از انقراض ‌تا انتظار

طی پیشرفت فناوری به دیسک‌های سختی رسیدیم که اندازه آن نسبت به قبل بسیار کمتر شده و می‌توانست ظرفیت بسیار بیشتری را در خود جای دهد.  مثلا ظرفیتی برابر چند صد مگابایت در رسانه‌ای با ابعاد یک کتاب بزرگ قابل ذخیره‌سازی بود. این فناوری‌ها در نوع خود و در آن زمان تحول بزرگی به شمار می‌رفت. شاید تصور می‌شد که چند صد مگابایت، فضای لازم برای ذخیره داده‌ها را تا پایان عمر در اختیار یک نفر قرار می‌دهد. اما این حرف امروزه خنده‌دار به نظر می‌رسد، چرا که تنها یک نرم‌افزار امروزی می‌تواند کل این فضا را اشغال کند. پس از آن نیز فناوری در زمینه رسانه‌های ذخیره‌سازی در چند سو به حرکت خود ادامه دادکه در ادامه به آنها اشاره کوتاهی خواهیم داشت.

پیشروی در ذخیره‌سازی

درساخت رسانه‌‌های ذخیره‌سازی جدید چند مورد حائز اهمیت بوده و هست که از جمله می‌توان به ظرفیت، سرعت، ابعاد، هزینه، مصرف انرژی و طول عمر اشاره کرد.  از نظر ابعاد، تاکنون تراشه‌های کوچکی به بازار عرضه شده‌اند که با وجود کوچکی ابعاد می‌توانند تا چندین گیگابایت را در خود ذخیره کنند. اما اگر کمی از ابعاد فیزیکی صرف‌نظر کنیم، می‌توان به دیسک‌های سختی اشاره کرد که ظرفیتی برابر یک یا 5/1 ترابایت دارند.  البته این دیسک‌ها از نظر مصرف و طول عمر در بین دیگر رسانه‌ها در کمترین میزان قرار دارند. اما ارزان‌‌ترند. اگر از هزینه صرف‌نظر کنیم و به مصرف انرژی، طول عمر و سرعت توجه بیشتری داشته باشیم آنگاه می‌توان به درایوهای SSD اشاره کرد که در آنها قطعه مکانیکی وجود ندارد. اما از نظر قیمت بسیار گران هستند و از نظر حجمی نیز در بازار هنوز به اندازه دیسک‌های سخت معمولی نرسیده‌اند. اما پرواضح است که این ظرفیت‌ها نمی‌تواند پاسخگوی حجم وسیع داده‌ها در سرتاسر دنیا باشد. 

پانصدهزار گیگابایت‌

هنگامی که این حجم را در مورد یک پخش‌کننده 3MP به کار می‌بریم ممکن است یا در تعداد صفرها شک کنیم یا این که تصور کنیم واحد آن مگابایت بوده است که به اشتباه گیگابایت چاپ شده است. اما هیچ اشتباهی در کار نیست!

وجود یک پخش‌کننده 3 MP با حجم پانصد هزار گیگابایت یا چیزی حدود 500 ترابایت فراتر از تصور ماست. اما به واقع امکانپذیر است. محققان دانشگاه Glasgow به پیشرفت جدیدی در زمینه فناوری نانو رسیده‌اند که می‌تواند ظرفیت ذخیره‌سازی داده‌ها را تا 150هزار برابر افزایش دهد. یعنی با این فناوری می‌توان در یک تراشه یک اینچی، حجمی برابر500‌هزارگیگابایت داده را ذخیره کرد. تلاش این محققان در جهت ساختی یک سوئیچ در ابعاد یک ملکول بوده است.

البته پیشرفت آنها هنوز به تولیدتراشه 500 هزار گیگاباتی نرسیده است. اما آنها در مدل‌های مفهومی نشان دادند که این کار قابل انجام است. به گفته آنها،‌ سوئیچ‌های ملکولی می‌تواند منجر به ساخت تراشه‌هایی شوند که در یک اینچ مربع ظرفیتی برابر 4پتابیت داده ذخیره شود (یک پتابیت برابر 1015 بیت است)‌ مشکلی که برای عملی کردن این تحقیق و فناوری پیش روی محققان است یکی مساله تولید آن و دیگری آدرس دهی این حجم ذخیره‌سازی است.

نکته جالب در مورد این فناوری آن است که سوئیچ‌های یاد شده می‌توانند روی کربن کار کنند به این معنی که می‌توان آنها را درون تراشه‌های پلاستیکی قرار داد و از سیلیکون استفاده نکرد. بنابراین محصول نهایی هم از نظر فیزیکی و هم فناوری ساخت انعطاف‌پذیری بیشتری از خود نشان خواهد داد. 

با این فناوری‌ها دیگر نگران حجم و ظرفیت ذخیره‌سازی نخواهیم بود. می‌توان از هر لحظه زندگی خود فیلم بگیریم و نگهداریم. یک نسخه کامل از همه نرم‌افزارهای خود را همیشه به همراه داشته باشیم . کل کتاب‌های کتابخانه‌های بزرگ را به همراه داشته باشیم و هر آنچه که می‌توان تصور کرد.

سعیده ستوده‌نیا