مشتریان بانکها در دام شگردهای جدید سارقان

یکی از باندهایی که به این شیوه اقدام به سرقت می‌کرد اخیرا از سوی پلیس استان تهران متلاشی شد و اعضای آن به 100 فقره دزدی اعتراف کردند. به گفته سرهنگ مهدی یارندی، معاون اجتماعی استان پلیس تهران؛ این سارقان بین ساعات 10 صبح تا 14 ظهر مقابل بانک‌ها و گاه بنگاه‌های معاملات املاک پرسه می‌زدند و پس از شناسایی طعمه به تعقیب او می‌پرداختند و سپس با پنچر کردن لاستیک اتومبیل وی هنگامی که فرد مشغول تعویض لاستیک بود کیف پولش را به یغما می‌بردند.

مقامات مختلف نیروی انتظامی تاکنون بارها و بارها درباره این سه شگرد سارقان هشدار داده و توصیه‌هایی را نیز به گوش شهروندان رسانده‌اند. از افرادی که خود را مامور معرفی می‌کنند، حتی کارت شناسایی معتبر بخواهید، اگر پس از دریافت پول کسی به طرف‌تان تخم‌مرغ پرتاب کرد یا لاستیک اتومبیل‌تان پنچر شد، احتیاط را کامل رعایت کنید و کیف خود را در ماشین با درهای باز و شیشه پایین جا نگذارید یا موقع تمیز کردن پیراهن کیف را به دیگران ندهید و ... اینها نمونه‌هایی از هشدارهای ارائه شده از سوی پلیس است، اما اخیرا پرونده‌هایی مطرح شده که نشان می‌دهد سارقان از روش‌ها و شیوه‌های جدید برای شکار مشتریان بانک‌ها استفاده می‌کنند.

سرقت اطلاعات

سرهنگ نامور، رئیس پلیس آگاهی استان خراسان شمالی یکی از این شگردها را توضیح می‌دهد: «مردی به عنوان مشتری به بانک‌ها مراجعه و با ایستادن کنار باجه‌ها با دقت از امضا و شماره حساب مشتریان دیگر نمونه‌برداری می‌کرد و سپس به بانکی دیگر می‌رفت و با جعل امضا و نوشتن شماره حساب افراد و تنظیم فیش نقدی اقدام به انتقال وجه یا برداشت پول می‌کرد و البته هر گاه کارمندان بانک از او کارت شناسایی معتبر می‌خواستند به بهانه‌های مختلف از دادن کارت طفره می‌رفت.»

این مقام انتظامی خاطرنشان می‌کند: «متهم با این شگرد از حساب بانکی 30 نفر سرقت کرد و میلیون‌ها تومان به جیب زد تا این که سرانجام وقتی به یک بانک رفته بود، یکی از مشتریان به وی مشکوک شد و موضوع را به پلیس اطلاع داد و به این ترتیب به دام افتاد.»

سرقت اطلاعات مربوط به حساب‌های بانکی مشتریان اخیرا در چندین پرونده تکرار شده و همین امر لزوم احتیاط و دقت بیشتر افراد را گوشزد می‌کند. مردی که خود طعمه یکی از همین سارقان شده و پرونده‌اش اکنون در شعبه 5 دادسرای ناحیه یک تهران در جریان است، می‌گوید: «مردی برای خرید تعداد زیادی سکه بهار آزادی نزد من آمد. او پول نقد نداشت به همین خاطر با هم به بانک رفتیم و او یک چک صادر کرد و چون خودش کارت شناسایی نداشت از من خواست خودم آن را نقد کنم. این کار را انجام دادم و بعد از گرفتن پول سکه‌ها را تحویل دادم، اما مدتی بعد معلوم شد حسابی که از آن پول برداشت کردم متعلق به مشتری سکه‌ها نبوده و درواقع آن مشتری چک را جعل کرده است به همین دلیل پلیس سراغ من آمد و موضوع را توضیح دادم.»

متهم این پرونده که همچنان فراری است و هیچ مشخصاتی از وی به دست نیامده، اطلاعات مربوط به حساب بانکی مردی ثروتمند را سرقت کرد و سپس با جعل یک چک خام و وارد کردن شماره حساب و مشخصات طعمه‌اش با آن دست به کلاهبرداری زد.

سرهنگ مهدی احمدی ،  رئیس مرکز اطلاع‌رسانی نیروی انتظامی تهران در این باره هشدار می‌دهد: هر فردی که به بانک مراجعه می‌کند باید کاملا هوشیار باشد. در شعبی که دستگاه نوبت‌دهی وجود دارد پرسه‌زدن یا ایستادن افراد متفرقه کنار باجه‌ها امری مشکوک است که مشتریان باید به آن توجه کنند و مراقب باشند اطلاعات و نمونه امضای آنها در معرض دید قرار نگیرد. در شعبی هم که این دستگاه‌ها وجود ندارد، اشخاص موقع تنظیم و تکمیل فرم‌های بانکی نباید آن را جلوی دیگران قرار بدهند. قطعا ر‌عایت این توصیه‌ می‌تواند تا حد زیادی از سرقت اطلاعات بانکی و سپس جعل، سرقت و کلاهبرداری پیشگیری کند.»

