سید محمد خاتمی در ادامه با بیان پیش شرط دوم خود گفت:«با ساز و کارهای موجود تا چه حد امکان عملی کردن برنامه ها برای رئیسجمهوری فراهم است؟ اگر واقعاً امکان اجرای برنامه ها وجود نداشته باشد و موانعی بر سر راه قرار گیرند، ارائه بهترین و کامل ترین برنامه به مردم نیز به منزله اغوا و فریب مردم است.»
برخی تلقی میکنند پیش شرط های رئیس بنیاد باران نشان از وارد نشدن وی به عرصه انتخابات ریاست جمهوری آینده است و برخی دیگر برداشتشان این است که خاتمی آمادگی تلویحی خود را برای حضور در انتخابات اعلام کرده است. اما هنوز تکلیف کاندیدای واحد جبهه اصلاحات روشن نشده است؛ مهدی کروبی گرچه هنوز به طور رسمی حضور خود را در انتخابات ریاست جمهوری دهم اعلام نکرده اما به نظر میرسد مصمم به حضور در انتخابات باشد؛ در کنار آن افراد دیگری مانند عارف، محمد هاشمی و... وجود دارند که از طیف اصلاحات آمادگی خود را اعلام کردهاند. کروبی که در انتخابات سوم خرداد 76 قاطعانه از خاتمی حمایت کرده بود در دوره گذشته انتخابات ریاست جمهوری توقع حمایت خاتمی از خود را داشت ولی آنگونه که توقع داشت حمایت خاتمی را پشت سر خود احساس نکرد و به نظر میرسد همین امر باعث شده است که بارها اعلام کند که اگر خاتمی هم بیاید در صورت کاندیدا شدن از عرصه انتخابات کنار نخواهد کشید.
دیدگاههای متفاوت شخصیتهای اصلاح طلب که بخشهایی از این دیدگاهها در پی میآید مواضع این طیف سیاسی را در عرصه انتخابات آینده روشن ساخته است.
سلامتی:بدون تحقق پیش شرطهای خاتمی کارها با بن بست مواجه میشود
دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب در همین زمینه اظهار نظر کرد؛ بدون تحقق پیش شرطهای خاتمی کارها با بن بست مواجه میشود
وی با طبیعی ارزیابی کردن پیش شرطهای مطرح شده از سوی خاتمی برای حضور در عرصه انتخابات دهم ریاست جمهوری تصریح کرد: دیدگاههای خاتمی برای حضور در عرصه انتخابات منعطفتر شده است.
سلامتی با بیان اینکه خاتمی تجربه هشت سال ریاست جمهوری را دارد، ادامه داد: بسیاری از ارگانها و ارکان مملکتی که موظف به همکاری با دولت هستند در دوران اصلاحات همکاری نمیکردند.
عضو ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با تاکید بر اینکه خاتمی باید مطمئن شود با ساز وکارهای موجود میتواند کارها را پیش ببرد و اهداف و مطالبات مردم را پیگیری کند، گفت: قاعدتا هر دولتی که سرکار میآید باید اجزاء حکومت برای پیشبرد کارها با آن همکاری داشته باشند.
وی ادامه داد: دولت فعلی به دلیل آنکه برنامه دقیق و علمی ندارد و سیاستهایش مقطعی و گاه متضاد است حتی با وجود هماهنگی با ارکان مختلف حکومت نمیتواند کارها را پیش ببرد.
سلامتی با تاکید بر اینکه رئیسجمهور باید اختیارات و امکانات پیگیری برنامههای خود را داشته باشد، تصریح کرد: رئیسجمهور سابق شرایطی را مطرح کرد که بدون وجود آن ملاحظات کارها با بن بست مواجه میشود.
واکنش شمسالواعظین به پیش شرط های خاتمی
اما واکنش ماشاءالله شمسالواعظین در میان دیدگاههای اصلاح طلبان دیگر، جالب توجه بود. وی با بیان این که از شخصیتی مثل خاتمی که هشت سال ریاست جمهوری این کشور را بر عهده داشته، بعید است که این حرفها را بزند، گفت: گذاشتن پیش شرط نشانه نُنُربازی آقای خاتمی است.
این روزنامهنگار و سردبیر روزنامههای توقیف شده جامعه، توس، نشاط و عصر آزادگان به خبرگزاری فارس گفت:اگر ایشان میخواهد از این تیپ حرفها بزند به نظر من وارد عرصه انتخابات نشود بهتر است.
