رقابت‌غول‌ها در میدان مرورگرها

هنوز بیش از یک ماه از ارائه نسخه جدید مرورگر فایرفاکس نگذشته بود که مایکرو سافت نسخه آزمایشی اینترنت اکسپلورر 8 خود را روانه بازار کرد. ارائه ‌این نسخه از سوی بسیاری از کارشناسان به انقلابی بزرگ تشبیه شده بود چراکه اکسپلورر وعده داده بود حفره‌های امنیتی را که همیشه پاشنه آشیل این مرورگر به ‌شمار می‌رفت در نسخه جدید برطرف کند. هنوز مردم در حال مزه‌مزه کردن نسخه جدید فایرفاکس و مرورگر شماره 8 مایکروسافت بودند که گوگل شایعه‌ای قدیمی‌ را به حقیقت رساند.

گوگل که امسال دهمین سالگرد آغاز به کار خود را جشن می‌گیرد یکی از نقاط رویایی جهان برای به حقیقت رساندن ایده‌های خلاقانه به شمار می‌رود. سرگئی برین و لری پیج، مدیران این شرکت جوان ولی قدرتمند، در سال جاری در فهرست 10 انسان تاثیرگذار سیاره ما جای گرفتند. آنها که کار خود را با معرفی الگوریتمی ‌جدید برای جستجوی شبکه بنیان گذاشته بودند به سرعت توانستند با جذب ایده‌های خلاق و نوآورانه و استفاده از عنصر سادگی طراحی‌های خود، گوگل را به محبوب‌ترین موتور جستجوی جهان تبدیل کنند.

این موتور برخلاف یاهو به جای ارائه مجموعه‌ای از امکانات در محیطی شلوغ به شما اجازه می‌دهد در صفحه‌ای ساده تنها بر جستجوی خود متمرکز شوید و به جای آن سعی کرد از این فرصت بازاری تجاری خلق کند و این کار را با ارائه تبلیغات متنی که متناسب با جستجو در کنار صفحه به نمایش درمی‌آمد انجام داد.

بدین ترتیب گوگل پا در راه کسب ثروت و قدرت بیشتر گذاشت و اندک اندک با افزایش سرویس‌های جنبی خود قدم در راه ساخت امپراتوری جدید خود گذاشت. ایده‌های آینده‌نگرانه و در عین حال بلندپروازانه گوگل از همان ابتدا توجهات را به خود جلب کرد.

کتابخانه گوگل، خبرخوان، نرم‌افزار زمین و نقشه گوگل و ده‌ها خدمات جنبی که گاه با خرید‌های ممتازی مانند سایت اشتراک فایل‌های ویدیویی یو تیوب (YouTube) بر رونق آن افزوده می‌شد، اما در کنار همه‌ این امکانات تمرکز گوگل بر بازار جستجوی شبکه بود؛ شبکه‌ای که با رشد سرسام‌آور خود کلیدهای آینده را در دست داشت.

از سوی دیگر مایکروسافت غول نرم‌افزاری که بسیاری رشد کامپیوترهای شخصی در جهان را مدیون آینده‌نگری مدیر جوان آن بیل گیتس می‌دانند ، در سال‌هایی که گیتس آماده می‌شد تا مایکروسافت را رها کند و بیشتر به فعالیتهای خیریه خود بپردازد ، متوجه بادهای تغییر شد ؛ بادهایی که از جانب منطقه مانتن ویو در ایالت کالیفرنیا، محل کمپ اصلی گوگل وزیدن گرفته بود.

مایکروسافت و مدیرانش می‌دانستند تنها در صورتی می‌توانند به‌ آینده امید داشته باشند که بازار جستجو را از دست ندهند. آنها در سال‌های قبل نبردهای حقوقی بسیاری را بر سر محصولات خود و بویژه مرورگر محبوبشان اینترنت اکسپلورر، پشت سر گذاشته بودند و حتی امنیت مرورگر سفری شرکت اپل و محبوبیت مرورگر آزاد فایرفاکس هم نتوانسته بود بر استیلای قاطع آن آسیب برساند.

مدیران مایکروسافت با امید به کسب موقعیت از دست رفته در بازار جستجو و ایستادن در برابر گوگل، به یاهو، دومین موتور جستجوی محبوب، پیشنهاد خریدی هنگفت را ارائه کرد. پیشنهادی که اگر چه در ظاهر میان مایکروسافت و یاهو در جریان بود اما در پشت پرده نبردی میان مدیران مایکروسافت و گوگل را به نمایش می‌گذاشت. پس از ماه‌ها جدال آشکار و مخفی، سرانجام یاهو پیشنهاد را رد کرد تا گوگل برنده واقعی میدان باشد.