حفاظت از کارت‌های خودپرداز

شیوه دیگری که سارقان برای غارت پول طعمه‌هایشان برگزیده‌اند بیشتر افراد مسن یا کم‌سواد را در معرض خطر قرار می‌دهد، اما می‌تواند در مواقع خاص شامل همه شهروندان شود. توضیح این شگرد را برای پیشگیری از سرقت‌‌های مشابه از زبان مردی گیلانی که خودش طعمه سارق حرفه‌ای شده است، بخوانید: «برای این‌که از عابر بانکم پول بگیرم، از یک مرد جوان کمک خواستم او اطراف بانک پرسه می‌زد. شب بود و خیابان خلوت چون خودم طرز کار این دستگاه‌ها را بلد نیستم از آن جوان خواهش کردم برایم مبلغی پول برداشت کند. او کارت را گرفت، شماره‌ رمز را پرسید و وجه درخواستی‌ام را به من داد، اما روز بعد که به بانک رفتم فهمیدم 200 هزار تومان از حسابم کم شده است، پیگیری که کردم مطمئن شدم دزدی، کار همان جوان است.»

سارقی که مرد گیلانی از آن نام می‌برد، با پرسه‌زدن در اطراف دستگاه‌های خودپرداز شهر رشت، افرادی را که به هر دلیل طرز کار با این دستگاه‌ها را نمی‌دانستند شناسایی می‌کرد. او که از پیش در بانک‌های مختلف برای خود حساب باز کرده بود به بهانه کمک به مشتریان، کارت و رمز آنها را می‌گرفت و در یک عملیات بانکی، وجوه موجود در حساب‌ آنان را به حساب‌های خودش منتقل می‌کرد. او که برای پیش بردن نقشه‌اش در 18 بانک دولتی و خصوصی حساب باز کرده بود با طرح شکایت‌های متعدد دستگیر شد و به چندین فقره دزدی به این شیوه اعتراف کرد البته پیش از این نیز پرونده‌های مشابهی مطرح شده بود به همین سبب است که سرهنگ احمدی توصیه موکد می‌کند که به هیچ عنوان کارت و رمز خود را در اختیار غریبه‌ها قرار ندهید.

به خاطر داشته‌ باشید گاهی اوقات ممکن است دزدان با ریختن چسب در محل وارد کردن کارت به دستگاه باعث شوند کارت گیر کند و مشتری ناامید با جا گذاشتن آن، محل را ترک و ناغافل طعمه دزدان شود. سرهنگ احمدی دراین‌باره هم می‌گوید: «اگر کارت در دستگاه  به‌گونه‌ای گیر کرد که بخشی از آن بیرون بود و امکان داشت شخص دیگری آن را بردارد حتما بلافاصله موضوع را با مسوولان بانک در میان بگذارید و فراموش نکنید پلیس ‌آماده است تا موارد مشکوکی را که شما گزارش می‌دهید بررسی کند.»

سرهنگ کریمی، رئیس پلیس آگاهی استان گیلان دراین‌باره هشدارهایی دارد. او می‌گوید: «متاسفانه بی‌توجهی به هشدارهای پلیس آگاهی درخصوص نکات امنیتی هنگام استفاده از دستگاه‌های خودپرداز باعث ایجاد زمینه  سوءاستفاده توسط افراد شیاد می‌شود. دراین‌باره به شهروندان توصیه می‌شود کارت و رمز حساب‌شان را به دیگران ندهند و هر گاه با افراد مشکوکی در اطراف دستگاه‌های خودپرداز مواجه شدند موضوع را به پلیس اطلاع بدهند.»

تکنولوژی در اختیار سارقان

در برخی موارد هم سارقان با استفاده از تکنولوژی روز  دست به سرقت می‌زنند. در نمونه‌ای از این دزدی‌ها که پرونده‌اش در شعبه 15 دادسرای ناحیه 5 مطرح بود مردی با به دست آوردن رمز کارت‌های خودپرداز، خودش نمونه‌ای از این کارت‌ها را می‌ساخت و با آنها اقدام به دزدی می‌کرد. او که صندوقدار یک فروشگاه بود وسیله‌ای را ابداع کرده که با آن می‌توانست اطلاعات حساب بانکی مشتریانی را که با کارت‌های اعتباری خرید می‌کردند، ضبط و ذخیره کند.

برای پیشگیری از این نوع از سرقت‌ها اگر چه باز هم احتیاط شهروندان بسیار ضروری‌ است، بانک‌ها نقش پررنگ‌تری دارند و می‌توانند با بالا بردن ضریب این سیستم‌ها و شبکه‌های خود راه نفوذ سازمان و تبهکاران حرفه‌ای را سد کنند چرا که سرقت‌های اینترنتی از حساب‌های بانکی نیز یکی دیگر از معضلات دنیای امروز است که البته هنوز در ایران شایع نشده است.

علی‌رغم رواج نیافتن این شگرد دزدی و برخورداری سیستم بانکی ایران از ایمنی بالا، به عنوان آخرین جملات این گزارش هشدار آنت اسپنسر   مسوول بانک آنلاین در لندن ‌ را برای جلوگیری از این نوع تبهکاری‌ها را بخوانید:
«به علت احتمال گسترش جرایم رایانه‌ای و دزدی‌ها و کلاهبرداری‌‌های اینترنتی به جای استفاده مکرر در طول روز یا  هفته پول مورد نیاز هفتگی خود را از خودپرداز یک روز دریافت کنید زیرا این اقدام احتمال سرقت‌های رایانه‌ای را از دستگاه‌های خودپرداز کاهش می‌دهد.»

 علیرضا رحیمی‌نژاد