مشکلا‌ت‌ دندانی ‌را‌ جدی ‌بگیرید

شکستگی دندان در حد مینا

اگر دندان‌های قدامی شما در حد مینا شکسته، زیاد نگران نباشید. در اولین فرصت، به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا درمان‌های لازم را برای شما انجام دهد. درمان اورژانس آسیب‌های جزیی دندانی که فقط مینای آن شکسته، ممکن است تنها شامل صاف کردن تیزی‌ها و لبه‌های کنگره‌دار باشد. دو هفته و سپس یک ماه بعد نیز مراجعه کنید تا مطمئن شوید دندان شما به طور کامل بهبود یافته و مشکل خاصی برایش ایجاد نشده است.

در مواردی که قطعه شکسته از دندان سالم باشد، دندانپزشک می‌تواند آن را با روش‌های خاص و چسب‌های مخصوص در سر جایش بچسباند.

شکستگی دندان در حدی که ساختمان داخلی‌اش درگیر شود

اگر دندان‌هایتان در حد عمیق‌تری بشکند، طوری که ساختمان داخلی آن درگیر شود؛ دندان حساس می‌گردد و باید هر چه زودتر اقدام به درمان آن کنید.

شکستگی دندان با ترک عمیق‌

اگر دندان ترک عمیق بخورد، شما خونریزی می‌بینید یا نمای قرمز رنگی را در دندان آسیب‌دیده مشاهده می‌کنید. در این شرایط باید هر چه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید. مراقب باشید بزاق‌ دهان شما به داخل دندان راه پیدا نکند، چرا که باعث آلودگی دندان می‌شود.

دندانپزشک مواد مخصوصی را برای جلوگیری از ورود بزاق، روی دندان قرار می‌دهد.

لق‌شدگی دندان

اگر دندان ضربه بخورد، معمولا لق می‌شود. در اثر این ضربه ممکن است دندان به داخل حفره جابه‌جا شود (طوری که کوتاه‌تر به نظر برسد) یا این‌که عقب‌تر یا جلوتر از سایر دندان‌ها قرار گیرد یا حتی چرخش پیدا کند.

اگر در اثر ضربه، دندان در موقعیت نامناسبی قرار نگیرد، احتمال بیشتری برای سالم ماندن آن وجود دارد. اما اگر موقعیت دندان جابه‌جا شود، باید دندانپزشک اول آن را به موقعیت صحیح برگرداند. اگر برای خودتان مقدور است بسرعت دندان را به موقعیت اولیه برگردانید. دندانی که در اثر آسیب موقعیت خود را از دست داده باید با سیم‌های مخصوصی توسط دندانپزشک برای مدتی ثابت شود. باید مطمئن شوید که به داخل دندان‌ آسیبی وارد نشده وگر نه باید دندان تحت درمان ریشه (عصب‌کشی) ‌قرار گیرد.

دندانی که به طور کامل از دهان خارج شده‌

باید بسرعت دندان را در داخل حفره استخوانی که از آن بیرون آمده قرار داده و با فشار کم انگشت سر جایش نگه‌دارید و هر چه سریع‌تر به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید.

اگر خروج دندان در محیط تمیزی رخ داده باشد، نباید هیچ‌کاری قبل از جایگذاری آن سوی دندان انجام داد. اما اگر دندان آلوده است، باید تلاش در جهت تمیز کردن سطح ریشه صورت گیرد. ولی بسیار دقیت کنید که الیاف چسبیده به ریشه دندان را از بین نبرید. بنا بر این، بهتر است دندان را در محیط مناسبی قرار دهید تا به دندانپزشکی برسید.

می‌توانید دندان را در شیر بدون چربی یا کم‌چربی، در محلول آب‌نمک ایزوتونیک، در سرم شستشو  و یا  در بزاق خود فرد قرار دهید.

آب و بزاق به اندازه شیر یا سرم شستشو، اگر قرار است دندان مدت زیادی در آن نگهداری شود (بیش از 30 دقیقه قبل از جایگزینی دندان) مناسب نیستند. در مواردی که فرد دچار ضربه شدیدشده، ممکن است آسیب‌های دیگر وجود داشته باشدکه مقدم بر جایگزینی دندان فرد باشد. در هر صورت زمان را از دست ندهید تا دندانپزشک فرصت جایگزینی دندان و اقدامات دیگر را داشته باشد. دندان شیری به دلیل آسیب‌های احتمالی به جوانه دندان دائمی، ارزش جایگزینی ندارد.

