سهم برنامه های خارجی در صداوسیما کمتر از یک درصد است

محضر مبارک حضرت آیت الله امینی دامت برکاته امام محترم جمعه شهر مقدس قم با سلام ، احتراما، حضرتعالی در طی دو خطبه نکاتی را در مورد برنامه های صدا و سیما اشاره داشتید و هشدارهایی را در مورد مسوولیت مدیران صدا و سیما در جهت وظایف دینی و تربیتی بیان فرمودید که نقطه کانونی آن پخش فیلم ها و سریال های خارجی و بدآموزیهای این برنامه ها، تشکیل می داد. چون در پایان خطبه قبل فرمودید: «امکانات در دست اینهاست و فوری پاسخ می دهند» بنده امتثال امر کردم و ضمن پخش نظرات حضرتعالی در تلویزیون ، پاسخی هم ندادم که اسائه ادب تلقی نشود. اما در خطبه اخیر سوال فرمودید: «که می خواهم ببینم مسوولان صدا و سیما در این قسمت چه مقدار انجام وظیفه کرده اند» بر خود لازم دیدم نکاتی را تقدیم نمایم :
1- امروز به برکت انقلاب اسلامی ، سازمان صدا و سیما با شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی ملی ، برون مرزی ، منطقه ای ، روزانه بیش از هزار ساعت برنامه رادیویی ، تلویزیونی پخش می کند. اجمالا شبکه های تلویزیونی عبارتند از شبکه اول ، دوم ، سوم ، چهارم ، شبکه آموزش ، شبکه خبر، شبکه سحر، شبکه جام جم 1و 2و 3و 15شبکه استانی و شبکه های رادیویی عبارتند از: شبکه سراسری صدا، شبکه فرهنگ ، شبکه جوان ، شبکه قرآن ، شبکه معارف ، شبکه ورزش ، شبکه پیام و 25شبکه استانی رادیویی ، شبکه 24ساعته عربی و 31رادیو برون مرزی به زبانهای مختلف.
2- قبل از انقلاب اسلامی که تعداد شبکه های رادیویی بسیار اندک بود معذلک 80درصد برنامه های تلویزیونی ، خارجی و 20درصد تولید داخلی با مختصاتی که حضرتعالی بهتر می دانید. با همت کارکنان صدیق این سازمان و مدیران آن ، توازن برنامه های خارجی و داخلی تغییر عمده کرد و ظرف 15سال به حدود 80درصد برنامه تلویزیونی داخلی و 20درصد خارجی رسید یعنی فرایند کاملا عکس شد و در طی سالهای اخیر علی رغم گسترش چشمگیر شبکه های رادیویی و تلویزیونی ، پخش برنامه های تلویزیونی خارجی به یک درصد تقلیل یافت . به عبارت دیگر از هزار ساعت پخش برنامه های رادیویی و تلویزیونی ، امروز کمتر از یک درصد آن مربوط به برنامه های تلویزیونی خارجی است و اگر نسبت به پخش برنامه های تلویزیونی سنجیده شود رقم پخش برنامه های خارجی حدود 5درصد کل پخش برنامه های تلویزیونی می باشد. ملاحظه می فرمایید که سیاست سازمان در طی سالهای پس از انقلاب اسلامی و مخصوصا سالهای اخیر، جایگزینی تولیدات داخلی به جای محصولات هنری خارجی بوده است.
3- در سالهای اخیر، با همت هنرمندان عزیز و مدیران سختکوش سازمان ، تولید سریالهای داخلی از 120ساعت در سال 72به 3000ساعت در سال 80رسیده است و بیشترین سرمایه گذاری تولیدی سازمان به این بخش اختصاص دارد.
4- از آنجا که برنامه های کارتون اثرات تربیتی زیادی بر کودکان دارد ساخت انیمیشن در داخل آغاز شد و امروز به 4000دقیقه در سال رسیده است که غالبا موضوعات دینی ، انقلابی و تربیتی را در بردارد.
5- سیاست سازمان در تولید سریالهای داخلی اولویت دادن به موضوعات دینی ، انقلابی و تاریخی و تربیتی است . به عنوان مثال در سالهای اخیر سریال امام علی (ع )، امام حسن (ع )، امام رضا (ع )، اصحاب کهف ، حضرت مریم ، ملاصدرا، شیخ مفید، کیف انگلیسی ، شهید رجایی ، شهید فهمیده و... و سریالهایی که به مناسبت ها ساخته می شود نظیر محرم که سرمایه گذاری خاص می شود و همچنین چهار سریالی که امسال در ایام ماه مبارک رمضان پخش گردید و در آن به نکات دینی و تربیتی توجه گردیده بود. و همچنین سریال تفنگ سرپر که بیش از یک میلیارد هزینه آن شد و موضوع آن بخشی از مقاومت دلیرانه مردم ایران به رهبری یک روحانی در مقابل ستم اجانب و غارتگران است . و بیش از 25سریال سنگین دیگر در دست تهیه است .
