به صندلی ریاست‌دانشگاه نچسبیده‌ام

دکتر عبدالله جاسبی در گفت‌وگویی تفصیلی با ایسنا درباره نقش دانشگاه آزاد اسلامی در عرصه آموزش عالی و تحولات سیاسی و اجتماعی کشور، اظهار کرد: دانشگاه آزاد اسلامی در آموزش عالی کشور دستاوردهای بسیار بزرگی داشته است و نمونه بارز آن هموار کردن راه ورود به آموزش عالی برای نسل جوان است.

وی ادامه داد:‌دانشگاه آزاد در دوره‌ای تاسیس شد که ظرفیت دانشگاه‌های دولتی محدود بود و تعداد زیاد و بی شماری از داوطلبان در پشت دیوارهای کنکور می‌ماندند، دانشگاه آزاد اسلامی توانست این دیوارها را از میان بردارد و راه را برای ورود بسیاری از جوانان به دانشگاه باز کند، این فی‌النفسه یکی از دستاوردهای اصلی و بزرگ دانشگاه آزاد است، اگر دانشگاه آزاد نبود این همه نیروهای جوان، دچار سرخوردگی و بیماریهای روحی - روانی، اضطراب و تشویش می‌شدند و چه بسا جامعه را با انفجار اجتماعی روبرو می کردند.

وی با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی سطح فرهنگ عمومی، دانش همگانی و آگاهی اجتماعی را افزایش داد، گفت‌: موضوع دیگری که در رابطه با دانشگاه آزاد اسلامی مطرح است، این است که در این دانشگاه توانستیم فضایی را به وجود بیاوریم که بسیاری از کسانی که می خواستند برای ادامه تحصیل به خارج از کشور بروند در کشور بمانند و همین جا تحصیل کردند.

یک زمانی از نظر اقتصادی بررسی شده بود که اگر دانشگاه آزاد نبود و فقط 10 درصد آنها به خارج از کشور می رفتند 60 میلیارد ریال ارز از کشور خارج می شد و در این میان حتی معلوم نبود با چه فرهنگی به کشور باز می گشتند و در این میان سرنوشت 90 درصد باقی مانده نیز جای بررسی دارد.

دکتر جاسبی تصریح کرد: دانشگاه آزاد اسلامی از خروج ارز و منابع کشور به خارج جلوگیری کرد و در حقیقت نسل جوان را در همین کشور آموزش داد.

وی توسعه شهرها را از دیگر دستاورد دانشگاه آزاد بیان کرد و گفت: در هر مکانی که آموزش عالی و دانشگاه آزاد وارد شد، امکانات توسعه یافت و با پذیرش دانشجو و جذب متخصص، شهر دارای رونق اقتصادی شد و روند مهاجرت نیز معکوس و یا متوقف شد که این نعمت بزرگی بود برای کشور ایران که درآن سرعت مهاجرت به شهرها، مراکز استانها و پایتخت بسیار زیاد بود.

وی گفت: من فکر می کنم که دانشگاه آزاد اسلامی بخشی از مهاجرت را متوقف کرده است.

رییس دانشگاه آزاد اسلامی توسعه اقتصادی و ایجاد اشتغال را یکی دیگر از دستاودهای این دانشگاه بیان کرد و گفت: در حال حاضر بیش از 60 هزار نفر اشتغال مستقیم و صدها هزار نفر اشتغال غیر مستقیم ایجاد کردیم.

دکتر جاسبی در ادامه تقویت وحدت ملی را از دیگر دستاوردهای تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی عنوان کرد و افزود: وقتی که دانشجویان ما از شهرها، اقوام و زبانهای مختلف به مکانهای دیگر مسافرت می کنند، این آمیزش اقوام، زبانها و فرهنگ های مختلف موجب وحدت ملی می شود.

