سقوط شفافیت مالی در جهان صنعتی

موسسه شفافیت بین‌الملل (Transparency international) در آخرین گزارش سالانه خود در مورد وضعیت فساد اداری و مالی در کشورهای مختلف جهان اعلام کرده کشورهای فقیر دنیا همچنان در زمره فاسدترین کشورهای جهان هستند و بالاترین سطح ناکارآمدی و عدم شفافیت مالی را دارند.

با این حال گزارش امسال این موسسه به نکته دیگری اشاره کرده که تا پیش از این سابقه نداشته است. در بخشی از این گزارش به اغماض کشورهای غربی در مواجهه با فساد حاکم بر مراودات بخش خصوصی این کشورها با طرف‌های خارجی و استفاده از شیوه‌های نامتعارف و سوال‌برانگیز در مراودات مالی و تجاری این کشورها با جهان سوم اشاره شده است. علاوه بر این به نقش پول در سیاست پرداخته شده که تا حدود زیادی دنیای سیاست در جهان غرب را تحت سیطره خود درآورده است.

تا آنجا که به فساد مالی در غرب بازمی‌گردد دانمارک، سوئد و نیوزیلند در زمره شفاف‌ترین کشورها هستند در حالی که بریتانیا در رتبه 16 این فهرست قرار گرفته و از این کشور به عنوان یکی از عوامل سقوط شاخص شفافیت عملکرد مالی در دنیای غرب یاد شده است.

یکی از دلایلی که موجب شد شفافیت بین‌الملل درصدد تهیه جدول اشاعه فساد مالی در کشورهای صنعتی برآید افشای فساد مالی در پرونده معاملات شرکت تسلیحات‌سازی BAE بریتانیا با عربستان‌سعودی در پرونده‌ای موسوم به الیمامه بود که دستگاه قضایی این کشور همین اواخر روند تحقیق در مورد آن را با وجود اعتراض گروه‌های حامی حقوق مدنی متوقف کرد.

شفافیت بین‌الملل در بخشی از گزارش خود تصریح کرده توقف روند تحقیقات پیرامون پرونده الیمامه (معامله BAE و عربستان‌سعودی) تردیدهای بیشتری در مورد پایبندی بریتانیا به مبارزه با فساد مالی به وجود آورده است.

ایالات‌متحده که سالهای اخیر همیشه به اهمال در بررسی نوع مراودات تجاری این کشور با دنیای خارج متهم بوده در فهرست امسال در رتبه هجدهم قرار گرفته است که تقریبا پایین‌ترین رتبه شفافیت‌ مالی در بین کشورهای صنعتی است.

شفافیت بین‌الملل کاهش رتبه کشورهای صنعتی در فهرست امسال خود را ناشی از سقوط اخلاقیات و عدم نظارت دقیق در این کشورها دانسته است.

یکی از مولفه‌هایی که در تهیه این فهرست مدنظر شفافیت بین‌الملل بوده وجود یا فقدان اراده سیاسی برای مقابله با فساد مالی در معاملات خارجی بوده است. این گزارش تصریح می‌کند فساد جنگ علیه فقر جهانی را به مخاطره انداخته و لزوم ایجاد نهادی برای نظارت بر نحوه هزینه شدن کمک‌هایی که از سوی کشورهای صنعتی و ثروتمند به کشورهای فقیر اعطا می‌شود را مورد تاکید قرار داده است.

نکته جالب این که در فهرست امسال شفافیت مالی به نظر می‌رسد وضعیت اکثر کشورهای جهان سوم از بابت فساد مالی رو به بهبود است و نوعی موازنه میزان توسعه‌یافتگی کشورها و جایگاه آنها در این فهرست وجود دارد.

در حالی که جایگاه اکثر کشورهای آفریقایی در این فهرست ثابت مانده کشورهای اروپای‌شرقی و درصدد آنها بلغارستان سیری نزولی را پشت سر می‌گذارند و کشورهای در حال صنعتی شدن چون چین و کره‌جنوبی گام به گام به سوی شفافیت بیشتر می‌روند.