«پرس‌تی‌وی» رودررو با رسانه‌های نظام سلطه‌

محمد سرافراز، معاون برون‌مرزی رسانه ملی، پرس‌تی‌وی را اولین شبکه‌ای می‌داند که می‌کوشد جریان یکسویه اطلاعات را که از غرب به شرق در حرکت بود؛ دوسویه کند. پرس‌تی وی به خاطر نقشی که ایران در تحولات جهانی و بخصوص منطقه خاورمیانه دارد و نیز به دلیل نوع رویکردی که برای خود انتخاب کرده بود؛ از همان آغاز، کانون توجه رسانه‌های دنیا شد.

در روزهای دوم و سوم جولای سال گذشته بیشتر غول‌های رسانه‌ای دنیا در حالی که با تیترهای درشت، ظهور پرس‌تی‌وی را اعلام می‌کردند، آن را سخنگوی دولت ایران می‌دانستند و سعی می‌کردند بی‌اهمیت جلوه‌اش دهند.
بی.بی.سی در اخبار شامگاهی خود در روز دوم جولای اعلام کرد: سازمان دولتی صداوسیمای ایران، یک شبکه تلویزیونی و ماهواره‌ای 24 ساعته راه‌اندازی کرده است و موضوع اختصاص داشتن این شبکه به شیعیان را مطرح کرد. وب‌سایت بی.بی.سی نیز چند ماه بعد در تحلیل محتوایی پرس‌تی‌وی طی 20 روز بر 2 نکته تاکید کرد؛ نخست این که پرس‌تی‌وی چهره‌ای ضدآمریکایی دارد و دوم این که تلاش می‌کند از اسلام، چهره‌ای صلح‌طلب نشان دهد.

روزنامه گاردین هم سوم جولای در خبری با عنوان پادزهری برای فاکس‌نیوز نوشت: پرس‌تی‌وی، خنثی‌کننده تلویزیون فاکس‌نیوز است و پوشش خبری متفاوتی در مقایسه با جریان غالب رسانه‌های غربی ارائه می‌کند. این روزنامه در گزارش بعدی خود عنوان کرد:‌ پرس‌تی‌وی نسخه مشابهی از شبکه بی.بی.سی است؛ اما مضمون آن، بی.بی.سی را تهدید می‌کند. روزنامه صهیونیستی جروزالم پست نیز، پرس‌تی‌وی را سلاح 24 ساعته ایران دانست و سی.ان.ان نیز 9 جولای با حضور ایوان ریدلی، خبرنگار جنجالی پرس‌تی‌وی و سردبیر یک هفته‌نامه ایرانی در لندن، میزگردی ترتیب داد که به تحلیل و بررسی پرس‌تی‌وی اختصاص داشت.

چشم سوم رویدادهای جهانی‌

با این که بارها از سوی مدیران صدا و سیما و سرافراز، معاون برون مرزی اعلام شد که پرس‌تی وی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی نیست و قصد دارد به عنوان چشم سوم، واقعیات و رویدادهای جهانی را منعکس کند، بنگاه‌های رسانه‌ای غرب که خود از سوی نظام سلطه حمایت می‌‌شوند، بر دولتی بودن پرس‌تی‌وی اصرار ورزیدند و نقد جانبدارانه آنها، همه اجزای این شبکه تازه تاسیس را از ابعاد گرافیکی تا شیوه به‌کارگیری خبرنگاران و حتی بیرون کشیدن جهت‌دار سابقه سیاسی و رسانه‌ای آنها را شامل می‌شد.

اما مهم این بود که به قول نادر شهپرراد، مدیر برنامه‌های ‌زنده پرس‌تی‌وی، این شبکه فارغ از حاشیه‌های موجود به وظیفه و هدف خود عمل کند. مهم این است که حالا یک سال از شروع به کار پرس‌تی‌وی گذشته و رویکرد و عملکرد این شبکه، خلاف پیشداوری‌ها و تحلیل‌های رسانه‌های غرب را ثابت کرده است.