وی ادامه داد: دستاورد دیگری دانشگاه آزاد اسلامی، حضور در صحنه های بین المللی و جهانی در زمینه‌های مسابقات علمی، تربیت بدنی و روبوکاپ و ایجاد شعبات مختلف در خارج از کشور بود که در شناخت و معرفی فرهنگ ایرانی و انقلاب اسلامی در سطح جهانی نقش داشته است.

وی اظهار کرد: دستاوردهای دانشگاه آزاد اسلامی، دستاوردهای بزرگی بوده البته ما این را به حساب خودمان نمی گذاریم. خواست خدا و توفیق الهی بوده که ما به اینجا برسیم.

جذب 24 هزار عضو هیات علمی تا سال 90

رییس دانشگاه آزاد اسلامی در باره انتقادهای مطرح در زمینه کیفیت دانشگاه، گفت: مساله کیفیت مساله بسیار مهم است و بیش از آنچه منتقدین ما مطرح کنند، دغدغه اصلی خودمان بوده است، منتها یک کار عظیمی که شروع می شود باید یک دورانی در مراحل مختلف باید طی کند.

وی با تقسیم فعالیت دانشگاه آزاد به سه مرحله گفت: دهه اول برای دانشگاه آزاد، دهه تثبیت بود و در حقیقت در مقابل با کسانی که با اصل آن مخالف بودند و می‌خواستند که این دانشگاه اصلا نباشد، قرار داشت.

دهه دوم، دهه توسعه بود که به همه نقاط کشور توسعه یافت و دهه سوم که در نیمه آن هستیم، دهه کیفیت است، در این دهه بحث کیفیت را به صورت جدی شروع کردیم و نه تنها سالی نمی گذرد بلکه ماهی نمی گذرد که کیفیت دانشگاه بهتر می‌شود.

وی با اشاره به شاخص‌های کیفیت همچون هرم هیات علمی، نسبت استاد به دانشجو، تجهیزات، امکانات، اطلاع‌رسانی، فضای آموزشی و ... افزود: در همه این شاخصها در حال بهبود کیفیت و رشد هستیم، در فضای آموزشی و رفاهی در حال حاضر به سرانه 10 متر مربع استاندارد خود دست یافتیم، اما مشکلی که وجود دارد توزیع ناعادلانه آن است که باید توسعه فضای آموزشی و رفاهی به قدری ادامه یابد که آن حداقل به سرانه 10 متر مربع دست یابد. این به معنای آن است که دانشگاه آزاد در توسعه فضای آموزشی و رفاهی بخشی از دانشگاه‌های دولتی را درشهر ها پشت سر گذاشته است و تا چهار الی پنج سال آینده شاید همه آنها را پشت سر خواهیم گذاشت.

وی در خصوص اصلاح نسبت هرم هیات علمی خاطر نشان کرد: ما تا سال 1390، 24 هزار عضو هیات علمی را جذب می کنیم، یعنی بیش از 6 هزار عضو هیات علمی در سال، این امر غیرممکن نیست چون در حال حاضر بیش از 150 هزار دانشجوی کارشناسی ارشد و حدود 18 هزار دانشجوی دکترای تخصصی در کل کشور وجود دارد، یعنی سالی 30 یا 40 هزار دانشجوی کارشناسی ارشد و 3 یا 4 هزار دانشجوی دکترای تخصصی فارغ التحصیل می شوند که ما بهترین آنها را می‌توانیم جذب می کنیم، با اطمینان می گویم که تا سال 1390، 24 هزار عضو هیات علمی جذب خواهیم کرد و نسبت هیات علمی دانشگاه بهبود خواهیم بخشید. البته در حال حاضر تقریبا نسبت استاد به دانشجو در دانشگاه «یک به 50» است، اما به سرعت داریم جذب می کنیم و فکر می کنم تا سال 1390 نسبت یک به 30 و یا کمتر هم شود.

وی افزود: در جهت اصلاح هرم هیات علمی نیز در حال افزایش جذب تعداد هیات علمی با درجه دکترای تخصصی هستیم، تصور می کنم مشکل نسبت و هرم هیات علمی دانشگاه را تا 4 الی 5 سال حل می کنیم.