پس از آن‌که حمله سلطان مرورگرها به غول جستجوی اینترنت ناکام ماند این بار نوبت گوگل بود تا دست به مقابله بزند. زمانی که اولین خبرها در وبلاگ رسمی ‌گوگل مبنی بر انتشار مرورگر این شرکت به نام کروم منتشر شد بسیاری بلافاصله آن را پاتکی علیه مایکروسافت دانستند.

اگرچه طراحی این پروژه از چند سال پیش آغاز شده و در سکوت پیشرفته بود، ابتدا دفترچه راهنما و معرفی به شیوه کمیک استریپ‌های معروف درباره آن منتشر شد. شعار گوگل ارائه مرورگری متناسب نیازهای امروز بود ، نیازهایی که زمانی که اولین مرورگرها منتشر شدند وجود نداشتند.

استفاده از فایل‌های فلش، کدهای جاوا و امکانات جنبی و در عین حال تامین امنیت کاربران و جلوگیری از نفوذهای احتمالی از اهداف اعلام شده کروم بود اما با وجود این کسی گمان نمی‌کرد تنها در ساعات آغازین انتشار، بیش از 14 میلیون نفر این مرورگر را دریافت و بر رایانه‌های خود نصب کنند.

مرورگر کروم در محیط گرافیکی کاربری خود همان اصول گوگل را رعایت کرده و سادگی را در حداکثر ممکن رعایت نموده و با باز کردن این مرورگر غیر از نوار آدرس، تنها دو کلید تنظیم به چشم می‌خورد و بقیه موارد در نگاه اول از دید پنهان می‌شود و در موقع لزوم می‌توان آنها را با کلیک راست احضار کرد.

این مرورگر از برخی ویژگی‌های محبوب مرورگرهای قبلی سود جسته است و المان‌های تازه‌ای را بر آنها افزوده است. در کروم هر تب یا پنجره داخلی را می‌توانید با کمک موس از جای خود خارج کرده و مثلا بر دسکتاپ خود (خارج از محیط اصلی مرورگر منتقل کنید) در عین حال مانند فایرفاکس با آغاز تایپ آدرس پیشنهادهای خود را هم از حافظه قبلی و هم براساس موتور جستجوی خود ارائه می‌کند.

ضمن این‌که برای جستجوی مستقیم نیاز به جعبه جستجو ندارید و در همان باکس آدرس می‌توانید عبارت مورد نظرتان را تایپ کنید تا موتور پیش‌فرضتان که در حالت اولیه بر گوگل تنظیم است نتایج جستجو را به اطلاع شما برساند. همچنین در هر تب جدید نمونه‌ای از صفحات بازدید شده قبلی نشان داده می‌شود و تاریخچه بازدیدها فهرست می‌گردد.

امکان ویژه دیگر آن امکان جستجوی بدون ردپا است که با انتخاب این گزینه هیچ ردپایی از شما به شکل کوکی یا تاریخچه باقی نمی‌ماند. همچنین استفاده از یک سیستم کنترل‌کننده که اگر یکی از تب‌ها دچار مشکل شد بتوانید مانند امکان Task Manager کامپیوتر تنها تب مشکل‌دار را ببندید و این کار اثری بر سایر تب‌ها نداشته باشد.

سرعت بالاتر و ظاهر ساده‌تر و باز بودن منابع این مرورگر باعث محبوبیت اولیه آن شده است. اگر چه برخی از کارشناسان معتقدند برخلاف اعلام اولیه برخی از حفره‌های امنیتی حتی شناخته شده نیز در این مرورگر به چشم می‌خورد و آن قدر‌ها هم که تبلیغ می‌شد امن نیست؛ البته شاید گوگل این‌گونه از خود دفاع کند که‌این مرورگر هنوز نسخه بتا یا آزمایش عمومی‌ خود را عرضه کرده و تا ارائه محصول نهایی راه طولانی در پیش دارد.

موج توجه اولیه در کنار ویژگی‌های جدید و قدیم کروم و اقبال عمومی‌ نسبتا مثبت به آن نبرد میان مایکروسافت و گوگل را گامی به پیش برد، اینک باید منتظر واکنش استیو بالمر، مدیر پرخاشگر مایکروسافت بر علیه گوگل بود.

اگر گوگل توانست اولین حمله مایکروسافت به عرصه جستجوهای اینترنتی را ناکام بگذارد اما به نظر می‌رسد اکوسافت در برابر کروم گوگل آسیب بیشتری دیده است و این رقابت ادامه خواهد داشت و نباید فراموش کرد این رقابتی است که بر مبنای کیفیت فناوری‌های نوین ارائه شده از 2 سوی میدان پیش می‌رود و می‌توان امیدوار بود از دل این رقابت‌ها فناوری‌های موثر دیگری پدید آید.

پوریا ناظمی