قحطی، جدی‌ترین چالش فراروی بشر

سر جان هولمز، دستیار دبیرکل سازمان ملل متحد در امور بشردوستانه و هماهنگ‌کننده ارشد کمک‌های اضطراری این سازمان روز سه‌شنبه در کنفرانسی در دبی نیز رشد قیمت‌ها را عامل شکل‌گیری و اعتراضات گسترده در کشورهای آسیب‌پذیر توصیف کرده بود. به گفته او تلفیق دو مولفه افزایش قیمت محصولات کشاورزی به علاوه رشد بهای سوخت با تاثیرات گرم شدن زمین می‌تواند بحران‌های زیادی را به وجود آورد.

هولمز گفت: نباید تبعات امنیتی بحران غذا را با توجه به شورش‌های مرتبط با آن که مدتی است در گوشه و کنار جهان سر برآورده است، دست‌کم گرفت. او با اشاره به رشد 45 درصدی قیمت محصولات کشاورزی طی یک سال گذشته و تداوم روند افزایش قیمت نفت در بازارهای جهان افزود: ادامه شرایط کنونی عامل اصلی شکل‌گیری ناامنی غذایی است.

به اعتقاد کارشناسان سازمان ملل متحد جدی‌ترین چالش فراروی دولت‌ها برای حل بحران غذا تغییرات آب و هوایی ناشی از گرم شدن زمین است که موجب شده بلایای طبیعی از 200 مورد در سال به 400 مورد طی دو دهه گذشته افزایش پیدا کند.

بحران فراگیر

اعتراض به رشد قیمت محصولات غذایی طی هفته‌های اخیر عامل شکل‌گیری اعتراضات گسترده در مصر، هائیتی، ساحل‌عاج، سنگال، کامرون، بولیوی و اندونزی بوده و حتی دامان سازمان ملل متحد را گرفته است. کارکنان دفتر سازمان ملل متحد در اردن دوشنبه این هفته با برگزاری اعتصابی یک روزه خواستار افزایش حقوق خود با توجه به رشد 50 درصدی هزینه‌های زندگی در اردن شدند. آنچه ممکن است به بحران افزایش قیمت محصولات غذایی دامن بزند احتکار مواد غذایی پایه از سوی خانوارها به دلیل نگرانی از احتمال تداوم روند رشد قیمت‌ها است.

ریشه‌های پنهان‌

تغییر کاربری سرزمین‌های کشاورزی مرغوب در کشورهای مختلف با هدف بهره‌برداری تجاری نیز یکی از عوامل شکل‌گیری بحران جاری است.

سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل می‌گوید تولید برنج که غذای پایه بسیاری از مردم کشورهای آسیایی است باید 12 میلیون تن معادل 2/1 درصد حجم تولید کنونی افزایش یابد تا پاسخگوی نیاز جهانی به این محصول باشد.

برنامه جهانی غذا (UNFP)  هم خواستار افزایش کمک‌های بلاعوض کشورهای غنی به کشورهای فقیر از 9/2 میلیارد دلار کنونی به 4/3 میلیارد دلار برای جلوگیری از شیوع گرسنگی و در معرض خطر مرگ قرار گرفتن 73 میلیون نفر از فقیرترین مردم جهان شده است. رابرت زولیک، رئیس بانک جهانی هشدار داده چنانچه کشورهای غنی در اختصاص دادن کمک‌های مالی بلاعوض بیشتر به کشورهای فقیر اهمال ورزند باید به انتظار بروز ناآرامی‌های گسترده در حداقل 33 کشور جهان نشست. او با ابراز نگرانی از این روند خطرناک تصریح کرد خطر شیوع گرسنگی به مراتب ملموس‌تر از مشکلاتی است که تغییرات آب و هوایی برای بشر رقم زده‌اند.