وی در زمینه اولویت جذب هیات علمی میان فارغ التحصیل دانشگاه آزاد و دولتی، اظهار کرد: ما بر خلاف سازمانهایی که تبعیض قائل می شوند این کار را نمی‌کنیم، برای ما کیفیت ملاک است، هر کسی که نمرات بهتری داشته باشد چه از دانشگاههای دولتی و یا آزاد و دارای شرایط مناسبی باشد را جذب خواهیم کرد.

وی افزود: تجهیزات و امکانات دانشگاه آزاد همانند کتابخانه، درمانگاه‌ها، مزرعه و ... به سرعت در حال افزایش است و من تصور می‌کنم که الان وضعیت خوبی داریم و تا سال 1390 وضعیت عالی خواهیم داشت. برای تحقق این کار بودجه‌بندی کرده‌ایم البته گرفتاری و مشکلاتی هم داریم، در سال گذشته بین 200 تا 250 هزار تومان برای ساخت هر متر مربع هزینه می کردیم که این رقم امسال بیش از 500 هزار تومان شده است ولی با این وجود برنامه ریزی می کنیم که تمام شاخص ها را اصلاح کنیم.

وی با بیان اینکه در زمینه سیستم های اطلاع رسانی و مکانیزه کردن دانشگاه خیلی سریع حرکت می کنیم، تصریح کرد: به عنوان مثال سال گذشته ثبت‌نام آزمونها به صورت اینترنتی انجام شده و حتی بخش زیادی از ثبت‌نام‌های دانشجویان در واحدهای دانشگاهی به صورت اینترنتی انجام می شود و مابقی هم به این سمت حرکت می کنند چون چاره‌ای جز این نداریم باید این کار را بکنم که هم کیفیت ارتقا یابد و هم هزینه ها کاهش داده شود، در مجموع می توانیم بگوییم کیفیت به سرعت در حال افزایش است، آینده ای روشن و بسیار درخشانی برای دانشگاه آزاد اسلامی ترسیم می‌کنم.

زلف اشتغال را نباید به آموزش عالی گره زد

وی درباره نقش دانشگاه آزاد در بیکاری فارغ‌التحصیلان نیز گفت: من بارها در مصاحبه ها گفتم و بازهم می گویم که اشتغال و بیکاری ربطی به آموزش عالی و دانشگاه آزاد ندارد و نباید زلف اشتغال را به آموزش عالی گره زد.

در آموزش عالی تنها کاری که می‌توان انجام داد این است که جهت‌گیری برنامه‌ریزیها را به سمت نیازهای بیشتر هدایت کرد که این کار در حال انجام است، به عنوان مثال، در دانشگاه دوره کاردانی، تحصیلات تکمیلی و رشته های فنی مهندسی و مورد نیاز توسعه داده شده است، ولی اینکه اشتغال دانشجویان پس از فارغ التحصیلی چه می شود ربطی به آموزش عالی ندارد و متولی آن نهادهایی مثل وزارتخانه‌های اقتصاد، کار، تامین اجتماعی و ... هستند.

وی درباره ضرورت ارایه آموزش مبتنی بر نیاز گفت: آموزش متناسب با نیاز است البته ممکن است برخی رشته‌ها برای اشتغال اشباع شده باشد، اما در زمینه‌های نیازهای فردی این ظرفیت اشباع نشده است، خیلی ها برای علاقه فردی درس می خوانند که باید به آنها میدان داد و نمی‌توان آنها را از تحصیل در رشته مورد علاقه محروم کرد. اصلا خیلی از افرادی که امروز متقاضی دوره دکتری هستند نیازهای مادی ندارد و تحصیل را برای اشتغال نمی خواهند و تنها برای پرستیژ ادامه تحصیل می دهند. بنابراین این گونه فکر نکنید که نیازها فقط باید در حوزه اشتغال باشد، نیازهای فردی، اجتماعی، روانی هم باید در نظر گرفته شود، فکر می کنم مسیر، تقریبا مسیر درستی است، فرض کنید که اگر اصلا آموزش عالی وجود نداشت باز همه جوانها نیاز به شغل داشند با این تفاوت که دانشگاه ها و آموزش عالی 4 سال به طور متوسط و گاهی 5 سال اشتغال خواهی آنها را به عقب انداخته است که این موضوع خیلی خوب است چون سطح آگاهی و تخصص های آنها را افزایش می دهد هرچند که توقعات آنها بالا می‌رود که آن هم منطقی و معقول است.