محمد سرافراز روزهای اخیر در گفتگوی  با ایسنا به طرح دیدگاه‌های متفاوت در پرس‌تی‌وی اشاره کرد و گفت: در برنامه‌های این شبکه، سخنان سران کشورهای مختلف را پخش کردیم و در بسیاری از موضوعات هم در برنامه‌های گفتگومحور، دیدگاه‌های متفاوت و گاه متضاد مطرح شد؛ بنابر این در تلاش نبوده‌ایم دیدگاه‌های خود را یکطرفه به مخاطبان تحمیل کنیم.

گفتگوی دیدگاه‌های متضاد

در «افق رسانه ملی» بر الهام‌بخشی و تاثیر در تحولات منطقه‌ای و جهانی، آرایش رسانه‌ای جامع شبکه‌های استانی ملی و جهانی و گسترش شبکه‌های تلویزیونی برون‌مرزی تاکید جدی شده است و پرس‌تی‌وی در جهت تحقق این اهداف، کار خود را آغاز کرد. این شبکه هم اکنون در 3 قالب پخش خبر (هر نیم ساعت یک بار) برنامه‌های گفتگومحور و زنده و مستندهای اجتماعی و سیاسی 24 ساعته پخش می‌شود و خبرنگارانش در نقاط مختلف دنیا مستقر هستند.

برنامه‌های گفتگومحور یا برنامه‌های زنده پرس‌تی‌وی حدود 44 درصد از پخش 24 ساعته این شبکه را به خود اختصاص می‌دهند. به گفته نادر شهپرراد، خط قرمزی در زمینه صحبت با مقامات کشورهای دیگر وجود ندارد و بجز مسوولان دیپلماتیک رژیم صهیونیستی، با هیچ محدودیتی برای مصاحبه مواجه نیستیم.

راد می‌گوید: حالا دیگر بسیاری از خبرگزاری‌ها و رسانه‌های جهان به عنوان مرجع به پرس‌تی‌وی نگاه می‌کنند و حوادثی را که ما پوشش داده‌ایم، به نقل از پرس‌تی‌وی منعکس می‌کنند. بسیاری از برنامه‌های گفتگومحور پرس‌تی‌وی به طور مستقیم از دفاتر این کشور در بیروت، واشنگتن، بغداد، برلین، کابل، دمشق و بخصوص لندن پخش می‌شوند و هم اکنون برخی از چهره‌های مشهور رسانه‌ای و سیاسی جهان در این برنامه‌ها به عنوان کارشناس و مجری حضور دارند که مارک لوین روزنامه‌نگار یهودی، مارک واتس روزنامه‌نگار بریتانیایی، جورج گالوی نماینده پارلمان انگلیس و ایوان ریدلی خبرنگار سابق ساندی اکسپرس (که در جریان جنگ آمریکا به افغانستان آمد و مسلمان هم شد) از آن جمله‌اند. راد البته از حضور یک سناتور آمریکایی به عنوان مجری در پرس‌تی‌‌وی خبر  می‌دهد که مخالف سرسخت سیاست‌های فعلی آمریکا نیز هست. جورج گالوی و ایوان ریدلی به مناسبت یک‌سالگی پرس‌تی‌وی به ایران دعوت شده‌اند.

هدف‌گیری پرس‌تی‌وی‌

مهدی همایون‌فر، مدیرتولید پرس‌تی‌وی بر این باور است که از واکنش‌های تند، خشن و مغرضانه رسانه‌های غربی براحتی می‌توان فهمید که پرس‌تی‌وی تیرش به هدف خورده است. او می‌گوید: در طول یک سال گذشته، روزی یک مستند 60 دقیقه‌ای از پرس‌تی‌وی با موضوعات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی پخش شد که بالای 80 درصد لوکیشن‌های آنها خارج از ایران بود و از سوی مستندسازان بومی تهیه شده بود.

