انفجار سالمندی در راه است‌

اگر چه هنوز با جمعیت محدودی در کشور مواجه هستیم اما با توجه به هرم جمعیتی کشور تا 20 سال آینده با انبوه جمعیت سالمند در کشور مواجه می‌شویم و باید گفت که هنوز فرصت برنامه ریزی و ایجاد ساختار مناسب خدمات دهی به سالمندان را برای آینده داریم، ولی اگر غفلت کنیم جبران آن به دلیل زمان از دست رفته و بار مالی بالای آن در سال‌های آینده امکان پذیر نیست.

برای رسیدگی به امور سالمندان نیازمند تامین نیروی متخصص آموزش دیده در همه ابعاد از جمله آموزش متخصصان طب سالمندی، آموزش پزشکان عمومی‌در زمینه مسائل سالمندان، آموزش پرستاران ویژه سالمندی و آموزش خانواده‌ها هستیم.

فعال شدن هر چه بیشتر سازمان‌های غیر دولتی و استفاده از توانمندی‌های مردمی‌ و نیز همکاری رسانه‌ها و بویژه سازمان‌های بیمه برای پوشش خدمات پیشگیرانه و تشخیص زود هنگام به منظور ارتقای سلامت سالمندان، می‌تواند فضای مناسب‌تری را برای پذیرایی از انبوه سالمندان در سال‌های آینده فراهم کند.

افزایش جمعیت سالمند، نیاز به تدوین برنامه جامع و ملی دارد و این امر بسیار ضروری است. تامین مراقبت بهداشتی درمانی، حمایت‌های اجتماعی، اقتصادی، برنامه تفریحی و اوقات فراغت و نیز تامین مسکن مناسب برای آنان از جمله وظایف مهمی‌است که باید مورد توجه قرار گیرد .

نیازهای عمومی‌

اگر موارد خاص را در نظر نگیریم، افراد به طور معمول پس از 70 سالگی دچار چند بیماری همزمان می‌شوند که مهم‌ترین آنها امراض قلبی  عروقی، فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های مربوط به سیستم حرکتی بخصوص عضلات و مفاصل مانند آرتروز است.

بیماری‌های متعدد و همزمان در سالمندان نیازمند برنامه ریزی دقیق و تخصصی درباره درمان آنهاست که برای نیازهای جسمی‌ و درمان توانبخشی بسیار مهم است زیرا سالمندان معمولا در نیروی جسمی‌ و روانی، عضلات و سیستم عصبی، قلب و ریه خود دچار نقصان هستند که لازم است این افراد بازتوانی شوند و نیروی باقیمانده آنها با توانبخشی تقویت و سلامت‌شان تامین شود.

دومین نیاز اصلی سالمندان رسیدگی به جنبه‌های روان شناختی آنهاست. افراد مسن معمولا مجموعه‌ای از گذشته با کوله باری از استرس‌ها، تنهایی و بسیاری احساسات دیگر هستند که برای آنها گاه عوارضی مانند بحران‌های روحی و روانی نیز داشته است، بنابراین اگر بر این عوارض معضلاتی از قبیل بی‌احترامی‌ و بی‌محبتی نیز از سوی اطرافیان افزوده شود، احتمال ایجاد افسردگی در این افراد بشدت افزایش می‌یابد.

تغذیه سالم‌

متاسفانه اکثر سالمندان تغذیه صحیحی ندارند. به ازای هر 10 سالی که پس از 25 سالگی به سن افراد اضافه می‌شود از مقدار نیاز بدن به انرژی کاسته می‌شود. به همین علت سالمندان باید همچنان با افزایش سن خود از مقدار کالری دریافتی در قالب استفاده از غذاهای انرژی‌زا کم کنند تا از چاقی و عوارضی مانند ایجاد غبغب یا افزایش قطر شکم در آنها پیشگیری شود.

با توجه به این که با افزایش سن، افراد سالمند بیشتر در معرض بالا رفتن فشار؛ چربی خون، بیماری‌های قلبی - عروقی و بیماری‌های مفصلی قرار می‌گیرند، بنابراین استفاده از تغذیه مناسب، کامل، منظم و متعادل مهم‌ترین عامل در پیشگیری از این بیماری‌ها در آنهاست، زیرا از این طریق هضم و جذب غذا و متابولیزه کردن مواد مغذی دریافتی از غذاها در این افراد بهتر صورت می‌گیرد.

 سالمندان بیشتر از دیگر افراد در معرض بیماری‌های عضلانی و مشکلات در بافت اسکلتی هستند، بنابر این تحرک مناسب، بهره‌گیری از نور کافی آفتاب و مصرف غذاهای حاوی کلسیم و پروتئین با ارزش بیولوژیکی بالا از تحلیل قوای جسمی‌این افراد بویژه در قوای عضلانی می‌کاهد و نیروی دفاعی افراد مسن را علاوه بر امراض اسکلتی، از قبیل پا درد و کمر درد در مقابل بیماری‌های عفونی، ریوی و گوارشی نیز افزایش می‌دهد.

باید توجه داشت که مصرف غذاهای حاوی ویتامین و مواد معدنی در افراد سالمند حائز اهمیت است زیرا برای مثال این افراد به علت مصرف نکردن میوه، سبزیجات و غذاهای فیبر دار در معرض عوارضی مانند یبوست قرار می‌گیرند.

آبی، خاکستری، سیاه

در دین مبین اسلام جایگاه رفیعی برای سالخوردگان در نظر گرفته شده است. علاوه بر توصیه‌های مکرر خداوند تبارک و تعالی در قرآن مجید درخصوص احترام و نیکی به والدین و سالمندان که از نظر جایگاه انسانی، اعتقادی و درجات معنوی پس از عبارت پروردگار قرار دارد، سالمندی امری اجتناب ناپذیر است و در انتهای کوچه‌های جوانی میانسالی منتظر همه ماست تا در ایستگاه آخر زندگی با همه ماهمراهی کند.

سالمندی نیز مانند دیگر مراحل زندگی می‌تواند سپید، آبی، خاکستری یا سیاه باشد. آنچه برای برخی از جوانان، پیری را به کابوسی تبدیل کرده است، ترس از بیماری‌ها و ناتوانایی‌های این دوران است این ترس چندان هم بی ربط نیست، زیرا دوراندیشی نکردن و ناپرهیزی بسیاری از پیران امروز در دوران جوانی آنان را دستخوش بیماری‌های مختلفی کرده و گذر از این دوران را برای آنان دشوار کرده است.

چاپ نشریاتی به زبان ساده و تا جای ممکن با حروف درشت، ایجاد مکان‌های مخصوص سالمندان برای مطالعه، گوش‌کردن به موسیقی و پرداختن به هنرهایی از قبیل نقاشی و سرامیک سازی، فراهم آوردن امکانات ورزشی، ماهیگیری، باغبانی و ایجاد تورهای زیارتی و سیاحتی ارزان قیمت، می‌تواند در پر کردن اوقات فراغت سالمندان نقش مهمی‌داشته باشد؛ اما آنچه در این میان بیش از همه اهمیت دارد توجه نسل جوان به سالخوردگان است. سالمندان بیش از هر چیز به محبت فرزندان خود نیاز دارند. ای کاش مهر و علاقه به نوه یکطرفه نبود.

دلارام شجاعی باغینی‌