یه گزارش جام جم آنلاین؛ وقتی اسم رادیو می‌آید معمولا یک تصویر کلیشه‌ای پیش چمانما نقش می‌بندد؛ از گوش دادن به رادیو وقتی در ماشین نشسته‌ایم تا تصاویر نوستالژی که در فیلم‌ها سریال‌ها دیده‌ایم که مردم برای آگاهی از احوال جهان به رادیو پناه می‌بردند. چیزی که بین این تصاویر علی‌رغم فاصله زمانی‌شان مشترک است ارتباط یک‌سویه میان مخاطبان با رادیو است که در آن مخاطب به عنوان یک شنونده منفعل فقط مخاطب رادیو بود؛ اما امروز این ارتباط به سمت دوسویه شدن در حال حرکت است که نخستین و شاید محکم‌ترین قدم آن برنامه تعاملی ایرانصدا است که امروزه همه آن را می‌شناسیم.
رادیو، اما اکنون قدم دیگری برای تعامل بیشتر با مخاطبان خود به نام باشگاه همصدا برداشته، قدمی که پای رادیو را به صورت مستقیم در شهرستان‌های پهنه ایران باز می‌کند و به دنبال استعداد‌هایی می‌گردد که ممکن است به خاطر دوری از پایتخت دیده و شنیده نشوند. باشگاه همصدا با هدف شناسایی، آموزش و سازماندهی استعدادهای حوزه صدا در سراسر کشور فعالیت خود را آغاز کرده است؛ طرحی که علاوه بر فراهم کردن فرصت بروز توانمندی‌های جوانان و علاقه‌مندان خارج از تهران، قرار است در مسیر تحول رادیو و توسعه زیست‌بوم رسانه‌های شنیداری نیز نقش‌آفرین باشد. در آیین رونمایی از این باشگاه، مسئولان سازمان صداوسیما از ضرورت حرکت به سمت رادیوی چندرسانه‌ای و چندسکویی گفتند و مدیر باشگاه همصدا نیز از برنامه‌ای سه‌ساله برای گسترش فعالیت‌ها در استان‌های مختلف کشور خبر داد.
از رادیوی نسل دوم تا رسانه‌های نسل پنجم
احمد پهلوانیان، معاون صدای سازمان صداوسیما، در این مراسم با اشاره به فاصله رادیوی ایران با تحولات رسانه‌ای جهان، گفت: رادیوی ایران در نسل دوم رادیو‌ها قرار دارد، در حالی که رادیو در جهان به نسل پنجم رسیده است. به گفته او، برای رسیدن به جایگاه امروز رادیو در سپهر رسانه‌ای جهان، باید سه مرحله تحول را پشت سر گذاشت. پهلوانیان با بیان این‌که برای دستیابی به این هدف، چشم‌اندازی مشخص برای رادیو طراحی شده است، افزود: رادیوی آینده باید به سازمانی چندرسانه‌ای و چندسکویی تبدیل شود و در نهایت، نقش یک نهاد پیشران را در عرصه رسانه ایفا کند.
او ایرانصدا را یکی از ظرفیت‌های مهم تحقق این چشم‌انداز دانست و تأکید کرد که این مجموعه باید از یک بستر پخش آثار به زیست‌بومی رسانه‌ای در حوزه محتوای شنیداری و زبان فارسی تبدیل شود؛ زیست‌بومی که فعالان این حوزه بتوانند در آن حضور داشته باشند، آثار خود را عرضه کنند و با مخاطبان ارتباط بگیرند. معاون صدا با اشاره به پیچیدگی‌های فنی، اقتصادی و تنظیم‌گری این مسیر گفت تحقق چنین هدفی نیازمند برنامه‌ریزی و فراهم کردن الزامات مختلف است. به اعتقاد او، یکی از ضرورت‌های اصلی در این مسیر، شناسایی، آموزش، پرورش و ساماندهی فعالان رسانه‌ای حوزه صدا و فراهم کردن زمینه بهره‌گیری از توانمندی‌های آنان است.
پهلوانیان در ادامه، فعالیت باشگاه همصدا و گسترش دامنه آن در استان‌های کشور را بخشی از همین رویکرد دانست و توضیح داد که تمرکز بر استان‌ها به معنای کنار گذاشتن تهران نیست. به گفته او، فعالیت‌های باشگاه در سراسر کشور، از جمله تهران، دنبال خواهد شد و ظرفیت‌های محلی و منطقه‌ای پایتخت نیز می‌توانند در این مسیر نقش داشته باشند. او همچنین از مسئولان و دست‌اندرکاران باشگاه همصدا قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد که این طرح بتواند زمینه‌ساز اتفاقات مؤثر برای استعداد‌هایی باشد که در نقاط مختلف کشور در انتظار فراهم شدن فرصت فعالیت و دیده شدن هستند.
