پیش به سوی شصت و چهارمین بازی سرخابی‌

در 63 مسابقه قبلی سهم استقلال با 20 پیروزی (2 برد با حکم کمیته انضباطی حاصل شده است) نسبت به رقیب سنتی خود یعنی پرسپولیس با 15 پیروزی برتری دارد و 28 مسابقه هم با نتیجه مساوی به پایان رسیده است.

در این بازی‌ها استقلالی‌ها 58 بار به گل رسیده‌اند، ولی در نقطه مقابل قرمزها 62 بار توپ را در قفس توری دوازده حریف جای داده‌اند.

یادی از مرحومین‌

نقش‌آفرینان اصلی نخستین رویارویی دو تیم به رحمت حق پیوسته‌اند. روز 16 فروردین 47 علی دانایی فرد به عنوان سرمربی استقلال و پرویز دهداری به عنوان سرمربی پرسپولیس روی نیمکت نشسته بودند و عبدالرضا موزون هم قضاوت بازی را به عهده داشت که هر 3 نفر به دیار باقی شتافته‌اند. البته تعدادی از بازیکنان قدیمی دو تیم همچون عزت جانملکی، مهراب شاهرخی و هادی طاووسی و... هم دعوت حق را لبیک گفته‌اند و اکنون در بین ما نیستند. یادشان گرامی و روحشان شاد باد.

اولین‌ها در دربی سوم‌

پس از 2 تساوی صفر  صفر، دربی سوم که در مرداد سال 48 برگزار شد به نوعی تاریخ‌ساز شد. مرحوم احمد منشی‌زاده اولین گل استقلال و همچنین اولین گل تاریخ رویارویی دو تیم را به ثمر رساند، ناظم گنجاپور هم اولین گل پرسپولیس را وارد دروازه رقیب سنتی کرد، بالاخره این که رضا وطن‌خواه مدافع پرسپولیس با دریافت کارت قرمز نخستین اخراجی دربی بزرگ تهران لقب گرفت.

خارجی‌های پردوام‌

جگیچ، رایکوف، سوکوموروخوف، کخ و... ازجمله مربیان خارجی استقلال و راجرز، کونوف، استانکو، بگوویچ، گده، هان، دنیزلی و... هم ازجمله مربیان خارجی پرسپولیس در جریان رویارویی‌های سنتی دو تیم بوده‌اند که در این میان رایکوف با 15 بار نشستن روی نیمکت آبی‌ها سرآمد همه مربیان خارجی است. ضمن این که آلن راجرز هم با 7 بار مربیگری پرسپولیس در جمع قرمزها رکورددار است. رکوردهایی که به نظر می‌رسد با توجه به تغییر شرایط فوتبال دیگر کسی نتواند به آنها چپ نگاه کند.

بازی تاریخی‌

از هر نظر که بخواهیم حساب کنیم، بازی روز 16 شهریور ماه سال 52 ویژه‌ترین مسابقه دو تیم محسوب می‌شود. مسابقه‌ای که با برتری عجیب و 6 بر صفر پرسپولیس تبدیل به سوژه‌ای شد تا قرمزها بعد از گذشت حدود 35 سال هنوز هم بابت آن برای طرفداران رقیب کری بخوانند. این پیروزی قاطع‌ترین برد تاریخ مسابقه‌های دو تیم و در عین حال پرگل‌ترین بازی هم محسوب می‌شود؛ چراکه غیر از آن یک بار پرسپولیس به پیروزی 4 بر یک و دو بار هم استقلال به پیروزی‌های 3 بر 2 دست یافته است. در عین حال تنها هت تریک تاریخ بازی‌های دو تیم هم توسط همایون بهزادی مهاجم ملی‌پوش و کاپیتان وقت پرسپولیس در این مسابقه رقم خورد.

داوران جام جهانی‌

بیش از نیمی از بازی‌های دو تیم (35 بازی) توسط داوران خارجی قضاوت شده است. از بهادر خان پاکستانی گرفته تا ادواردو گونزالس که آخرین دربی را سوت زده است و البته در این میان چند داور بسیار سرشناس هم قضاوت این مسابقه سنتی را به عهده داشته‌اند. جک تیلور داور انگلیسی سرشناس فینال جام‌جهانی 74 بین آلمان غربی و هلند قضاوت دربی سال 55 را به عهده داشت و ساندروپول مجاری داور فینال جام‌جهانی 94 بین برزیل و ایتالیا هم دربی تابستان 74 دو تیم را به عهده داشت؛ ضمن این که توفیق بهرام اوف کمک داور اهل شوروی فینال جام‌جهانی 66 بین انگلیس و آلمان غربی هم یک بار این مسابقه را در سال 50 قضاوت کرده است. رودولف شورر سوئیسی، جمال شریف سوری و پاسکواله رودومونتی ایتالیایی 3 داور خارجی هستند که هر کدام 2 بار این بازی ویژه را سوت زده‌اند. مارکوس مرک آلمانی، علی‌محمد بوسیم اماراتی، پیت‌ری مجارستانی، سعید کمیل کویتی و... از دیگر داوران خارجی سرشناس این مسابقه سنتی بوده‌اند.

