گروه سیاسی: ایده گفتگوی مجمع همکاریهای آسیایی (ACD) نخستین بار از سوی نخستوزیر تایلند در سیوچهارمین نشست وزرای امورخارجه کشورهای آسیایی آ.سه.آن در سال 2001 مطرح شد و مورد بحث قرار گرفت. اولین اجلاس وزرای امورخارجه ACD نیز سال 2002 در تایلند برگزار شد.
وزرای امورخارجه کشورهای شرکتکننده در این اجلاس، حمایت خود را از تشکیل و تداوم گفتگوی همکاریهای آسیایی اعلام کردند. به دنبال آن، دومین، سومین، چهارمین، پنجمین، ششمین و هفتمین اجلاس وزرای امورخارجه کشورهای عضو به ترتیب در تایلند، چین، پاکستان، قطر، کره جنوبی و قزاقستان برگزار شد.
کد خبر: ۲۱۱۳۲۱
حاصل اجلاس قزاقستان برای کشورمان، انتخاب ایران به عنوان رئیس دوره نهم مجمع همکاریهای آسیایی بود. در پایان نشست یکروزه این اجلاس که 26 مهرماه با حضور 31 کشور عضو در آستانه، پایتخت قزاقستان برگزار شد ایران به عنوان رئیس دوره نهم مجمع همکاریهای آسیایی برگزیده شد و با تصویب این مصوبه، نشست 2010 این مجمع در تهران برگزار میشود.
روزنامه «جامجم» ضمن گفتگو با منوچهر متکی وزیر امور خارجه، نظر وی را درباره اجلاس قزاقستان و بهطور کلی تاثیرگذاری مجمع همکاریهای آسیایی در تحولات منطقهای و بینالمللی جویا شده است:
مجمع همکاریهای آسیایی با چه هدفی در قزاقستان برگزار شد؟
این اجلاس طبق روال معمول مجمع هر ساله در یکی از کشورهای عضو برگزار میشود.
اجلاس هفتم وزرای خارجه کشورهای عضو در قزاقستان هم با هدف تقویت ساختارهای درونسازمانی و گسترش بیش از پیش همکاریها میان کشورهای عضو در زمینههای مختلف آموزشی، دانشگاهی، تجاری، کشاورزی، صنعتی، فناوری اطلاعات، فرهنگی و گردشگری در قزاقستان برگزار شد.
بهطور کلی اجلاس وزرا از اهمیت خاصی برخوردار است، چرا که پیشنهادها و توصیههای نشست کارشناسان و مقامات ارشد طی یک سال کاری را تصویب میکند. وزرای خارجه کشورهای عضو، علاوه بر شرکت در اجلاس سالانه، در حاشیه اجلاس عادی مجمع عمومی سازمان ملل نیز جلساتی را برگزار میکنند.
این مجمع قصد دارد چگونه در تحولات منطقه تاثیرگذار باشد؟
پاسخ به این پرسش، مستلزم نگاهی مختصر به اهداف این مجمع است. کشورهای عضو بر آنند تا با ارتقا و تقویت همگرایی بین کشورهای آسیایی، گسترش همکاریهای تجاری و مالی در سطح این قاره، فراهم آوردن بسترهای لازم جهت تبادل تجارب و دانش در زمینههای صنعتی، اقتصادی، کشاورزی، گردشگری، فناوری اطلاعات میان کشورهای عضو و گسترش و تقویت تعامل میان کشورهای آسیایی، آسیا را به یک شریک توانمند برای تعامل با دیگر نقاط جهان و ایفای نقشی درخور توانمندیهای این قاره در معادلات و تحولات منطقهای و جهانی تبدیل کنند. لذا این مجمع بر آن است تا با کنار هم قرار دادن کشورهای آسیایی در یک مجموعه یکپارچه در سطوح منطقهای و جهانی ایفای نقش کند.
