گزارش «جامجم» از 11 روز برپایی نمایشگاه بیستویکم کتاب تهران
پایان نمایشگاهی فارغ از دغدغه مسوولان کشور
گروه فرهنگ و هنر: بیستویکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران امروز به کار خود پایان میدهد در حالی که با توجه به شرایط 20 دوره پیشین نمایشگاه، از فراز و فرودهای قابل توجهی در این دوره برخوردار بوده است.
انتقال نمایشگاه به مصلای بزرگ امام خمینی (ره) مسالهای بود که هنوز برخی فعالان فرهنگی بر سر آن مناقشه دارند و این مکان را با محل نمایشگاههای بینالمللی تهران در بزرگراه چمران مقایسه میکنند و اعتقاد دارند آشفتگیهای موجود میتوانست در محل پیشین وجود نداشته باشد.
در مجموع، نمایشگاه فارغ از همه حواشی آن که هنوز هم وجود دارد امسال در سطحی فراتر از نمایشگاههای 20 دوره گذشته، فضایی متفاوت را شاهد بود.
برنامهریزی برای برپایی نمایشگاه از روزهای پایانی بهار سال گذشته و همکاری گسترده همه نهادها و ازجمله نهادهای شهری، پلیس، اورژانس و آتشنشانی شرایط بهتری را در این نمایشگاه فراهم آورد.
حضور نیروهای خدماتی شهرداری و نظافت مدام فضای نمایشگاه و وجود دهها سطل برای کاغذها، بروشورها و مواد خوراکی در نمایشگاه امسال چشمگیر بود.
اطلاعرسانی گسترده و نصب دهها تابلوی راهنما و بنر در فضای نمایشگاه با این که قابل توجه بود، انتقاد برخی بازدیدکنندگان را همراه داشت. اگرچه به گفته مسوولان، گستردگی اطلاعرسانی به حدی بود که همه بازدیدکنندگان به آنچه میخواستند، براحتی دست پیدا کنند. البته نباید از دایره انصاف خارج شد که اطلاعرسانی نمایشگاه کتاب نسبت به سالهای گذشته بهتر و مطلوبتر بود.
تقسیم سرای اهل قلم به 3 سرای اصلی، کودک و نوجوان و کارنامه نشر یک گام به جلو است؛ چرا که سرای اصلی به مباحث عمومی و 2 سرای دیگر ویژه مباحث تخصصی هر حوزه بود.
تجربه چندینساله نمایشگاههای کتاب تهران نشان داده است که نشستهای مختلف سرای اهل قلم به نمایشگاه محدود میشود و برای جامعه جنبه کاربردی ندارد، اما صرف برگزاری این نشستها هم در جای خود قابل تامل است.
در نمایشگاه امسال یک ضعف مشاهده میشد و آن حضور کمرنگ شخصیتهای اجرایی، قضایی و نمایندگان مجلس در نمایشگاه بود.
از نکات قابل توجه دیگر، حضور رئیسجمهور، رئیس مجلس و از وزرای دولت تنها وزیر آموزش و پرورش و تنی چند از نمایندگان مجلس بود.
این موضوع نشان داد که در سال پایانی دولت نهم، فرهنگ حداقل در اولویت چندم یا در بهترین حالت، اولویت دوم مدیران کشور است.
از نظر استقبال مردم، بازدیدی که به پیشبینی مسوولان به بیش از 4 میلیون نفر میرسد برای نمایشگاه بیستویکم کتاب تهران برگ برنده تلقی میشود.
اما در بخش بینالملل نمایشگاه امسال اتفاقات خوبی رخ داد. اگرچه به دلیل عضو نبودن ایران در قانون کپیرایت هنوز نمیتوان چشمانداز دقیقا روشنی برای آن متصور شد، اما حضور ناشران جهان و حضور گستردهتر ناشران داخلی و خارجی در بازار جهانی کتاب ایران و برگزاری دهها نشست تخصصی در حوزه نشر بینالملل تا حدی مسیر کتاب و نشر ایران را مشخص کرد.
امسال در کنار همه فعالیتهای روزمره بخش بینالملل، موسسه فرهنگی اکو با برنامهریزیهای فرهنگی برای کشورهای عضو این سازمان، فعالیتهایی را تعریف کرد.
نامگذاری روزهایی به نام کشورهای عضو و برخی نشستها با موضوع تعامل فرهنگی میان کشورها و جمهوری اسلامی ایران از فعالیتهای این بخش بود.
حضور گروههای فرهنگی، نویسندگان، استادان دانشگاه و خبرنگاران کشورهای منطقه از جمله تاجیکستان و افغانستان و پاکستان، رئیس اتحادیه ناشران الجزایر، وزیر فرهنگ الجزایر، وزیر فرهنگ تاتارستان با وجود حضور نیافتن شخصیتهای ایرانی در نمایشگاه از دیگر برنامههای نمایشگاه امسال بود.
نمایشگاه امسال برای نخستین بار، استفاده از کارتهای الکترونیک را تجربه کرد. به گفته مسوولان باوجود محدود بودن تعداد دستگاههای کارتخوان، تا پایان نمایشگاه بیش از یک و نیم میلیارد تومان کتاب با استفاده از این کارتها خریداری شد که این میزان قابل توجه است.
با توجه به این که این میزان فروش درصد کمی از فروش کتاب نمایشگاه را شامل میشود میتوان با حساب فروش بخش خارجی و بخشهای دیگر از جمله بخش کودک و نوجوان با فروش گسترده، بخش دانشگاهی با فروش خوب و بخش آموزشی و کمکآموزشی با فروش بسیار خوب، میزان گردش مالی نمایشگاه امسال را تا حدود 80 میلیارد تومان برآورد کرد.
این امر در کنار رضایت نسبی از فروش خوب کتاب و نشانهای از استقبال مردم به این کالای فرهنگی، هشداری جدی هم تلقی میشود.
در حالی که گردش مالی یک شرکت تولید پفک و چیپس در کشور ما سالانه چیزی حدود 100 میلیارد تومان است، گردش مالی کل حوزه فرهنگ و نشر کتاب کشور چیزی کمتر از این میزان است و این نشان میدهد که فرهنگ چنان مظلوم واقع شده که در حد و اندازه یک شرکت مواد خوراکی از نوع تنقلات هم نیست.
به هر حال مهمترین رویداد فرهنگی سال کشور و منطقه امروز پایان مییابد و امیدواریم همه وعدهو وعیدها تا نمایشگاه بیست و دوم به فراموشی نشود.
یادآور می شود مراسم پایانی بیست و یکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، امروز برگزار میشود.
بنا بر اعلام برگزارکنندگان نمایشگاه، مراسم پایانی با حضور غلامعلی حدادعادل، رئیس مجلس شورای اسلامی، ساعت 14 در شبستان اصلی مصلای تهران برگزار خواهد شد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
