یادداشتی بر تله تئاتر خانه عروسک

نمایشنامه «خانه عروسک» نوشته هنریک ایبسن ، یکی از معدود نمایشنامه های خارجی است که تعداد بیشتری از مخاطبان درام های نمایشی در ایران آن را می شناسند.

کد خبر: ۱۹۶۶۵

شاید به دلیل این که داریوش مهرجویی 4سال پیش یک اقتباس سینمایی موفق از روی این نمایشنامه به نام «سارا» انجام داد و از همین روست که مقایسه محتوایی تله تئاتر در حال پخش خانه عروسک از شبکه 4سیما و فیلم سارای مهرجویی را اجتناب ناپذیر می کند. با این که مدیوم ها متفاوت است ، اما دست اندازی های مهرجویی در نمایشنامه و عوض کردن خصوصیات بعضی شخصیت ها و بخصوص خودی کردن آنها، باعث شده است ما با اثری قابل باورتر روبه رو باشیم . در تله تئاتر خانه عروسک گلچهره سجادیه در نقش لورا، تنها یک زن نازپرورده بورژواست که هیچ گاه همچون سارای مهرجویی کارش به دوخت و دوز شبانگاهی در آن زیرزمین تاریک و مرطوب نمی کشد؛ بلکه بیشتر باید با حربه صحبت کردن درباره نمایش عروسکی و لباسهایش در بالماسکه ، ذهن شوهرش را - تروات - از نامه داخل صندوق پستی که تروتستاب در آن رازهای دهشتناک میان خود و لورا را برملا کرده است ، منحرف کند. می توان این بحثهای مضمونی را در مقایسه 2اثر بالا ادامه داد؛ اما باید گفت خانه عروسک فی نفسه از قابلیت های منحصر به فرد تئاتر تلویزیونی نسبت به تئاتر زنده بهره نمی برد. امکانی که تغییر زوایای دوربین برای خارج کردن تماشاگر از کسالت های ناشی از زاویه دید ثابت در تئاتر زنده به وجود می آورد. در این تله تئاتر به گونه خلاقانه ای بروز نیافته و در عمل چیزی به عنوان طراحی صحنه برای بالابردن اشیای صحنه در حد شخصیت های داستان ، صورت نپذیرفته است . در واقع در تله تئاتر خانه عروسک آنقدر صحنه های مختلف ، خالی از اشیای لازم و آنقدر بی رنگ وروست که می توان آن را با کمی اغماض با نمایشنامه رادیویی مقایسه کرد؛ چرا که جاذبه های دیداری خاصی برای پیشبرد سیر دراماتیک داستان در این تله تئاتر تعبیه نشده است . بخصوص به صحنه بازی عصبی لورا با 2عروسک هنگام تمرین نمایش در حضور تروات و دکتر رفک - که کمرنگ بودن تاثیر آن گمان بالا را تقویت می کند- نگاه کنید به تمام اینها عدم بازیگرگزینی مناسب را بویژه در نقش لورا بیفزایید؛ چرا که خصوصیات فیزیکی چهره و بازی گلچهره سجادیه - هر چند که او بازیگری بسیار حرفه ای و شناخته شده است - که سیمای بازیگری او را ساخته است نتوانسته بخوبی در جلد یک زن بورژوای نازپرورده جاخوش کند. به همین دلایل است که تله تئاتر خانه عروسک را با توجه به قابلیت های بالقوه این گونه درام های تلویزیونی شاید نتوان یک اقتباس موفق از روی یک نمایشنامه درخشان دانست.