چه فاکتورهایی باعث شد جمهوری اسلامی ایران به ریاست دوره نهم مجمع همکاریهای آسیایی انتخاب شود؟
باید تاکید کنم جمهوری اسلامی ایران همواره نقشی تاثیرگذار در نهادهای منطقهای و بینالمللی دارد. اعتقاد و ایمان دیگر کشورها در مجامعی همچون گفتگوی همکاریهای آسیایی و قابلیت بالای کشورمان در پیشبرد اهداف این قبیل مجامع یکی از مولفههای مهم در واگذاری ریاست دوره نهم اجلاس به کشورمان به شمار میرود. به علاوه، نباید رایزنیهای منسجم و هدفمند صورت گرفته قبل و در جریان اجلاس را نادیده گرفت. پیشنهادهایسازنده جمهوری اسلامی ایران جهت تسهیل در پیشبرد فعالیتهای مجمع در این میان موثر بوده است. به عنوان مثال پیشنهاد کشورمان جهت برقراری فعالیتهای فرهنگی در مجمع با هدف زمینهسازی برای گسترش و پیشبرد دیگر برنامههای اقتصادی و اجتماعی، حاکی از نقش سازنده کشورمان در چنین نهادهایی است که دیگر کشورها را نسبت به توانمندیجمهوری اسلامی ایران جهت سکانداری مجمع، متقاعد و مطمئن میسازد.
در این مجمع چند کشور عضویت دارند و کشورهای تاثیرگذار در آن کدامند؟
در حال حاضر، این مجمع دارای 31 عضو اصلی و یک عضو ناظر در قالب شریک برای توسعه است. از مهمترین کشورهای تاثیرگذار میتوان به چین، هند، کره جنوبی، تایلند، ژاپن، مالزی، اندونزی و روسیه اشاره کرد.
آیا مجمع همکاریهای آسیایی را میتوان رقیبی برای اتحادیه اروپایی دانست؟
این مجمع از نظر کثرت اعضا تنها نهاد فعال آسیایی است که بیشترین کشورهای آسیایی را در خود جای داده است. از آنجا که تنها 8 سال از تاسیس این مجمع میگذرد، اظهارنظر و تحلیل در این خصوص قدری زود است، ولی هدف کشورهای عضو حرکت به سمت همکاری و همگرایی آسیایی به منظور تشکیل خانه مشترک آسیایی است. از این حیث، میتوان ادعا کرد که طی سالهای آتی و با گسترش بیش از پیش این نهاد، شاهد شکلگیری یک مجمع بسیار قوی در آسیا خواهیم بود که از جهات مختلف از توانمندی بالایی برای رقابت با دیگر بازیگران بینالمللی برخوردار خواهد بود. گرایش کشورهای آسیایی به همگرایی و در کنار هم بودن در قالب یک مجموعه آسیایی طی سالهای اخیر، گسترش بسیار چشمگیری داشته است. افزایش تعداد اعضای مجمع گفتگوی همکاریهای آسیایی طی 7 سال، به 31 عضو مؤید این امر است. به هر حال میتوان گفت این مجمع از پتانسیلهای لازم برای رقابت با دیگر نهادهای منطقهای برخوردار است.
مصوبات مهم مجمع همکاریهای آسیایی در قزاقستان، چه مواردی را شامل میشود؟
از مهمترین مصوبات اجلاس قزاقستان میتوان به تشکیل دانشگاه مجازی آسیا و انتقال واحدهای دانشگاهی میان کشورهای عضو، تعیین جمهوری اسلامی ایران و مالزی به عنوان مسوولان اصلی این دانشگاه (دبیرخانه این دانشگاه در مالزی است)، تعیین کشورمان به عنوان میزبان اجلاس نهم در سال 2010، اشاره کرد و در ضمن فعالیتهای فرهنگی به عنوان برنامه جدید مجمع تصویب و مسوولیت پیشبرد آن به کشورمان واگذار شد و هند به عنوان همکار در این برنامه تعیین گردید. برگزاری نشست وزرای حمل و نقل کشورهای عضو در سال 2009 در قزاقستان و برگزاری اولین نشست همکاریهای فرهنگی طی سال آینده در تهران نیز از دیگر موارد قابل ذکر است.