مصاحبه؛ مهم‌ترین فرآیند استخدام

هدف از مصاحبه، دادن فرصتی به مصاحبه‌کننده (استخدام‌کننده یا کارفرما‌) برای ارزیابی مهارت‌ها و قابلیت‌هایتان و نیز به شما برای ارائه آنهاست. همچنین مصاحبه، فرصتی است که به شما داده می‌شود تا بتوانید اطمینان حاصل کنید که آن سازمان، کارفرما و مسوولیت پیشنهادی، دقیقا مطلوب شماست و شما از شغل آینده خود رضایت‌خاطر خواهید داشت. برای بسیاری از مردم، مصاحبه استرس‌زاترین مرحله کاریابی یا همان فرآیند استخدام است، اما باید به یاد داشته باشید که رسیدن به مرحله مصاحبه به معنای آن است که شما کارفرمایتان را تحت تاثیر قرار داده‌اید؛ به طوری که آنها به این باور رسیده‌اند که شما توانایی انجام کار پیشنهادی را دارید. بنابراین تنها کاری که باید در این مرحله انجام دهید، این است که به آنها ثابت کنید در ‌انتخاب خود اشتباه نکرده‌اند. برای ثابت کردن این نکته باید برای مصاحبه آمادگی داشته باشید و تصویر حرفه‌ای و فردی قابل قبولی از خود ارائه کنید. فرآیند استخدام در بیشتر سازمان‌ها مسیر واحدی را طی می‌کند؛ رزومه‌ها یا فرم‌های استخدام چه با پست و چه از طریق ایمیل و فکس دریافت می‌شوند و سپس از میان آنها متقاضیان استخدام، گلچین و برای مصاحبه دعوت می‌شوند، اما در این مرحله، سازمان‌ها از شیوه‌های مختلفی استفاده می‌کنند که از آنها به انواع مختلف مصاحبه یاد می‌شود. بعضی شرکت‌ها و کارفرمایان مصاحبه‌های خود را حضوری انجام می‌دهند و بسیاری دیگر، تلفنی یا به صورت کنفرانس. علاوه بر این، برخی کارفرمایان به انجام تنها یک مصاحبه قناعت می‌کنند؛ در حالی که بسیاری دیگر، مصاحبه را به مراحل مختلفی تقسیم و در 2 یا حتی 3 نوبت با متقاضیان استخدام مصاحبه می‌کنند. چنانچه فردی در مرحله مصاحبه نیز موفق شود، نامه‌ای رسمی از طرف شرکت یا کارفرما دریافت خواهد کرد که از او برای شروع کارش دعوت به عمل می‌آید.

نوع مصاحبه

نوع مصاحبه به شرکت یا کارفرمایی که آگهی استخدام داده است، بستگی دارد و کمتر به رزومه یا فرم استخدامی تکمیل شده از سوی شما مربوط می‌شود. با این حال، شاخص‌ترین گونه‌های مصاحبه به شرح زیر هستند:

مصاحبه‌های کرونولوژیکی

همان طور که از اسمشان برمی‌آید، در این گونه مصاحبه‌ها به فعالیت‌ها و زندگی حرفه‌ای و شخصی شما از آغاز زمان فارغ‌التحصیلی یا زمانی که برای اولین بار استخدام شده بودید، تا لحظه مصاحبه، اشاره و درباره آنها از شما پرسش‌هایی می‌شود.

مصاحبه‌های مهارت محور

پرسش‌هایی که در این قبیل مصاحبه‌ها پرسیده می‌شود، معمولا به گونه‌ای طراحی می‌شوند تا منعکس‌کننده مهارت‌ها و قابلیت‌هایی باشند که کارفرما به دنبال آنهاست. معمولا با خواندن آگهی استخدام و شرایط مورد نیاز قید شده در آنها، می‌توان تا حدودی به کم و کیف سوال‌ها در این گونه مصاحبه‌ها پی برد. در ضمن اگر کمی دقت کنید، می‌بینید که به پاسخ اغلب این پرسش‌ها، به طور مستقیم یا غیرمستقیم، در رزومه یا فرم استخدامی‌تان اشاره کرده‌اید.

مصاحبه‌های فنی

اگر متقاضی استخدام در شغلی شده‌اید که نیاز به داشتن فنی خاص (مثل مهندسی یا آی‌تی) است، در بخشی از مصاحبه از شما پرسش‌‌های فنی مربوط به شغلتان پرسیده یا کلا مصاحبه فنی جداگانه‌ای برای آگاهی از دانش فنی شما در آن شغل ترتیب داده می‌شود. این گونه پرسش‌ها ممکن است درباره طرح‌‌های قبلی شما در محلی که قبلا کار می‌کرده‌اید، باشد. اگر جواب این پرسش‌ها را می‌دانید، یاد بگیرید چگونه باید توانایی خود را عرضه و آنها را با پاسختان متقاعد کنید. در غیر این صورت به ندانستن جواب اعتراف کنید. اما در عین حال تاکید کنید که به یادگیری و آموختن آن علاقه‌مندید.

مصاحبه‌های موردی (شناسایی)‌

این گونه مصاحبه‌ها که معمولا از سوی دفاتر مشاوره ارائه می‌شوند، می‌توانند شامل مجموعه‌ای از فرم‌ها و پرسشنامه‌ها باشند که به طور موردی مهارت‌های شما را در زمینه‌ای خاص می‌سنجند. این گونه پرسش‌‌ها ممکن است هوش، حافظه، دقت و قدرت تحلیل شما را مورد ارزیابی قرار دهند. آنها (کارفرمایان) با طرح این گونه پرسش‌‌ها، به این پی خواهند برد که شما چگونه با یک مشکل و بحران کنار می‌آیید یا طرز تفکر شما چگونه است. در این گونه مصاحبه‌ها، طرز رسیدن شما به جواب، گاه مهم‌تر از خود جواب است.

مصاحبه‌های تلفنی

تعداد این گونه مصاحبه‌ها به دلیل سهولت کار طرفین (مصاحبه‌گر و مصاحبه‌شونده) روز به روز بیشتر می‌شود؛ اگر چه برخی شرکت‌ها یا کارفرمایان ترجیح می‌دهند در مصاحبه‌های چند مرحله‌ای، یک مرحله را به صورت تلفنی انجام دهند. برای این گونه مصاحبه‌ها چند نکته را به خاطر داشته باشید.

1- مصاحبه‌های تلفنی همان قدر مهم هستند که مصاحبه‌های حضوری. از همین رو، مهارت شما در تحت تأثیر قرار دادن مصاحبه‌گر قدم اول در این گونه مصاحبه‌هاست. 2- برای این گونه مصاحبه‌ها وقت کافی در نظر بگیرید. چون گاه ممکن است این مصاحبه تا یک ساعت به طول بینجامد. 3- اگر به شما درخصوص چنین مصاحبه‌ای اطلاع داده شده؛ اطمینان حاصل کنید که نوع و لحن پیغامی که به دستگاه پیغام‌گیر تلفنتان می‌دهید، مناسب باشد. 4-روی یک تکه کاغذ، پرسش‌ها و چیزهایی را که باید از مصاحبه‌گر بپرسید و به عبارتی دیگر اطلاعاتی را که خود نیاز به دریافت آنها دارید، یادداشت کنید تا فراموش نشوند. 5- هنگام تماس تلفنی از سوی مصاحبه‌گر از بلند نگه داشتن صدای ضبط و تلویزیون خودداری و سعی کنید این مصاحبه در سکوت و بدون حضور دیگران یا سر و صدای آنها انجام گیرد.

حسین عابدی