«شهریه» تنها منبع تامین بودجه دانشگاه

دکتر جاسبی در خصوص منابع تامین اعتبارات دانشگاه آزاد و میزان حمایت‌های دولت در این زمینه اظهار کرد: «شهریه» تنها منبع تامین بودجه دانشگاه آزاد اسلامی است. هیچ ارگان دیگری به دانشگاه کمک نمی کند و کلیه حقوق اساتید، پرسنل، ساختمان سازی، کتابخانه ها و ... همه از محل شهریه تامین می شود. شهریه ای که دانشگاه آزاد اسلامی دریافت می کند بسیار بسیار کمتر از دانشگاه های دولتی است. یعنی اینکه دانشگاه های دولتی به طور متوسط پنج برابر ما از بودجه و خزانه ممکلت پول دریافت می کنند این را ما بارها با عدد و رقم گفته‌ایم و نمی خواهیم که اغراق کنیم هرچند که بعضی ها هم از این حرفهای ما خوششان نیامده، خوب نیاد ولی بروند آمار بودجه دانشگاه‌های دولتی را در مجلس ببینید و شهریه ما را هم که متناسب با تعداد دانشجویان دریافت کردیم را مشاهده کنند و مقایسه کنند.

وی افزود: در حال حاضر دانشگاه آزاد اسلامی کمترین شهریه را در سطح جهان به عنوان دانشگاه غیر دولتی نسبت به سرویس و خدماتی که ارائه می کند دریافت می کند، بنابراین در این زمینه این حداقل است اما مردم به خاطر تورم و مشکلات اقتصادی که دارند نیز نمی‌توانند همین شهریه هم را پرداخت کنند.

وی با تاکید بر اینکه میزان شهریه به هیچ وجه متناسب با تورم افزایش نمی یابد، خاطرنشان کرد: علیرغم افزایش هزینه هایی همچون ساخت پروژه‌های عمرانی و افزایش 30 درصدی حقوق هیات علمی، میزان مبلغ شهریه افزایش نیافته است، البته این موضوع به پروژه های عمرانی، فشار وارد کرده است.

به هر حال ما کمترین شهریه را دریافت می کنیم اما بعضی از خانواده به ویژه خانواده‌های دارای چند دانشجو توانایی پرداخت همین مبلغ را هم ندارند اما راه حل کمک به آنها این نیست که شانتاژ کنیم و دانشگاه را متهم کنیم و بیخود اتهامات بی اساس وارد کنیم بلکه راه حل آن این است که با ارایه وام دراز مدت به کمک این دانشجویان برویم که در این راستا علاوه بر فعالیت صندوق رفاه دانشگاه، مجلس شورای اسلامی نیز طی 2 سال اخیر کمک خوبی کرد و وامهایی تصویب کرد که ما توانستیم بر اساس آن 60 میلیارد تومان وام در اختیار دانشجویان قرار دهیم، این بهترین راه کمک به دانشجویان است.

دکتر جاسبی در عین حال تاکید کرد که دانشگاه تلاش می کند که هیچ دانشجویی به دلیل پرداخت عدم شهریه از تحصیل محروم نشود.

وی با اشاره به طراحی مدل شهریه گفت: مدل شهریه در هیات امنا قرار شد وزارت علوم تعیین کند، اما پس از چند ماه نشد بعد از آن توپ افتاد در دامن مجلس که مجلس طرحی را تهیه کرد که فکر نمی‌کنم به این مجلس برسد و به مجلس آینده موکول می شود که امید است یک مدل متعادل و منصفانه باشد و دور از حب و بغض ها مسائل بررسی و تعیین شود.