وی ادامه داد: آقای خاتمی سه ماه بعد از دوم خرداد 76 طی یک سخنرانی اعلام کرد اختیارات رئیس جمهور کم است و این آواز را تا آخر دوره ریاست جمهوریاش خواند. سئوال من از آقای خاتمی این است که اگر اختیارات رئیسجمهور کم است پس چرا شما در این پست باقی ماندید؟ اگر باقی ماندید چرا دوباره در دوره دوم خودتان را کاندیدا کردید؟ اگر اختیارات رئیسجمهوری کم است چرا شناختتان را از قانون اساسی کشور، صرفنظر از خوب یا بد بودنش بیشتر نکردید و مطالعه نکرده وارد عرصه شدید؟
شمسالواعظین با پرسیدن این سؤال از خاتمی که «اگر اختیارات رئیسجمهور کم است پس چرا دوباره میخواهید کاندیدا شوید؟»، اظهار داشت: مرحوم بازرگان یک مشی را به عرصه سیاست کشور اضافه کرد و آن این بود که گفت با توجه به سوابقم، من بولدوزر نیستم، بلکه ژیان هستم و جاده صافی میخواهم که در آن حرکت کنم. این یک مشی سیاسی است و آقای خاتمی اگر بناست بیاید و رئیسجمهور شود، رئیسجمهور کشوری میشود با مختصاتی مثل پیچیدگیهای حاکم بر ساختار سیاسی و تصلب شرایین پارهای از نهادهای حکومتی.
این روزنامهنگار اصلاح طلب گفت: من واقعاً نمیدانم این سخن آقای خاتمی که میگوید انتخابات آزاد باشد یعنی چه؟ آیا این سخن ناشی از شناخت ناکافی از شرایط سیاسی کشور است؟ شرایط سیاسی کشور که عوض نشده، همان است که بود. بنابراین اگر آقای خاتمی با این شناخت میخواهد وارد شود بسمالله.
موسوی لاری: پیگیری مطالبات مردم خواسته اصلی خاتمی است
عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز نیز با تاکید بر اینکه پیگیری مطالبات مردم خواست اصلی خاتمی است، گفت: پیش شرطهای خاتمی نشان دهنده آن است که حضور وی در عرصه انتخابات منتفی نیست.
سید عبدالواحد موسوی لاری در گفتگو با ایلنا، در مورد پیش شرطهای مطرح شده از سوی خاتمی برای حضور در عرصه انتخابات دهم ریاست جمهوری، افزود: ایشان با صحبتهای اخیر خواست بگوید که حضورش در انتخابات آتی منتفی نیست و اگر شرایط فراهم شود، با توجه به خواست عمومی، ممکن است در عرصه انتخابات حاضر شود.
موسوی لاری تاکید کرد: معتقدم دغدغه خاتمی توسط مدیران اجرایی پاسخ مثبت دریافت نمیکند و باید سازوکارهای مردمی با حضور پرشور مردم در عرصه انتخابات فراهم شود. به اعتقاد من هیچ امیدی به تغییر رویکرد دولت در اجرای قوانین انتخابات وجود ندارد. وزیر کشور دولت اصلاحات با تصریح این مطلب که با شور و نشاط مردم پای صندوقهای رای، جلوی برخی قانونشکنیها گرفته میشود، گفت: خاتمی یک شرط بیشتر ندارد و آن اینکه بتواند مطالبات مردم را آنگونه که هست، پیگیری کند و با مردم ارتباط لازم را برقرار کند؛ علیرغم اینکه امکانات لازم را در اختیار ندارد.
ابراهیم یزدی:خاتمی با بسیج نیروهای اجتماعی مشکلی برای پیروزی ندارد
دبیر کل نهضت آزادی ایران نیز در اظهار نظری متفاوت گفت: خاتمی امروز با گذشته تفاوتهای زیادی کرده است و امروز با بسیج کردن نیروهای اجتماعی، مشکلی برای پیروزی در انتخابات ندارد.
ابراهیم یزدی در گفتگو با ایلنا با اشاره به پیش شرطهای محمد خاتمی برای ورود به عرصه انتخابات ریاست جمهوری گفت: خاتمی میخواهد مطمئن شود که اگر در انتخابات شرکت کرد و پیروز شد،میتواند با سازوکارهای موجود به آنچه که مردم میخواهند، عمل کند.
وی خاتمی امروز را خاتمی دوران اصلاحات ندانست و افزود: هشت سال ریاست جمهوری خاتمی دیدگاههای وی را تغییر داده است و این تغییرات در کلام امروز خاتمی نمایان است؛ به همین دلیل با بسیج نیروهای اجتماعی، مشکلی برای پیروزی در انتخابات ندارد.
یزدی در ادامه تصریح کرد: اگر دکتر معین نتوانست جبهه دموکراسیخواهی را شکل دهد و برخی گروهها هم با او همکاری نکردند اما خاتمی در جایگاهی است که میتواند همه گروهها را زیر یک چتر واحد گرد هم آورد و یک نیروی اجتماعی موثر را ساماندهی کند.