6- حضرتعالی مستحضرید که تولید فیلم سینمایی در کشور به عهده سازمان صداوسیما نیست و سازمان صداوسیما فیلم سینمایی را چه در داخل و چه در خارج خریداری می کند، هرچند اولویت سازمان خرید فیلمهای داخلی است اما با همان معیارهایی که حضرتعالی به حق توجه داده اید، در این زمینه با دقتهای صورت گرفته محدودیت ها بسیار است . قبول بفرمایید که در خریدهای داخلی و خارجی فیلمهای سینمایی همه وسواس ها به عمل می آید اما مجموعه تولیدات فیلمهای سینمایی ، مسائلی را در بر دارد که از بین آنها باید گزینش صورت گیرد تا با فرهنگ اسلامی سازگارتر باشد و این یک امر نسبی است . تلاش در جهت گزینش بهتر است لکن گزینش از بین محصولات تولید شده می باشد و به سفارش ما فیلم نمی سازد.
7- ان شائالله این روند جایگزینی سریالهای داخلی به جای خارجی همچنان ادامه خواهد یافت . ضمنا لازم است به این نکته اشاره کنم که فعلا پخش سریال های خارجی نسبت به کل پخش سیما پنج درصد است و جایگزینی این حجم با تولیدات داخلی اعم از فیلم سینمایی و سریال به بودجه بیشتری نیاز دارد که حضرتعالی مستحضرید در این سالها کمبود منابع بودجه مزید بر علت شده است و امیدواریم مرتفع شود. البته می توان به دلیل کمبود بودجه فقط از تولیدات داخلی در حد مقدور استفاده کرد و از پخش برنامه های خارجی صرف نظر نمود اما باید تبعات آن را پذیرفت که در برخی ساعات اوقات فراغت مردم ، تلویزیون برنامه فیلم و سریال نداشته باشد. برداشت ما این است که با توجه به دسترسی های موجود به شبکه های دیگر کشورها، جایگزین بهتری ایجاد نکرده ایم . چه حداقل در گزینش محصولات خارجی می توان سازگارترین را برای شبکه های خود انتخاب نمود. وانگهی این اقدام در حالی صورت می پذیرد که در مجلس شورای اسلامی طرحی برای پخش شبکه ای خارجی با اصلاحات مختصر مطرح است که این رویکرد را نیز به مصلحت فرهنگ کشور نمی دانیم.
8- در مورد نگرانی و تاسف جنابعالی از این که بعد از 23سال ، محصولات سایر کشورها در تلویزیون منعکس است ، از وجهی نمی توانم همدلی داشته باشم چرا که گامهای بزرگی همان گونه که اجمالا ارائه گردید، برداشته شده است . اما از وجه دیگر همراه شما هستم که متناسب با شان و منزلت تفکر اسلامی در ام القری اسلام ، سرمایه گذاری جدی نشده است . وقتی در عصری زندگی می کنیم که اکثر کشورها در زمینه رسانه ها سرمایه گذاری ویژه می نمایند به طوری که حتی در یک کشور کوچک منطقه برای ایجاد یک شبکه تلویزیونی 250میلیون دلار سرمایه گذاری می شود قطعا این نحوه سرمایه گذاری مالی ، منطقی و در شان نبوده است .
9- با اعتذار، با فرازی از فرمایش جنابعالی که کارشناسان ، بحق سرقت ها و جنایت ها در کشور را مربوط به برنامه های صداوسیما می دانند، موافق نیستم و فکر می کنم آمارها و موضوعات برنامه های صداوسیما خلاف چنین امری را نشان می دهد و خوشبختانه صداوسیما از دستگاه هایی نیست که آثار آن پنهان باشد و برنامه ها در انظار همگان است و قابل قضاوت . صاحبان چنین رایی با توجه به ترکیب برنامه های صداوسیما، قاعدتا باید بتوانند استدلال خود را با آمار و ارقام ارائه دهند. نمی خواهم نفی هر گونه اشکالی از برنامه های صداوسیما نمایم چه ، وقتی کاری با این وسعت انجام می شود افراد آشنا با کار رسانه ها می دانند که بدون اشکال نخواهد بود، لکن همان گونه که به اطلاع شریفتان رسید روند فعالیت های سازمان تکاملی است و برداشت حضرتعالی صحیح نیست و این امر قابل ارزیابی کارشناسانه می باشد.
10- نکاتی که حضرتعالی به عنوان سوژه های مطلوب در سریال ها برشمردید با تفصیل بیشتر جزئ سیاست های تولید سازمان می باشد و در تولید برنامه ها بدانها پرداخته می شود. بنده فکر می کنم به دلیل کثرت برنامه های رادیویی و تلویزیونی امکان استماع یا رویت آنها برای حضرتعالی که از کثرت کار نیز برخوردارید، کمتر وجود دارد. اگر لازم دیدید امر فرمایید تا گزارش کاملی از سیاست ها و تولیدات و سیر تولید برنامه ها و جهتگیری ها را مسوولین معاونت سیما تقدیم حضورتان نمایند.
11- بنده از آنجا که حضرتعالی را عالم بزرگواری می شناسم که از سر درد، تذکراتی به مسوولین می فرمایید و خود را مستحق و نیازمند چنین ارشاداتی می دانم ، فقط جهت استحضار جنابعالی ، این نکات کوتاه را تقدیم نمودم . و از درگاه احدیت می خواهم با دعای خیر جنابعالی بتوانم در جهت اعتلای فرهنگی آنچه مورد نظر حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف ) است در سازمان صداوسیما با همکاری همه مدیران و هنرمندان عزیز به منصه ظهور برسانم .