وی در زمینه سرانجام شهریه گفت: میزان شهریه را هیات امنا باید تصویب کند اما کاهش نمی‌یابد ولی ممکن است افزایش یابد، البته من الان نمی توانم چیزی بگویم، ظرفیت دانشگاه نیز امسال خیلی تغییر نمی کند.

بسیاری ازانتقادات علیه دانشگاه ناشی از انحراف سیاسی وحسادت است

وی در خصوص ریشه‌های آنچه که «انتقادها و بعضا فشارهای چند سال اخیر به دانشگاه آزاد» عنوان کرد،این انتقادات را دو نوع منطقی و مخرب دانست و گفت: انتقادات برخی افراد منطقی و معقول بوده که از آن استقبال و با آنها همکاری کردیم تا این انتقادات برطرف شود، اما بسیاری از کسانی که با انتقادات قصد تخریب دارند، افرادی کج سلیقه و دارای انحراف سیاسی، حسادت، عقده‌های روانی و ... هستند که متاسفانه این عقده‌ها و انحرافاتشان را فکر کردند بهترین جایی که خالی کنند این است که هجمه کنند به دانشگاه آزاد اسلامی، اما ما در این 30 سال به این مسایل عادت کردیم و سعی می کنیم از کنار آنها بگذریم به گونه‌ای که بیخود تشنج به وجود نیاید مگر در مواردی که اتهامات که جنبه‌ تهمت به خود بگیرد که به آنها خیلی معقول و مودبانه جواب می دهیم و در بعضی از جاها نیز ممکن است شکایت کنیم اما در سایر مسایل قضاوت را به مردم واگذار کنیم.

دکتر جاسبی درباره صحبت های سلیمی نمین مبنی بر عدم مشروعیت ریاست دانشگاه آزاد و عدم تایید در شورای عالی انقلاب فرهنگی به خاطر نشان کرد: من تاکنون 26 سال است که رییس دانشگاه هستم و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، میلیونها مدرک دانشگاهی و احکام هیات علمی را تصویب کردم و در تمام جلساتی که مسوولین نظام بودند به عنوان عضو شرکت کردم حال اگر کسی خواست همه این را زیر سوال ببرد بهتر است که جوابش را ندهیم و بگذاریم در بستر زمان پاسخشان را دریافت کنند.

دکتر جاسبی همچنین تاکید کرد: روند کار در دانشگاه آزاد همیشه قانونی بوده و در چهارچوب ضوابط و قانون بوده است.

رییس دانشگاه آزاد اسلامی درباره گزارش کمیته تحقیق و تفحص مجلس، اظهار کرد: هرگونه تحقیق و تفحص زمانی ارزش دارد که به تصویب کمیسیون مجلس شورای اسلامی برسد و اعلام شود ولی تا به حال چنین کاری صورت نگرفته و آنچه که در رسانه ها گفته شده خلاف آیین نامه مجلس است و به این دلیل هیچگونه ارزش قانونی ندارد.

وی افزود: از لحاظ آیین نامه گزارش باید در گروه تحقیق و تفحص تصویب و پس از تصویب در مجلس باید خوانده و اعلام شود، هیچگونه از این مراحل را طی نکرده بنابراین هیچ ارزشی ندارد و آنچه که در روزنامه ها مطرح می شود خلاف آیین نامه است و روابط عمومی دانشگاه نیز به آن پاسخ می دهد.

دکتر جاسبی با رد و تکذیب شایعه تغییر ریاست دانشگاه آزاد اسلامی گفت: این شایعات که همیشه بوده و همه اینها ایجاد جنگ‌های روانی و هجمه علیه دانشگاه آزاد اسلامی است.

