جام جم آنلاین: حکومت بحرین به دلیل اینکه نمایندگی عموم مردم این کشور را برعهده ندارد، از مشروعیت مردمی بیبهره است و همین امر آسیبپذیری آن را دوچندان کرده است. هنگامی که حرکتها و انتقادات مردمی علیه دولت شکل میگیرد، این حکومت تلاش میکند به بدترین و شدیدترین وجه ممکن این حرکتها را سرکوب کند؛ زیرا نگران آینده خود و ناتوانیاش در بقا در مقابل مخالفتهای داخلی است و میداند در صورت استمرار این اعتراضات، شیرازه حکومتشان از هم میپاشد و فرو میریزد. از این رو، برخورد شدید و قهرآمیز، رویکرد اصلی آنهاست.
البته این حکومتها به دلیل برخورداری از حمایت قدرتهای بزرگ، کمتر تحت فشار برنامههای حقوق بشری قرار میگیرند و همین مسأله حاشیه امنی برای آنها ایجاد کرده است؛ چون در واقع به نیابت از غرب عمل میکنند. با وجود این، صدور احکام اعدام برای برخی از روحانیونی که فعالیت سیاسی داشتند، نشاندهنده ترس آنها از واکنشهای گسترده مردمی است؛ بهویژه که اخیرا خبر رسید مردم بحرین بار دیگر در اعتراض به این احکام به خیابانها آمدهاند.
بحرین بالاترین سطح سرکوب را در کل خاورمیانه دارد و تمامی این اقدامات و دستگیریها با اشاره آمریکا و متحدان غربی و در راستای مأموریتهای محوله آنها صورت میگیرد. با این وجود، اگر عقبنشینیهایی از سوی رژیم مشاهده و ثبت میشود، به این دلیل است که ابتدا قصد داشتند احکام اعدام را صادر و اجرا کنند، اما احساس کردند شرایط منطقه بهگونهای نیست که بتوانند به اشتباهات گذشته، سرکوب شدید و اعدام آزادیخواهان بحرینی ادامه دهند.
این پرسش مطرح میشود که چرا بحرین دست به چنین اقداماتی میزند؟ گرچه حاکمان بحرین خود عربزبان هستند، اما تلاش میکنند اکثریت مردم شیعه بحرین را از صحنه سیاسی کشور کنار بگذارند. آنها در واقع با اعمال تبعیض شدید قومی و مذهبی و پذیرش و اعطای تابعیت به مهاجران خارجی، در پی برهم زدن ترکیب جمعیتی آنجا هستند.
با این حال، مردم بحرین، چون مسلمان، شیعه و دلداده اهلبیت (ع) هستند، خطمشی زندهای را دنبال میکنند و شجاعت و پذیرش فرهنگ عاشورایی و فرهنگ شهادت سبب میشود شجاعانه وارد صحنه شوند و اعتراضات خود را علنی و گسترش دهند.
حکومت بحرین به دلیل برخورداری از حمایت غرب، دست بازتری برای انجام این اقدامات دارد و نهادهای حقوق بشری نیز واکنشی نشان نمیدهند. این سؤال اساسی مطرح است که چرا نهادهای مدعی حقوق بشر که در موارد مشابه یا حتی در سطوح پایینتر به سرعت دخالت کرده و بیانیه صادر میکنند، در قبال این احکام ناعادلانه در بحرین سکوت پیشه کردهاند؟ پاسخ این است که این نهادها از ابتدا برای احقاق حقوق ملتها ایجاد نشدهاند، بلکه فلسفه وجودی آنها بهرهبرداری غرب از این سازمانهاست تا بتوانند جنایات خود را تحت پوشش آنها استمرار ببخشند.
مسأله دوم این که بحرین به دلیل همسایگی و پیوند نزدیک با عربستان سعودی بهعنوان پلی ارتباطی برای آن عمل میکند. حاکمان بحرین تلاش میکنند با هزینهکرد مبالغ کلان، سازمانهای مختلف را به سکوت وادارند یا با اعطای امتیازات مالی، این سکوت را بخرند.
این حکومتهای پادشاهی همچنان بدون مراجعه به آرای عمومی و برگزاری انتخابات، به حکومت خود ادامه میدهند. سیاست کنونی غرب نیز حمایت از این دیکتاتورهای منطقه است تا با استمرار بهرهبرداری از نفت منطقه، در برابر جنایات آنها سکوت کند.
نویسنده: جعفر قنادباشی / کارشناس مسائل منطقه