خونریزی شدید پس از کشیدن دندان

درمواجه با این‌‌مشکل تمام لخته‌ها را از محیط دهان خارج کنید (برای این کار از فرد نخواهید که تف کند یا خیلی شدید با آب، دهان خود را شستشو دهد، چرا که لخته‌های داخل حفره‌ استخوان را خارج  و اوضاع را بدتر می‌کند.)
در مرحله بعدی گازهای استریل را به شکل لوله‌ای درآورده و آن را در محل حفره دندان قرار دهید (به هیچ عنوان از پنبه یا دستمال کاغذی استفاده نکنید.)

فشار محکم و مداومی را با انگشت یا به کمک دندان مقابل بر روی گاز وارد کنید. این فشار را ادامه دهید و چک کنید که آیا خونریزی بند آمده یا خیر. اگر نه، بسرعت به دندانپزشک مراجعه کنید.

وقتی که خونریزی بند آمد برای یک روز، سیگار نکشید. دهانشویه نکنید. الکل مصرف نکنید. ورزش نکنید و از خوردن غذاهای گرم خودداری کنید.

دندان درد

با این که دندان درد مساله اورژانسی محسوب نمی‌شود، اما خیلی ناراحت‌کننده و عذاب‌آور است.

با آب، دهان خود را شستشو دهید و به آرامی با نخ دندان، حفره ایجاد شده در دندان را تمیز نمایید تا غذایی در آن ناحیه نماند. از کاهش‌دهنده‌های درد در دسترس، می‌توانید از استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده نمایید.

از گذاشتن آسپیرین و مسکن‌ها روی دندان یا لثه اطراف آن اکیدا خودداری کنید چراکه باعث سوختن لثه اطراف می‌شود. این اقدامات برای کاهش درد، موقتی است. در اسرع وقت به دندانپزشک خود مراجعه نمایید.

گاز گرفتگی لب یا زبان

ناحیه را به آرامی با یک حوله تمیز پاک کنید. از کمپرس آب سرد برای کاهش التهاب ناحیه استفاده نمایید. اگر خونریزی بند نیامد، سریع به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید. 

 شکستگی فک

از کمپرس آب سرد روی ناحیه استفاده کنید تا التهاب کاهش یابد و بسرعت نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید.

 وقتی جسمی بین دو دندان گیر کند

سعی کنید به آرامی قطعه را از بین دندان‌ها با نخ دندان خارج کنید. مواظب باشید که لثه‌ها را پاره نکنید. به هیچ عنوان با وسایل تیز سعی در خارج کردن قطعه نکنید. اگر با نخ دندان موفق به خارج کردن آن نشدید، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید.

والدین بخوانند

بهترین راه جلوگیری از آسیب‌های وارد به دندان‌های کودکان این است که هنگام ورزش‌‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال و... از گاردهای دندان استفاده کنید. این گاردها پوششی پلاستیکی است و روی دندان‌ها به طور موقت منطبق می‌شود و شدت ضربه را به دندان کاهش می‌دهد.

گاردها را می‌توانید به طور پیش‌ساخته از داروخانه‌ها تهیه کنید یا از دندانپزشک خود بخواهید که آن را با قالبگیری از دهان کودک، برای او بسازد. راه دیگر برای جلوگیری از آسیب‌های دندانی این است که کودک را در موقعیت‌های خطرناک قرار ندهیم.

‌‌ پریدن کودکان از صندلی و جاهای بلند بسیار خطرآفرین است.

بیشتر کودکانی که تازه به راه افتاده‌اند، با گرفتن وسایل اطراف، تعادل خود را حفظ می‌کنند. اگر کودک 16 - 12 ماهه دارید، سعی کنید وسایل متحرک مانند میزهای چرخدار و... را از دسترس کودک دور نگه دارید.

‌‌ کودکان وقتی که از شیر آب در حال نوشیدن آب هستند، ممکن است پایشان بلغزد و شیر آب به دندان‌‌هایشان ضربه وارد کند.

‌‌ هنگام بازی کودکان در پارک‌ها مراقب وسایلی چون سرسره و... باشید.

‌‌ هنگام زمستان و یخبندان مراقب فرزندتان باشید. برخی بازی‌های کودکان در این فصل، مانند کشیدن یکدیگر روی راه‌های یخزده می‌تواند خیلی خطرناک باشد.

‌‌ قاشق و چنگال! شاید باور نکنید، اما این وسایل بسیار ساده گاهی باعث ضربه‌های کوچک و بزرگ به دندان کودکان می‌شود.

‌‌ به کودکان گوشزد کنید که به هیچ عنوان برای باز کردن در بطری‌ها یا شکستن هسته میوه‌ها از دندان‌های خود استفاده نکنند.

دکتر پریسا پیروزمند