در هر سنگری خدمت می کنم

وی در بیان نظر خود درباره جمله «دکتر جاسبی، رییس مادالعمر دانشگاه آزاد اسلامی»، گفت: این هم از همان جملات است. من بارها گفته‌ام «من به صندلی نچسبیدم و این صندلی است که به من چسبیده» و هر روزی که مسوولین نظام تصمیم گرفتند من در سنگر دیگری خدمت کنم استقبال می کنم و ناراحت هم نمی‌شم و فکر می‌کنم بار سنگینی از دوش من برداشته می‌شود، اما اینکه کسی که هیچ مسوولیتی ندارد و در قد و قواره‌ای هم نیست که این حرفها را بزند و برای مطرح کردن خودش گنده گویی کند بهتر است جوابش راندهیم و از کنارش بگذریم.

وی در پاسخ به اینکه بعد از دانشگاه در چه جایگاهی و سنگری خدمت می‌کنید، اظهار کرد: من هنوز فکر نکردم، زمانی قبل از ورود به دانشگاه آزاد معاون 4 نخست وزیر بودم، شهید رجایی، شهید باهنر، آیت الله مهدوی کنی و مهندس موسوی، همچنین بعد از آن هم سالها در حزب جمهوری اسلامی به عنوان قائم دبیرکل کار کردم و بعد از آن در دانشگاه آزاد اسلامی و پس از آن هم هرجا سنگری باشد خدمت می کنیم، هیچ نگرانی وجود ندارد منتها قبلا فکر نکردیم که بعد از دانشگاه آزاد کجا کار می‌کنیم.

وی در خصوص نحوه ادامه فعالیت‌های سیاسی، اظهار کرد: من بیشتر یک شخصیت فرهنگی هستم اما در عین حال شخصیتی سیاسی هم هستم و هیچ وقت از کارهای سیاسی دوری نمی‌کنم، اما هر سنی بالاخره یک چیزی ایجاب می‌کند، الان هرچه بیشتر می‌گذرد ما بیشتر بار فرهنگی و آموزشی‌مان سنگین تر و بار سیاسی سبک تر می شود، اما من همیشه در همه حوزه‌های سیاسی معتقد به میانه‌روی بودم و از افراط و تفریط دوری کردم و امروز هم مشی من همین است.

دکتر جاسبی در بیان انتظارت خود از دولت، گفت: ما از دولت انتظار بودجه ای برای دانشگاه آزاد و ردیف بودجه نداریم، اما در زمینه تسهیلات انتظار می رود که با توجه به اینکه دانشجویان این دانشگاه جوانان مملکت هستند، کمک کند. انتظار داریم دولت حداقل در مورد کارمندان خود و بخشی از شهریه دانشجویان خانواده‌های دارای چند دانشجو را بپردازد و یا از این نوع تسهیلات که در حقیقت کمک به افراد مستضعف جامعه است، البته ما آگاهیم که دولت مشکلات بسیاری دارد و انتظار خیلی زیادی نداریم فقط فکر می کنیم در یک فضای مناسب دولت می تواند پشتیبانی برای همه موسسات غیر دولتی باشد.

وی درباره خصوصی و یا غیر انتفاعی بودن دانشگاه آزاد اسلامی تاکید کرد: دانشگاه آزاد اسلامی به معنای واقعی کلمه غیرانتفاعی است یعنی هیچ کس یک ریال در این دانشگاه سهم ندارد نه بنده، نه هیات موسس و نه هیات امنا، اگر روزی مدیری از این دانشگاه برود یک ریال از سرمایه این دانشگاه را نمی تواند با خود ببرد، هرچه هست برای مردم می ماند بنابراین دانشگاه آزاد اسلامی به معنای واقعی کلمه غیرانتفاعی است.

دکتر جاسبی درباره آینده دانشگاه آزاداسلامی، گفت: آینده دانشگاه را بسیار روشن و افتخارآمیز می بینم، فکر می کنم دانشگاه آزاد اسلامی تا 4 و 5 سال آینده قله بلندی را فتح خواهد کرد و تا چشم‌انداز بیست ساله به بزرگترین و معتبرترین دانشگاه جهان مطرح می‌شود.