ضرورت استعدادیابی و پرورش صداهای جدید در رسانه ملی
در این مراسم محمد غفاری خضری مدیرکل رادیو تعاملی ایرانصدا، با تأکید بر ضرورت استعدادیابی و پرورش صداهای جدید در رسانه گفت: سازمان‌های رسانه‌ای باید همواره به فکر به‌روزرسانی ظرفیت‌های خود و شناسایی استعدادهای تازه باشند؛ چراکه آموزش جوانان بدون فراهم کردن زمینه فعالیت و بهره‌گیری از توانمندی‌های آنان، نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت. غفاری در تشریح اهداف باشگاه همصدا اظهار داشت: با رهنمودهای احمد پهلوانیان، معاون صدا، به الگویی دست یافتیم که دو ویژگی مهم دارد و آن را از تلاش‌های پیشین متمایز می‌کند؛ نخست، پیوند استعدادیابی و آموزش با ساماندهی و راه‌اندازی سامانه‌ای برای تحقق این فرایند و دوم، توجه ویژه به تولیدات مردمی.
وی با اشاره به تأکید رئیس سازمان صداوسیما بر مردمی بودن رسانه افزود: رئیس سازمان بارها بر این نکته تأکید کرده است که رسانه متعلق به مردم است و باید از ظرفیت‌های مردمی در تولید محتوا بهره گرفت. بر همین اساس، در دوره‌های آموزشی باشگاه همصدا، شرکت‌کنندگان ضمن فراگیری آموزش‌های لازم، بر اساس موضوعات ارائه‌شده به تولید محتوا می‌پردازند. مدیرکل ایرانصدا ادامه داد: مرکز طرح و برنامه، موضوعات مورد نیاز را به شبکه‌ها اعلام می‌کند و با ساماندهی فرایند تولید، زمینه بهره‌گیری از آثار تولیدشده توسط مردم فراهم می‌شود. تحقق این رویکرد نیز مستلزم هم‌افزایی بخش‌های مختلف سازمان صداوسیماست. غفاری با اشاره به رویکرد جدید معاونت صدا خاطرنشان کرد: معاونت صدا در دوره جدید، مسیر مشخصی را دنبال می‌کند که ریل‌گذاری آن از سوی معاون صدا انجام شده است.
شناسایی استعدادها در یک برنامه سه‌ساله
علی جعفری‌فوتمی، مدیر باشگاه همصدا، در گفت‌و‌گو با خبرنگار جام‌جم آنلاین، درباره چشم‌انداز این مجموعه اظهار کرد: برنامه‌ریزی باشگاه در افق سه‌ساله بر راه‌اندازی و گسترش فعالیت آن در استان‌های مختلف کشور متمرکز است. در جریان سفر‌های باشگاه به استان‌ها، شناسایی و آموزش استعدادهای گویندگی، صداپیشگی و بازیگری صدا دنبال خواهد شد.
او با بیان این‌که در طراحی این برنامه دو هدف اصلی مدنظر قرار گرفته است، افزود: نخست این‌که هیچ استعدادی صرفاً به دلیل زندگی در خارج از تهران از حضور در فعالیت‌های هنری محروم نماند. هدف دوم نیز ایجاد بانک اطلاعاتی جامعی از صاحبان این استعدادهاست تا توانمندی‌ها و نمونه آثار آنان در دسترس علاقه‌مندان و مجموعه‌هایی قرار گیرد که بیرون از سازمان صداوسیما به دنبال همکاری با نیرو‌های مستعد هستند. مدیر باشگاه همصدا، آموزش را مرحله ضروری پس از شناسایی استعدادها دانست و تأکید کرد که حضور در این مجموعه به‌تنهایی به معنای استخدام یا ایجاد رابطه همکاری رسمی و حقوقی با سازمان صداوسیما نیست.
جعفری‌فوتومی توضیح داد: از ابتدای فعالیت باشگاه و در دوره‌های استعدادیابی که پیش‌تر در تهران برگزار شده، این موضوع برای شرکت‌کنندگان روشن شده است. افرادی که به باشگاه می‌پیوندند، می‌توانند به‌عنوان بازو‌های رسانه‌ای مردمی سازمان صداوسیما، در مواقع موردنیاز به تولید محتوا کمک کنند. این همکاری در شکل کلی، افتخاری است و تعهدی برای استخدام در سازمان ایجاد نمی‌کند.
او در عین حال درباره امکان انتشار آثار تولیدشده از سوی اعضای باشگاه گفت: آثار این افراد در صورت رعایت ضوابط و شرایط پخش سازمان صداوسیما، قابلیت انتشار از طریق شبکه‌های مختلف رادیویی و همچنین ایرانصدا را خواهند داشت. به این ترتیب، باشگاه علاوه بر شناسایی و آموزش استعدادها، می‌تواند زمینه‌ای برای عرضه و دیده شدن تولیدات آنان فراهم کند.
رادیو؛ منطقه‌ای برای نوآوری
شاهید مظفری، رئیس مرکز طرح، برنامه و بودجه رسانه ملی، نیز در این مراسم با اشاره به سابقه فعالیت‌های نوآورانه در معاونت صدا، این مجموعه را بستری برای رشد ایده‌ها و پرورش استعدادها توصیف کرد. او با بیان این‌که بخشی از ظرفیت‌ها و ایده‌های خلاقانه سازمان صداوسیما در حوزه رادیو شکل گرفته و رشد کرده‌اند، گفت: رادیو به دلیل ماهیت و فضای کاری خود، زمینه مناسبی برای خلاقیت، نوآوری و توانمندسازی افراد فراهم می‌کند و در طول سال‌های گذشته نیز دستاورد‌های ارزشمندی برای سازمان داشته است.
مظفری، ایرانصدا را یکی از نمونه‌های قابل‌توجه این ظرفیت دانست و به سابقه آن در معرفی قالب‌های تازه تولید محتوای شنیداری، از جمله کتاب گویا، اشاره کرد. به گفته او، برخی ایده‌ها و قالب‌هایی که در دوره‌های پیشین در ایرانصدا شکل گرفتند، بعد‌ها در گستره‌ای وسیع‌تر مورد توجه قرار گرفتند.
رئیس مرکز طرح، برنامه و بودجه رسانه ملی همچنین از تجربه‌های پیشین سازمان در راه‌اندازی باشگاه‌های مختلف، از جمله باشگاه باشگاه رادیو جوان، یاد کرد و گفت چنین طرح‌هایی با هدف پیوند دادن کاربران و علاقه‌مندان فضای مجازی با افراد متخصص و ظرفیت‌های رسانه‌ای شکل گرفته‌اند. به اعتقاد او، یکی از ویژگی‌های مهم باشگاه همصدا، تلاش برای سازماندهی و تداوم دادن به این فعالیت‌هاست تا ظرفیت‌های پراکنده به مسیری روشن برای رشد و بهره‌برداری برسند.
مظفری با اشاره به ضرورت حرکت سازمان صداوسیما متناسب با تحولات آینده رسانه، تأکید کرد که مرزبندی‌های سنتی میان رادیو، تلویزیون و دیگر قالب‌های رسانه‌ای در حال تغییر است و آینده به سمت همگرایی رسانه‌ها و استفاده از بستر‌های گوناگون برای تولید و انتشار محتوا پیش می‌رود.
او افزود که برای دستیابی به جهش موردنظر در آینده سازمان، باید توانمندی‌های موجود را به فرصت‌های بیرونی متصل کرد و از این پیوند، مزیت‌های تازه‌ای ساخت. به گفته مظفری، رادیو در زمینه استعدادیابی، آموزش و رشد نیرو‌های مستعد از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برخوردار است و در مقابل، نسل جوان نیز با در اختیار داشتن ابزار‌هایی مانند تلفن همراه می‌تواند به‌سادگی در تولید محتوای رسانه‌ای مشارکت کند. پیوند میان این دو ظرفیت می‌تواند به تقویت جایگاه رادیو در زیست‌بوم رسانه‌ای منجر شود.
او همچنین از فعالیت‌های اداره کل نوآوری و فناوری‌های نرم در زمینه طراحی سازوکار‌های حمایتی، مراکز رشد و باشگاه‌ها خبر داد و ابراز امیدواری کرد که نتایج این برنامه‌ریزی‌ها به‌زودی اعلام شود و مسیر رشد مجموعه‌هایی مانند باشگاه همصدا را هموارتر کند.
بستری برای دیده شدن و پرورش استعدادها
مظفری در بخش دیگری از سخنانش به طراحی نشان باشگاه همصدا اشاره کرد و آن را بیانگر نگرشی باز به استعدادهای بیرون از سازمان دانست. به گفته او، در این نشان، حرکت از بیرون به درون و سپس امکان دیده شدن و ادامه مسیر به تصویر کشیده شده است؛ رویکردی که نشان می‌دهد قرار نیست استعدادها در محدوده‌ای بسته باقی بمانند، بلکه باید امکان رشد و فعالیت مستقل را نیز داشته باشند. او همچنین بر اهمیت شکل‌گیری فضای خلاقانه در باشگاه تأکید کرد و گفت طراحی و فعالیت آن باید به‌گونه‌ای باشد که توانمندی‌های افراد دیده شود و امکان بروز ایده‌های تازه فراهم آید.
