لزوم بازنگری در ساعت کاری گروه‌های آموزشی‌

در بند 5 این بخشنامه تحت عنوان فعالیت گروه‌های آموزشی آمده است: «تخصیص ساعت فعالیت گروه‌های آموزشی در سطح استان و منطقه حداکثر به میزان 50 درصد شاخص‌های مصوب صورت می‌پذیرد. شرح وظایف گروه‌های آموزشی در جهت کیفیت بخشی هر چه بیشتر به فعالیت‌های تعلیم و تربیت و مشارکت در ارزیابی عملکرد، بازنگری و متعاقبا ابلاغ خواهد شد.»

درخصوص این دستورالعمل نکات زیر قابل بررسی و تامل است: 

1- رسالت گروه‌های آموزشی بهبود کیفیت فرآیند آموزشی از طریق نیازسنجی و به کارگیری برنامه‌های مدون و بهره‌گیری از نتایج پژوهش‌های علمی و ایجاد بستر مناسب برای نواندیشی و خلاقیت و استفاده از فناوری‌های نوین در تسهیل فرآیند یاددهی‌ یادگیری از سطح سازمان تا مدرسه با استفاده از تمامی منابع و امکانات است. براساس این تعریف، باید تعیین حجم و میزان برنامه و فعالیت‌های گروه‌ها در جهت کیفیت‌بخشی آموزشی با کارشناسی لازم، اولویت اول برنامه‌ریزان باشد. به عبارت دیگر باید اول وظایف گروه‌های آموزشی از نظر حجم و محتوا بازنگری، تدوین و تصویب گردد و سپس برای انجام این وظایف با بررسی و کارشناسی ساعت مورد نیاز تخصیص یابد.

2- میزان ساعت اختصاصی به گروه‌های آموزشی متوسطه مطابق حجم فعالیت‌های مدون در دستورالعمل جامع گروه‌ها مصوب 22/6/77 براساس 3 درصد ساعت آموزشی است. از آنجا که ساعت تخصیص‌یافته توسط کارشناسان امر پس از مطالعات، بررسی‌های طولانی و نظرسنجی‌های متعدد و در سطح قابل قبولی تعیین شده، کاهش این ساعت به میزان کمتر از 50 درصد غیرکارشناسی و شتابزده به نظر می‌آید.

3- انتظار می‌رفت در بحث مربوط به کاهش ساعت و برنامه گروه‌های آموزشی از کارشناسان گروه‌های آموزشی سازمان آموزش و پرورش استان‌ها بخصوص شهر تهران و مناطق تابعه بویژه کارشناسان مجرب و باسابقه که درگیر در این بخش بوده و از تجارب ارزنده و شناخت خوبی برخوردار هستند، در نشستی جداگانه، کارشناسی و نظرخواهی به عمل می‌آمد و جمع‌بندی نظرات آنها در ساماندهی جدید لحاظ می‌گردید.

4- ثبات و قوام گروه‌های آموزشی در سال‌های اخیر علاوه بر نظم و انضباط کاری، سازماندهی و انسجام در برنامه‌ریزی موجب گزینش و جذب نیروهای توانمند، خلاق و کارآمد گردیده که بواسطه آموزش‌های علمی  مهارتی لازم به نیرویی برنامه‌ریز، هدایتگر و تاثیرگذار تبدیل شده است. رویکرد جدید، موجب دلسردی و خروج بخش قابل توجهی از این نیروها از گروه‌ها و در نهایت محرومیت گروه از این سرمایه ارزشمند می‌شود.

5- گروه‌های آموزشی همان‌گونه که از نام آن پیداست محلی برای همفکری، هم‌اندیشی و تعامل بین اعضا و کار گروهی براساس وظایف محوله است و اصولا گروه به بیش از یک نفر اطلاق می‌شود و لیکن با کاهش ساعت، بحث کار گروهی معنایی ندارد؛ زیرا در شرایط جدید بسیاری از گروه‌های درسی ناچار از به‌کارگیری یک نیرو آن هم به میزان 6 ساعت در هفته هستند. بنابراین کاهش ساعت گروه‌های آموزشی آن هم به میزان بیش از 50 درصد عملا موجودیت گروه را زیرسوال می‌برد.

6- کاهش ساعت، بسیاری از فعالیت‌ها و برنامه‌های تاثیرگذار گروه‌های آموزشی را خواه‌ناخواه به تعطیلی می‌کشاند و در نهایت به ماموریت گروه که بهبود کیفیت آموزش در مدارس است، لطمه جدی وارد می‌کند.

7- تغییرات شگرف و سریع در موضوعات علمی کتاب‌های درسی، به عبارت دیگر نو شدن مطالب علمی و نوآوری در شیوه‌های تدریس و عدم دسترسی و امکان دستیابی به منابع و اطلاعات علمی جدید برای همه دبیران، ضرورت شناسایی، جمع‌آوری و اطلاع‌رسانی بموقع این تغییرات و نوآوری‌ها و به‌روز کردن دبیران به منظور دانش‌افزایی و ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای بیش از پیش احساس می‌گردد و این همه در سایه وجود گروه آموزشی مقتدر، منسجم و تاثیرگذار امکان‌پذیر است.

8- با توجه به این‌که گروه‌های آموزشی در استان‌های کشور بر حسب شرایط هر استان و نگاه مسوولان موقعیت متفاوتی داشته، تجویز یک نسخه واحد و یک میزان حجم و محتوا و اختصاص ساعت یکسان برای همه استان‌ها به نظر منطقی نمی‌آید و بهتر است حسب پیشینه و عملکرد گروه‌های آموزشی در هراستان، ساعت مورد نیاز تخصیص داده شود.

در خاتمه با توجه به سند چشم‌انداز 20 ساله که ارتقای آموزش و پرورش کشور را در سطوح مختلف در این سند پیش‌بینی و رسیدن به اهداف بلندمدت آن را ترسیم کرده و با توجه به اعلام سال‌جاری به‌نام سال نوآوری و شکوفایی از سوی رهبر معظم انقلاب، انتظار می‌رود گروه‌های آموزشی به‌عنوان بخش مرتبط با خلاقیت و نوآوری مورد توجه و قوت بیشتری قرار گیرد و هرگونه تصمیم‌گیری درخصوص کاهش ساعت گروه و برنامه و فعالیت‌های آن با ملاحظات، بررسی و دقت بیشتری انجام پذیرد تا خدای ناکرده در سال‌های بعد شاهد آسیب‌ها و تبعات منفی آن نباشیم.

*مسوول گروه‌های آموزشی متوسطه اداره آموزش و پرورش منطقه 14 تهران‌