25 درصد تولیدات پرس‌تی‌وی هم درباره مسائل ایران بود و به تعریف و بازشناسی دوباره‌ای از ایران در پاسخ به افکار عمومی جهان می‌پرداخت. به عنوان مثال «زنان موفق  ایرانی» که فعالیت‌های زن ایرانی را در عرصه اجتماعی موضوع خود قرار داده بود، بسیار مورد توجه قرار گرفت.

همایون‌فر ادامه می‌دهد: ایران به هر جهت کانون توجه سیاستمداران و افکار عمومی جهان است و ما باید با برنامه‌های مناسب به استقبال مخاطب خود برویم. من فکر می‌کنم خیلی دیر وارد صحنه شدیم. به خاطر شرایط خاص ایران که حرف متفاوتی برای گفتن دارد، باید این شبکه را زودتر، مثلا 5 سال پیش راه‌اندازی می‌کردیم، اما همین حالا هم می‌توانیم در مسیر اهداف تعریف شده با مصادیق متنوع پیش برویم و کماکان مورد توجه هم باشیم.

رعایت اصل بی‌طرفی و انعکاس واقعیات‌

حمیدرضا بابایی، مدیر خبرنگاران پرس‌تی‌وی است. او نیز می‌گوید: در این یک سال تلاش کرده‌ایم با  استفاده از خبرنگاران خود در نقاط مختلف جهان، بسیاری از مسائل بین‌المللی را که دیگر رسانه‌ها از آنها می‌گذرند، مطرح کنیم. ما تلاش کردیم واقعیات را آن گونه که هست، بیان کنیم.

مثلا درباره فلسطین و محاصره غزه معمولا رسانه‌های غرب سکوت می‌کنند اما ما حداقل روزی یک بار گزارش از غزه پخش کردیم و از ابعاد مختلف هم به این مساله پرداختیم. گزارش‌های خبرنگاران ما از شهرک صدر و خانه‌های غیرنظامیان عراقی که مورد هجوم آمریکایی‌ها بودند، بازتاب فوق‌العاده‌ای داشت و این البته نمونه‌ای از فعالیت‌های جریان‌ساز خبرنگاران ما بوده است. بابایی اضافه می‌کند: می‌کوشیم با رعایت اصل بی‌طرفی، اخبار را دقیق، صحیح و صریح ارائه کنیم و از بازگو کردن حقایق هم غافل نشویم.

تحقق جریان دوسویه اطلاعات‌

پرس‌تی‌وی، چهارمین شبکه تصویری برون‌مرزی رسانه ملی است که البته راه‌اندازی هر کدام از آنها متناسب با تحولات جهانی بوده است. برای مثال الکوثر در جریان حمله آمریکا به افغانستان و العالم در جریان حمله این کشور به عراق راه‌اندازی شدند. پرس‌تی‌وی هم با مدتی تاخیر در دوران چالش‌ هسته‌ای ایران به میدان آمد. واقعیت این است که امروزه رسانه‌ها بخصوص شبکه‌های تصویری بین‌المللی در جهت‌دهی افکار عمومی جهان و حتی تغییر نگرش مخاطبان نقش اساسی دارند.

پرس‌تی‌وی با شعار «خبر از نگاهی دیگر» آمده است و در عرصه رقابت رسانه‌ای دنیای امروز، صدای متفاوت داشتن و البته بایکوت نشدن درایت خاصی می‌طلبد. پرس‌تی‌وی می‌تواند به عنوان مرجع دست اول اخبار و تحولات منطقه خاورمیانه شناخته شود. این شبکه می‌تواند انعکاس‌دهنده صدای حقیقی مردم مسلمان خاورمیانه برای غرب باشد کما این که به قول نادر شهپرراد، پرس‌تی‌وی برای دوسویه شدن جریان  اطلاعات غرب و شرق تلاش می‌کند.