آشنایی با ستارههای جام جهانی ۲۰۲۶ (گروه I)
کاهش ناترازی انرژی با توسعه تجدیدپذیرها
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر یکی از اصلیترین مسیرهای پیشروی کشور است که حفاظت از محیطزیست، کاهش مصرف سوختهای فسیلی، کمک به رفع ناترازی انرژی و حرکت به سمت نظامی پایدارتر در تولید برق از جمله مزایای آن بهشمار میرود.
امروز دیگر تردیدی وجود ندارد که انرژیهای تجدیدپذیر باید سهم بسیار پررنگتری در سبد برق کشور داشته باشند. این ضرورت هم از منظر زیستمحیطی قابل دفاع است و هم از منظر فنی، اقتصادی و راهبردی. نیروگاههای تجدیدپذیر، بهویژه نیروگاههای خورشیدی و بادی، میتوانند با سرعتی مناسب توسعه یابند و در کنار سایر منابع تولید، بخشی از نیاز روزافزون شبکه برق را پاسخ دهند. از این رو، یکی از رویکردهای اصلی سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) در برنامههای آتی، تسریع در احداث نیروگاههای تجدیدپذیر و فراهمسازی بسترهای لازم برای گسترش ظرفیت تولید برق پاک در کشور است.
این تسریع، البته باید مبتنی بر اصول و ملاحظات روشن باشد. شتاب در اجرا نباید به معنای کاهش کیفیت، نادیده گرفتن الزامات فنی و... باشد. برعکس، هرچه توسعه این حوزه گستردهتر میشود، ضرورت توجه به کیفیت نیز بیشتر احساس میشود. اگر قرار است نیروگاههای تجدیدپذیر نقش مؤثری در تأمین برق پایدار کشور ایفا کنند، باید از نظر فنی قابل اتکا، از نظر عملکرد بهرهور و از نظر عمر مفید اقتصادی باشند.
استفاده از تجهیزات باکیفیت، صرفا یک مسأله فنی نیست؛ این موضوع با بهرهوری سرمایهگذاری، پایداری شبکه، رضایت سرمایهگذاران و درنهایت با منافع ملی ارتباط مستقیم دارد. هر تجهیزی که از کیفیت پایینتری برخوردار باشد، ممکن است در کوتاهمدت هزینه اولیه کمتری داشته باشد، اما در میانمدت و بلندمدت هزینههای بیشتری به شکل افت عملکرد، تعمیرات مکرر، کاهش راندمان و حتی خروج از مدار به پروژه تحمیل کند. در نتیجه، رویکرد صحیح آن است که توسعه کمی نیروگاهها با تضمین کیفیت و دوام تجهیزات همراه باشد.
در کنار این موضوع، حمایت از ساخت داخل یکی از محورهای مهم در سیاستگذاریهای آتی ما در این سازمان بهشمار میرود. توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نباید تنها به افزایش ظرفیت تولید برق منتهی شود، بلکه باید به فرصت مهمی برای رشد صنعتی، تقویت حفظ محیط زیست، شرکتهای دانشبنیان، افزایش عمق ساخت داخل و شکلگیری زنجیره ارزش در کشور تبدیل شود. حمایت از تولیدکنندگان داخلی، زمانی اثربخش خواهد بود که همراه با ارتقای کیفیت، انتقال فناوری، توسعه تحقیق و توسعه و ایجاد بازار پایدار برای محصولات داخلی باشد. هدف ما آن است که ساخت داخل در این حوزه، نه صرفا یک شعار بلکه یک مزیت واقعی برای صنعت برق کشور باشد.
در شرایطی که کشور با چالش ناترازی انرژی مواجه است، توسعه سریع و هدفمند نیروگاههای تجدیدپذیر میتواند بخشی از راهحل باشد. هر واحد جدیدی که به ظرفیت برق پاک کشور افزوده میشود، میتواند در زمان مناسب به تأمین نیاز شبکه کمک کند و بخشی از فشار موجود بر نیروگاههای فسیلی را کاهش دهد.
این مسأله بهویژه در ماههای گرم سال که مصرف برق افزایش مییابد، اهمیت بیشتری پیدا میکند. از سوی دیگر، افزایش سهم تجدیدپذیرها به معنای کاهش مصرف سوخت در نیروگاههای حرارتی و در نتیجه کاهش انتشار آلایندهها و کمک به حفظ محیط زیست است.
کاهش مصرف سوخت، تنها یک پیامد اقتصادی ندارد بلکه مستقیما با محیط زیست و سلامت عمومی نیز مرتبط است. هر میزان که وابستگی ما به سوختهای فسیلی در تولید برق کمتر شود، امکان کاهش انتشار آلایندهها، بهبود کیفیت هوا و کاهش اثرات منفی زیستمحیطی بیشتر خواهد شد. از این منظر، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را باید همزمان یک انتخاب زیستمحیطی، یک ضرورت اقتصادی و یک تصمیم راهبردی برای آینده کشور دانست.
این سازمان در برنامههای پیشرو، بر توسعه همکاری با بخش خصوصی، تسهیل مسیرهای سرمایهگذاری، کاهش موانع اجرایی، حمایت از تولید داخلی و استفاده از فناوریهای قابل اتکا متمرکز خواهد بود. موفقیت در این مسیر، نیازمند همافزایی میان دولت، صنعت، دانشگاه، سرمایهگذاران و تولیدکنندگان است. اگر این اجزا در کنار یکدیگر قرار گیرند، میتوان با سرعت و کیفیت بالاتری ظرفیتهای جدید تجدیدپذیر را وارد مدار کرد.
نکته مهم آن است که توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، یک پروژه کوتاهمدت و مقطعی نیست. این حوزه بخشی از آینده انرژی کشور است و باید با نگاه راهبردی، مستمر و پایدار دنبال شود. تصمیمهایی که امروز در زمینه حمایت از ساخت داخل، تدوین مشوقها، تسهیل فرآیندها و تسریع احداث پروژهها اتخاذ میشود، آثار خود را در سالهای آینده نشان خواهد داد. از همین رو، نگاه ساتبا به آینده، نگاهی بلندمدت و مبتنی بر ایجاد زیرساختی پایدار برای رشد انرژیهای پاک در کشور است.
هفته محیط زیست به ما یادآوری میکند که توسعه واقعی، توسعهای است که میان نیازهای امروز و حقوق نسلهای آینده تعادل برقرار کند. انرژیهای تجدیدپذیر دقیقا در همین نقطه معنا پیدا میکنند. این انرژیها میتوانند به ما کمک کنند تا هم برق مورد نیاز کشور را تأمین کنیم، هم مصرف سوخت را کاهش دهیم، هم ناترازی انرژی را مدیریت کنیم و هم از محیط زیست بهتر حفاظت کنیم. با همین رویکرد، ساتبا مصمم است مسیر توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر را با تکیه بر کیفیت، ساخت داخل، سرعت عمل و نگاه آیندهنگرانه با قدرت ادامه دهد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
مرور بزرگترین جنجالهای تاریخ جام جهانی (۵)
جام جهانی را دزدیدند و آب کردند!
گفت و گو