وی تاکید کرد: اگر خاتمی در انتخابات پیروز هم نشود، به دلیل اینکه یک نیروی منسجم سیاسی را به وجود آورده است، میتواند خارج از قدرت هم اصلاحات را نهادینه کند و در رفتار حاکمان تاثیرگذار باشد.
یزدی افزود:اگر خاتمی میخواهد با همان سبک گذشته در انتخابات حضور یابد، فایدهای ندارد اما اگر با این نگاه استراتژیک که یک نیروی سیاسی منسجم را ذیل یک ائتلاف گسترده شکل خواهد داد، به این عرصه وارد شود، تاثیرگذاری زیادی خواهد داشت.
سحابی:شرطهای ایشان را تایید میکنیم
رئیس شورای فعالان ملی مذهبی درباره دو شرط خاتمی برای حضور در انتخابات گفت: ما به آقای خاتمی اعتماد داریم و شرطهای ایشان را تایید میکنیم.
عزتالله سحابی ، درباره این شرط خاتمی که باید امکان اجرای برنامهها وجود داشته باشد، گفت: اگرچه در اینکه خاتمی بتواند در برابر مراکز قدرت، حرفهای خود را به کرسی بنشاند، تردید دارم اما شرط ایشان را شرط خوبی میدانم.
وی درباره شرط دوم خاتمی درباره تفاهم با ملت بر سر برنامهها گفت: اگرچه آقای خاتمی منظورش را به طور شفاف بیان نکرده است، اما به نظر میرسد یکی از مخاطبان این شرط خاتمی، برخی طرفداران وی هستند که در دوران ریاست جمهوری وی، خواستههای حداکثری داشتند.
وی افزود: شاید یکی از منظورهای آقای خاتمی از این شرط آن است که با تمام گروههایی که طرفدارش هستند، به توافق برسد.
رئیس شورای فعالان ملی مذهبی در ادامه با تایید عملکرد دولت اصلاحات در سیاست خارجی، داخلی و سیاستهای اقتصادی خاتمی در چهار سال دوم دوران ریاست جمهوریش، وی را گزینه مطلوب برای انتخابات ریاست جمهوری برشمرد.
فومنی:اصلاحطلبان اتفاق نظری روی نامزدی خاتمی ندارند
در همین حال رئیس ستاد ائتلاف اصلاحطلبان جوان که معتقد است فضای انتخابات به سود خاتمی نخواهد بود، به او توصیه کرد وارد عرصه انتخابات ریاست جمهوری دهم نشود و بهجای تعیین پیش شرط برای مردم، سکوت پیشه کند.
محمدزارع فومنی رئیس ستاد ائتلاف اصلاحطلبان جوان به پیش شرطهای رئیس جمهور سابق کشورمان واکنش نشان داد و با اشاره به پیش شرط رئیس بنیاد باران مبنی بر تفاهم با مردم جهت کاندیداتوری در انتخابات آینده، اظهار داشت: خاتمی در زمان تصدی دولت جایگاهی برای مردم در نظر نمیگرفت و منظور وی از مردم، اعضای چند گروه افراطی همسو با باند حاکم بر مدیریت اجرایی کشور بود و الان هم بدنبال تفاهم با بهزاد نبوی و محمدرضا خاتمی و مصطفی تاج زاده و امثال آنهاست.
وی پرسید در حالی که مردم در دولت خاتمی جایگاهی نداشته و کارهای نبودند، چگونه اکنون میخواهد از طرف آنها وارد عرصه انتخابات شود؟
فومنی افزود: هنگامی که خاتمی در مقام رئیس دولت اصلاحات لوایح دو قلو را ارائه کرد، در هرم قدرت قرار داشت و مجلس با دولت او همسو بود، ولی نتوانست لوایح مذکور را به سرانجام برساند و حالا که اکثریت کرسیهای نهاد قانونگذاری در دست جناح رقیب اصلاح طلبان (اصولگرایان) قرار دارد، چگونه میتواند با وجود نیروهای تندروی گذشته در کنار او، منشاء تحول باشد و سفینه دولت را سالم به مقصد برساند؟
وی ادامه داد: به نظر میرسد خاتمی هوس کرده بار دیگر در قالب تاکتیکها و شعارهای جدید، کسب قدرت کند تا سران گروههایی چون مشارکت، مجاهدین انقلاب و کارگزاران که با تندرویها و افراطیگری های خود مسیر اصلاحات را منحرف کرده و سرنوشت اسفباری برای آن رقم زدند، دوباره بر مردم حاکم شوند.
فومنی به خاتمی توصیه کرد برای کسب مجدد قدرت تلاش نکند و مردم و گروههای سیاسی را با مسائل سطحی درگیر نکند، متذکر شد: هرشخصی مدعی است برای خدمت به مردم توانایی و برنامه دارد، میتواند بدون هیچگونه پیش شرطی وارد میدان شود و نیازی به ناز و کرشمه و بازی با افکار عمومی نیست.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم