هشدار به مادربزرگ‌های شکستنی

اما مادربزرگ ندویده بود. موضوع این بود که او واقعا شکستنی بود. مثل خیلی از مادربزرگ‌های دیگر که سر خوردن، افتادن از تخت، لیز خوردن صندلی و چیزهایی به همین کوچکی باعث شکستن دست و پاهای آنها می‌شود و زندگی آنان را به خطر می‌اندازد؛ مادربزرگ‌های مهربانی که اغلب استخوان‌هایشان استحکام سابق را ندارند.

نتایج پژوهش‌های انجام شده در مورد سالمندان بستری در بخش‌های ارتوپدی مراکز آموزشی و درمانی حضرت علی‌بن‌ابیطالب(ع) رفسنجان و شهید باهنر کرمان نشان می‌دهد شکستگی استخوان ران شایع‌ترین علت مرگ ناشی از ضربه بعد از 75 سالگی است که اغلب در زنان مشاهده می‌شود و می‌تواند عوارض عمیق منفی بر نحوه زندگی آنان بگذارد.

این مطالعه که در میان تمام بیماران مبتلا به شکستگی هیپ (257 نفر) طی 27 ماه از دو بیمارستان بزرگ استان کرمان با هدف بررسی عوامل ایجادکننده شکستگی‌های هیپ انجام شد نشان داد خطرات محیط زندگی، تحلیل‌رفتگی عضلانی، ضعف و اختلال بینایی، پوکی استخوان، شکستگی‌های قبلی، فعالیت و تحرک کم، مصرف کم ‌شیر و استفاده نکردن از محافظ هیپ است. به این دلیل توصیه می‌شود محیط زندگی سالمندان روشنایی کافی داشته باشد.

آسیب‌های روانی پس از شکستگی

بنابر تحقیقات به عمل آمده دلیریوم یک نوع سندرم عصب روان‌شناختی پیچیده است که  در 15 تا20 درصد بیماران بستری رخ می‌دهد.30 درصد بیماران بستری در واحدهای جراحی و واحدهای مراقبت ویژه قلبی و 40 تا 50 درصد بیماران در مرحله به هوش آمدن پس از عمل روی شکستگی ناحیه مفصل ران دچار یک دوره دلیریوم می‌شوند.
وجود دلیریوم دلیل بر پیش‌آگهی بد است. میزان مرگ و میر 3 ماهه در بیمارانی که یک حمله دلیریوم داشته‌اند حدود 23 تا 33 درصد است که ممکن است به 50 درصد برسد.

در بیمارانی که حین بستری در بیمارستان دچار دلیریوم می‌شوند میزان مرگ و میر در همان بستری 30 تا 75 درصد است. پس از ترخیص، 15 درصد این بیماران ظرف یک‌ماه و 25 درصد ظرف 6 ماه فوت می‌کنند. سن بالا یک عامل خطر عمده در بروز دلیریوم است.

حمایت‌های روانی پس از شکستگی

در مراقبت‌های پرستاری این بیماران باید از نظر روانی حمایت شوند. کاهش اضطراب قبل از عمل در این افراد مهم است. تحقیقات نشان داده که گوش کردن به موسیقی در کاهش بروز دلیریوم در سالمندان تحت عمل جراحی شکستگی مفصل ران موثر است.

نتایج یک پژوهش نشان داد شنیدن موسیقی در سالمندان تحت عمل جراحی مفصل ران باعث کاهش بروز دلیریوم شده و می‌توان گفت که موسیقی می‌تواند یک روش مناسب جهت پیشگیری از بروز دلیریوم باشد.

موسیقی باعث هوشیاری و کاهش اغتشاش شعور، افزایش تمرکز و توجه، تمایز، تصورکردن، تفکر انتزاعی، افزایش درک واقعی فرد از مکان، اشیا و اشخاص و افزایش حس فرد از زمان می‌شود. ضمن این‌که آگاهی فرد از محیط  افزایش می‌یابد و می‌تواند بین زمان و ریتم ارتباط برقرار کند.

با توجه به یافته‌های پژوهش که نشان‌دهنده تاثیر موسیقی بر وضعیت شناختی بعد از عمل جراحی ران سالمندان است این پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند بیمارستان‌ها و مراکز درمانی با اجرای موسیقی در بخش‌های مربوطه، حین و بعد از عمل جراحی از عوارض روانی جراحی نظیر اضطراب، افسردگی و دلیریوم جلوگیری نموده و اثرات منفی بستری شدن را کاهش دهند و نیز با توجه به تاثیر موسیقی بر شناخت، سازمان‌های بهزیستی و مراکز نگهداری و آسایشگاه‌های سالمندان می‌توانند از برنامه موسیقی جهت تاثیر بر وضعیت شناختی سالمندان دارای دمانس، اختلالات حافظه و... استفاده نمایند. موسیقی‌درمانی در زمان گذراندن دوران نقاهت سالمندان در منزل نیز می‌تواند همین آثار را داشته باشد.

پیشگیری از شکستگی

تجویز ویتامینD  در سالمندان بویژه زنان یائسه از شکستگی‌های استخوانی ناشی از استئوپروز یا پوکی استخوان پیشگیری می‌کند.

پژوهشگران بریتانیایی در تحقیقی که روی 2686 نفر با میانگین سنی 65 تا 85 سال انجام دادند، دریافتند تجویز ویتامینD  با دوز یکصد هزار واحد به مدت 5 سال باعث کاهش چشمگیر شکستگی استخوان می‌شود.

براساس نتایج این تحقیق تنها 268 نفر از گروه مورد آزمایش دچار شکستگی‌های استخوانی شدند که 147 مورد آن در محل‌های شایع استئوپروز همچون تهی‌گاه، مچ دست، ساعد یا مهره‌ها بود.

براساس این گزارش عارضه جانبی خاص و یا آثار مخرب در درمان با ویتامینD مشاهده نشد.

ویتامین گروهB  نیز یکی از علل اساسی ایجاد تراکم استخوان در سالمندان است که با کاهش آن پروتئین هموسیستین در خون افزایش می‌یابد و روند شکستگی استخوان‌ها بخصوص استخوان لگن تسریع می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری رویترز، بالا رفتن میزان پروتئین هموسیستین در خون همراه با پایین آمدن میزان ویتامین‌های گروهB  در سالمندان است. عملکرد همزمان این دو عامل باعث شکستگی استخوان لگن می‌شود.

محققان انگلیسی با آزمایش خون هزار پیرزن و پیرمرد دریافتند کاهش میزان ویتامین21B  به تنهایی میزان شکستگی استخوان لگن را تا 60 درصد افزایش می‌دهد. این در حالی بود که میزان هموسیستین 50 تا 70 درصد در خون آنها افزایش یافته بود. این حالت با کاهش ویتامین6B  نیز رخ می‌دهد.

ویتامین‌های گروهB  نقش مهمی در ایجاد تراکم استخوان بازی می‌کنند. بخصوص با کاهش ویتامین6B  میزان تراکم استخوان بشدت کاهش می‌یابد و با افزایش هموسیستین، روند شکستگی استخوان لگن تسریع می‌یابد.
مصرف مکمل‌های ویتامین گروه B‌یکی از روش‌های موثر در جلوگیری از شکستگی استخوان لگن است. ویتامین6 B  در سیب‌زمینی، موز، غلات و لوبیا به وفور یافت می‌شود.

از سوی دیگر، انجام ورزش و حرکات تعادلی به منظور تناسب اندام و ایجاد تعادل در سالمندان ضروری است.  همچنین سالمندان باید از کفش‌های مناسب و عاج‌دار استفادهکنند تا احتمال زمین خوردن آنها کاهش یابد.
در خانه نیز باید کف سرویس بهداشتی را به کفپوش‌های مخصوص مجهز کرد تا مانع سر خوردن شود.  متخصصان، انجام آزمایشات چشمی در سالمندان را نیز توصیه می‌کنند؛ زیرا بسیاری از زمین خوردگی‌های منجر به شکستگی لگن بر اثر خوب نبودن قوه بینایی اتفاق می‌افتد.