتمسفر به دلیل افزایش حجم گاز گلخانه‌ای دی اکسید کربن صورت می‌گیرد، در بازه‌های زمانی مختلف تأثیرات منفی خود را بر مناطق مختلف جهان نشان می‌دهد. به عقیده برخی کارشناسان، شاید اگر قرار بود تندباد دریایی کاترینا در بیش از 70 یا 80 سال پیش روی می‌داد، با قدرت تخریب کمتری از سوی آن مواجه بودیم.

برآیند کلی گزارش‌هایی که از سوی مراکز تحقیقاتی مختلف جهان منتشر می‌شود حاکی از آن است که در دهه‌های آتی می‌توان متصور شد شرایط فعلی رو به وخامت بگذارد و این همه به دلیل آن است که در توانایی بسیاری از کشورهای در حال توسعه جهان برای کمک به فرآیند جهانی کاهش گازهای گلخانه‌ای تردیدهای زیادی وجود دارد.

مهدی پیرگزی