اولین‌های دوره‌ای

اولین رویارویی‌ استقلال و پرسپولیس در جام تخت جمشید همان بازی معروف 6 تایی سال 52 بود که با برتری قرمز‌ها به پایان رسید. اولین بازی دو تیم در لیگ آزادگان هم در اسفند سال 70 با پیروزی 2 بر صفر آبی‌ها خاتمه یافت و اولین مصاف آنها در لیگ برتر هم در سال 80 با تساوی بدون گل تمام شد.

عقاب بلند پرواز

تعدادی از نفرات دو تیم سابقه حضور در بازی‌های رودر روی زیادی را دارند. بعضی‌ها هم مثل جواد‌ الله‌وردی، پرویز قلیچ‌خانی، غلامرضا فتح آبادی، شاهرخ بیانی، بهزاد داداش‌زاده، مهدی هاشمی‌نسب، سعید عزیزیان، علی انصاریان، علی علیزاده، علیرضا واحدی‌نیکبخت و... در لباس هر دو تیم روبه‌روی رقیب به میدان رفته‌اند، ولی در میان کسانی که در بیشتر از 5 دربی حاضر بوده‌اند، ‌احمدرضا عابد‌زاده یک چهره ویژه محسوب می‌شود. مردی که چه در قالب سنگربان استقلال و چه به عنوان محافظ قفس توری پرسپولیس هرگز طعم باخت را در این مسابقه ویژه نچشید.

مظاهر تداوم‌

علی پروین هم جزو مردان ویژه دربی سنتی پایتخت محسوب می‌شود، مردی که جدا از مربیگری پر تعداد پرسپولیس با 20 بار حضور در میدان مقابل استقلال رکورددار تعداد بازی در این مسابقه خاص است. محمود فکری هم طی مقاطع مختلف حضورش در استقلال مجموعا 18 بار رودر روی قرمزها ایستاد تا رکورددار پوشیدن پیراهن آبی در دربی بزرگ پایتخت باشد.

مردان گلزن‌

صفر ایرانپاکف مهاجم خوزستانی پرسپولیس در دهه 50 موفق شد در مجموع 7 گل وارد دروازه رقیب سنتی بکند تا از این حیث سرآمد باشد. جالب این که ایرانپاک در سال 59 در یک بازی دوستانه با استقلال از دنیای بازیگری وداع کرد. بعد از او غلامحسین مظلومی (استقلال) و حسین کلانی (پرسپولیس) با 6 گل به طور مشترک در مکان دوم جدول گلزنان قرار دارند و مهدی‌ هاشمی‌نسب (4 گل به استقلال و یک گل به پرسپولیس) و علی جباری (استقلال) با 5 گل در رده بعدی ایستاده‌اند.

سال‌های رخوت‌

برگزاری 63 بازی طی 40 سال، میانگین تقریبی 5/1 مسابقه در هر سال را به ثبت می‌رساند، با این حال در تاریخ رویارویی‌‌‌های دو تیم طی سال‌های 1357، 1363 و 1364 هیچ مسابقه‌ای برگزار نشده است. در نقطه مقابل، سال 78 پربارترین سال در مورد تعداد بازی‌‌های دو تیم بود که 4 بازی برگزار شد و طی‌ آنها 2 بار پرسپولیس برد و 2 بار هم نتیجه مساوی حاصل تلاش دو تیم بود.

ژنرال بی‌شکست‌

دو تیم استقلال و پرسپولیس از شروع لیگ برتر تا به حال 13 بار با یکدیگر رودر رو شده‌اند که 3 بار آبی‌ها و 2 بار هم قرمز‌ها پیروز شده‌اند و 8 بازی هم با نتیجه مساوی به پایان رسیده‌اند. جالب این که هر 3 برد استقلال در لیگ‌های سوم (رفت) چهارم (برگشت) و پنجم (رفت) با مربیگری امیر قلعه‌نویی حاصل شده است و ژنرال آبی‌‌ها در 3 مسابقه دیگر هم طعم شکست مقابل رقیب سنتی را نچشیده است. 2 پیروزی قرمز‌ها هم یک بار در لیگ دوم (برگشت) و یک‌ بار در لیگ ششم (رفت) به ترتیب با هدایت علی پروین و مصطفی دنیزلی رقم خورده است.

آخرین اخراجی‌

63 بازی قبلی دوتیم معمولا شاهد حاشیه‌ها و جنجال‌های زیادی چه داخل میدان و چه خارج از آن بوده است. از جمله کارت‌های قرمز پر تعدادی که از جیب داوران خارج شده است. اولین اخراجی که رضا وطنخواه مدافع پرسپولیس بود. رکورددار اخراج هم همایون بهزادی است که 2 بار در دربی‌ها اخراج شده است.

اما آخرین اخراجی از 26 نفر موجود علی سامره مهاجم استقلال است که در بازی برگشت لیگ دوم کارت قرمز را مقابل چشمان خود دید. یعنی 9 بازی اخیر دو تیم اخراجی نداشته است. امیدواریم چشممان شور نباشد.

آرش رستم نمدی‌