در شرایطی که انتظار منطقی و منطبق بر واقعیات کنونی ، خروج پرونده ایران از شورای امنیت و بازگشت آن در مسیر اصلی و قانونی یعنی بررسی عادی در آژانس است ، اصرار و تاکید بر اجرای دو قطعنامه قبلی و نیز آوردن موارد هشدارآمیز جدید برای هموار کردن مسیر اعمال تحریم های بیشتر علیه ایران ، در درجه اول ، برانگیزنده این پرسش است که معیار و ملاک شورای امنیت برای همکاری و مذاکره دیپلماتیک به منظور حل یک چالش چیست؟
آیا پاسخ به گام های رو به جلوی طرف مقابل شورای امنیت ، سنگ اندازی و منحرف کردن مسیر مذاکرات به سمت بن بست است ؟قطعنامه های شورای امنیت اگرچه حداقل از نظر روانی می تواند القاگر به وجود آمدن شرایط دشوار و مخاطره آمیز در روند تعاملات بین المللی و منطقه ای برای ایران باشد، اما کاملا روشن است که از نظر عملی این تحریم ها نه تنها بی اثر است ، بلکه وجه منفی آن بیش از همه از طراحان و صادرکنندگان این قطعنامه ها قربانی می گیرد.
این گفته دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان مبنی بر این که کسانی که به سمت تحریم یکجانبه حرکت می کنند، خود را از ظرفیت های ایران محروم می کنند، کاملا بر واقعیات موجود در فضای بین المللی کنونی استناد دارد. فضایی که در آن ، ایران نقطه اتکا در توازن منطقه ای و حل بحران های خاورمیانه ،کانون تامین انرژی و عامل فعال در تاثیرگذاری بر مناسبات بین المللی است.
بر اساس همین واقعیات است که در ادبیات بین الملل هر گونه اعمال فشار یا اقدام تنبیهی یکطرفه ، به عنوان «تاثیر ارتجاعی» با بازگشت به خود، محکوم به شکست است و بر ایجاد فضای تفاهمی دیپلماتیک مبنی بر تراضی طرفین تاکید می شود.
گزارش اخیر صندوق بین المللی پول نیز گویای آن است که تحریم ها نتوانسته بر محدودیت زایی فعالیت های تجاری و اقتصادی ایران تاثیری داشته باشد.
این نهاد اقتصادی بین المللی در تازه ترین گزارش خود اعلام کرد، علی رغم تحریم های بین المللی ، میزان واردات ایران طی سال 2007 میلادی بشدت افزایش داشته است.
صندوق بین المللی پول ضمن اعلام این خبر افزود: میزان واردات ایران طی سال 2007 میلادی به بیش از 40 میلیارد دلار رسیده و این رقم در سال 2002 کمتر از 18 میلیارد دلار بوده است.
صندوق بین المللی پول اضافه کرد: طی سال گذشته ، میزان صادرات چین به ایران از کل صادرات کشورهای اروپایی بیشتر بوده است.
این گزارش افزود: مهمترین صادرکنندگان کالا به ایران طی سال 2007 کشورهای چین ، امارات ، کره جنوبی ، روسیه و هند بوده اند. آلمان ، سوئیس ، فرانسه ، ایتالیا و انگلیس سایر صادرکنندگان بزرگ کالا به ایران به شمار می روند.
بدگمانی در قبال برنامه هسته ای ایران تنها بهانه جویی است
دبیر شورای عالی امنیت ملی تاکید کرد: بدگمانی کشورهای غربی در قبال برنامه هسته ای ایران بهانه جویی بیش نیست.
به گزارش ایرنا، سعید جلیلی در گفتگو با شبکه تلویزیونی یورونیوز گفت: مطالعات سازمان های اطلاعاتی امریکا نیز گواه این امر است که ایران در حال حاضر هیچ گونه فعالیت هسته ای نظامی ندارد و تمام برنامه های هسته ای ایران صلح آمیز هستند.
وی افزود: همین کشورها با رژیم دیکتاتور پیشین ایران همکاری های وسیعی در زمینه هسته ای داشتند و حتی چندین تفاهم نامه همکاری نیز با این رژیم به امضائ رساندند، اما از زمانی که دموکراسی در ایران برقرار و رژیم پیشین توسط مردم سرنگون شد، آنها تحریم ها را علیه ایران و مردم ایران آغاز کردند.
جلیلی در پاسخ به پرسشی مبنی بر علت اهمیت ادامه غنی سازی اورانیوم از سوی ایران گفت: این موضوع برای ما اهمیت ندارد بلکه در چارچوب حقوق مسلم تمام کشورهای عضو پیمان منع گسترش تسلیحات هسته ای است که در ازای عضویت خود در این پیمان از یکسری حقوقی برخوردار می شوند و برخی الزامات را نیز رعایت می کنند. پرسش این است در صورتی که حق این کشورهاست ، چرا برخی می خواهند ما را از این حقوق محروم کنند.
جلیلی درباره مهمترین دلیل تاکید بر غنی سازی اظهار کرد: ایران در طرح 20 ساله خود برای تامین انرژی اش نیاز به حدود بیست راکتور هسته ای دارد و برای تامین سوخت راکتورها نیاز است که ایران در این زمینه خودکفا باشد؛ چرا که چه تضمینی از سوی دولت های خارجی وجود دارد تا سوخت هسته ای ایران را تامین سازند و ما را با مشکل مواجه نکنند.
شورای امنیت اشتباهات خود را جبران کند
وزیر امورخارجه نیز از 5 عضو شورای امنیت خواست تا با اصلاح اشتباهات گذشته ، قطعنامه ای را برای پایان دخالت شورا در مسائل هسته ای ایران تنظیم کنند.
متکی در گفتگو با آسوشیتدپرس در حاشیه اجلاس مجمع اقتصاد جهانی در داووس با اشاره به این که زمان آن رسیده است تا اعضای شورای امنیت اشتباهات قبلی خود، یعنی دخالت در برنامه هسته ای ایران و تصویب 2 قطعنامه تحریم علیه ایران را اصلاح کنند، اظهار کرد: شورا حداقل باید صبر کند تا آژانس بین المللی انرژی اتمی تحقیقات خود را درباره فعالیت های هسته ای ایران منتشر کند.
متکی با بیان این که ایران قبل از سال 2003 نیز هیچ اقدامی برای تولید تسلیحات هسته ای نکرده است ، افزود: چنین انحرافی هرگز از سوی ایران انجام نمی شود.
وزیر امورخارجه با تاکید بر این که حتی پس از تغییر دولت امریکا هیچ جایی برای بهبود روابط بین تهران و واشنگتن وجود ندارد، گفت: ما معمولا به تک تک افراد در امریکا یا حتی احزاب سیاسی آنها نگاه نمی کنیم ، بلکه به سیاست ها نگاه می کنیم.
قطعنامه جدید علیه ایران ، شورای امنیت را بی حیثیت می کند
همچنین سیدمجتبی ثمره هاشمی ، مشاور ارشد رئیس جمهور با اشاره به بیانیه های آژانس بین المللی انرژی اتمی و گزارش اخیر سازمان های اطلاعاتی امریکا مبنی بر صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران تاکید کرد: صدور قطعنامه جدید جز بی حیثیت کردن شورای امنیت محصول دیگری دربر ندارد.
ثمره هاشمی در مصاحبه با مجله فایننشال تایمز در پاسخ به سوالی مبنی بر تاثیر صدور قطعنامه جدید برای ایران گفت: صدور قطعنامه جدید در مواضع جمهوری اسلامی ایران مبنی بر ادامه برنامه های صلح آمیز، تغییری ایجاد نخواهد کرد؛ زیرا اساس قطعنامه های شورای امنیت بر پایه عدالت نیست.
وی ادعای غیرصلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران قبل از سال 2003 میلادی را غلط خواند و گفت : اصل این که فعالیت های قبلی غیرصلح آمیز بوده غلط است ؛ زیرا براساس توافق با آژانس بین المللی انرژی اتمی ، تهران به بسیاری از سوالات آژانس پاسخ داده و این روند ادامه دارد.
مشاور ارشد رئیس جمهور در مورد تاثیر قطعنامه های قبلی شورای امنیت بر اقتصاد ایران تاکید کرد: ایران 30 سال است که از سوی امریکا مورد تحریم واقع شده و ما به این تحریم ها عادت داریم و تلاش کرده ایم مشکلات خودمان را حل کنیم ضمن آن که اکنون آثار مخرب این تحریم ها بر اقتصاد ایران قابل توجه نیست.
ثمره هاشمی همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر این که رایس در اجلاس داووس از آمادگی امریکا برای مذاکره با ایران به شرط پذیرفتن تعلیق برنامه هسته ای سخن گفته است ، تصریح کرد: مواضع ایران حاکی از علاقه مندی به برقراری ارتباط با همه کشورهای دنیا به غیر از رژیم صهیونیستی است.
ثمره هاشمی افزود: جمهوری اسلامی ایران در مذاکره با هیچ کشوری پیش شرط را نمی پذیرد، علاوه بر آن فعالیت های جمهوری اسلامی ایران به اذعان سازمان های بین المللی طبق قانون است و دلیلی برای توقف آن وجود ندارد.
قالیباف: امریکا از درک واقعیات ایران عاجز است
شهردار تهران نیز در حاشیه حضور در اجلاس اقتصاد جهانی در داووس و در گفتگو با روزنامه سوئیسی تایگس آینز ایگر خاطرنشان کرد: متاسفانه امریکایی ها درک صحیحی از ماهیت نظام سیاسی ایران نداشته و هنوز نتوانسته اند واقعیات پیرامون ثبات استراتژیک جمهوری اسلامی ایران را درک کنند.
قالیباف همچنین درباره انرژی هسته ای و روابط ایران و غرب تاکید کرد: نظام مردم سالار جمهوری اسلامی برخاسته از اعتقادات و مطالبات تاریخی مردم ایران است. به نظر من ، اگر امریکا بتواند با این واقعیت کنار بیاید که ایران بازیگر منطقه ای قدرتمند، مستقل ، مردمی و باثبات است ، بقیه موضوعات براحتی حل و فصل می شود. با این تعبیر معتقدم مسائل موجود بین ایران و امریکا فراتر از موضوع هسته ای است.
شهردار تهران همچنین به کشورهای غربی توصیه کرد، خود را از مزیت های اقتصادی و تجاری معامله با ایران محروم نکنند.
متن پیش نویس قطعنامه شورای امنیت
متن پیش نویس قطعنامه شورای امنیت علیه ایران در حالی پس از چانه زنی های طولانی منتشر شد که این پیش نویس تفاوت قابل توجهی با قطعنامه های پیشین نداشته و شامل مفاد غیرالزام آور است و بر ادامه مذاکره با ایران تاکید داشته است و عمدتا بر اقدامات داوطلبانه از سوی جامعه بین الملل در قبال ایران دلالت دارد و قطعنامه ای نظارتی است.
محدودیت های داوطلبانه سفر یکی از بندهای این پیش نویس است ، این محدودیت شامل افراد مرتبط یا حامی فعالیت های هسته ای حساس یا تولید سیستم های پرتاب تسلیحات هسته ای ، از جمله از طریق مشارکت در تهیه اقلام ، کالاها، تجهیزات ، مواد و فناوری ممنوعه که در قطعنامه قبلی به آن اشاره شده ، می شود.
ممنوعیت الزام آور سفر یکی باید دیگر از مواد قطعنامه است که براساس آن همه کشورها اقدامات لازم را برای جلوگیری از ورود یا انتقال برخی از افراد ذکر شده در قطعنامه به سرزمین هایشان انجام دهند، به این شرط که هیچ بند این قطعنامه کشوری را به ممنوعیت ورود اتباع خود به سرزمینش مجبور نمی کند.
یکی دیگر از مواد پیش نویس مسدود کردن دارایی هاست.
این پیش نویس همچنین از کشورها می خواهد در ورود به تعهدات جدید برای حمایت مالی از تجارت با ایران ، از جمله ارائه اعتبارهای صادراتی ، تضمین ها یا بیمه به اتباع یا نهادهای مرتبط با این تجارت احتیاط به خرج دهند تا از حمایت مالی فعالیت های هسته ای حساس یا تولید سیستم های پرتاب سلاح هسته ای جلوگیری شود. بازرسی از محموله ها نیز از دیگر مواد ذکر شده در پیش نویس است.
جالب توجه آن که در کنار اعمال این محدودیت ها پیشنهاد دیپلماسی نیز داده شده است که براساس آن چین ، فرانسه ، آلمان ، فدراسیون روسیه ، انگلیس و امریکا مایل به انجام اقدامات عینی درباره راهبرد کلی حل مساله هسته ای ایران از طریق مذاکره براساس پیشنهادهای ژوئن 2006 هستند.
پیش نویس گروه 1+5 در پایان از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی درخواست کرده است ، طی 60 روز، گزارش دیگری را درباره این که آیا ایران به تعلیق کامل و مداوم همه فعالیت ها (غنی سازی ، بازفرآوری و دیگر فعالیت ها) دست زده است ، ارائه کند.