واشنگتن پس از شکست در جنگ دست به دامن میانجیها برای امتیازگیری از ایران شد
تقلای آمریکا از طریق واسطهها
ورود غیرمنتظره ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران و دیدارهای فشرده او با مقامات عالیرتبه کشورمان ازجمله مسعود پزشکیان رئیسجمهور، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس و سیدعباس عراقچی رئیس دستگاه دیپلماسی، نشانهای آشکار از ورود جنگ ایران و آمریکا به مرحلهای حساس و تعیینکننده است. همزمان با این تحرکات، خبرهایی از فعالیتهای گسترده قطر و عمان نیز بهگوش میرسد؛ کشورهایی که هرکدام تلاش میکنند در چارچوب ظرفیتها و منافع خود، از بازگشت مجدد منطقه به جنگ جلوگیری کنند اما پشت این موج سنگین میانجیگری، واقعیتی مهمتر نهفته است؛ اینکه آمریکا پس از بالغبر ۸۰ روز جنگ و آتشبس لرزان، بیش از هر زمان دیگری به تعیین تکلیف بحرانی نیاز دارد که خود آن را آغاز کرد اما اکنون هیچ افق روشنی برای خروج از آن ندارد.
jحرکات فشرده مقامات پاکستانی در روزهای اخیر، از سفر وزیر کشور سید محسن نقوی گرفته تا رایزنیهای فرمانده ارتش و فعالشدن نخستوزیر این کشور، بیش از هرچیز ناشی از فشارهای مستقیم آمریکا و برخی دولتهای عربی خلیجفارس برای بهنتیجهرساندن مذاکرات پایان جنگ از طریق کانال اسلامآباد است.
در روزهای اخیر حتی برخی رسانههای غربی گزارش دادند که ژنرال عاصم منیر با «پیشنویس تفاهم اولیه» وارد تهران شده است؛ تفاهمی که محورهای آن شامل تثبیت آتشبس، آغاز مذاکرات جدید و جلوگیری از گسترش دوباره جنگ بوده است. همزمان، قطر و عمان نیز تلاش میکنند از طریق کانالهای موازی، مسیر رسیدن به توافق را هموار کنند. این حجم از تحرکات نشان میدهد که برخلاف فضای رسانهای واشنگتن، آمریکاییها بیش از هر زمان دیگری نگران فرسایشی شدن جنگ و پیامدهای آن هستند.
آمریکا در جستوجوی خروج از بنبست جنگ
برخلاف ژستهای رسانهای و ادبیات تهدیدآمیز دونالد ترامپ، آمریکا امروز با سرعت به نقطه بحرانی در ابعاد سیاسی، اقتصادی و راهبردی نزدیک میشود. جنگی که قرار بود ظرف چند هفته ایران را وادار به عقبنشینی کند، اکنون به یکی از پیچیدهترین بحرانهای تاریخ سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است. ناکامی واشنگتن در تحقق اهداف نظامی و سیاسی خود، همزمان با آشفتگی بازار انرژی و فشارهای اقتصادی جهانی، بهتدریج مفهوم «ابرقدرت شکستناپذیر» را زیر سؤال برده است.
نشانههای نگرانی واشنگتن را میتوان حتی در مواضع و پیامهای شخص ترامپ مشاهده کرد. او طی هفتههای اخیر بارها در شبکه تروثسوشال تلاش کرد توقف حمله به ایران و ادامه مذاکرات را بهعنوان یک موفقیت سیاسی معرفی کند. ترامپ حتی در یکی از پیامهایش اعلام کرد که حمله برنامهریزیشده آمریکا به ایران را به درخواست رهبران قطر، عربستان و امارات متوقف کرده، زیرا «مذاکرات جدی» در جریان است و ممکن است توافق حاصل شود. همین تاکید مکرر بر «پایان جنگ» و «بازگشت ایران به مذاکره» نشان میدهد کاخ سفید بیش از هر چیز بهدنبال ساختن یک دستاورد رسانهای برای فرار از فشار افکار عمومی است.
همزمان، رسانههای آمریکایی نیز بهتدریج از شکاف میان اهداف اولیه واشنگتن و نتایج واقعی جنگ سخن میگویند. روزنامه واشنگتنپست در گزارشی تاکید کرد که «آمریکا اکنون با جنگی مواجه است که آغاز آن آسانتر از پایاندادن به آن بوده است.» فایننشالتایمز نیز نوشت ادامه بحران در خلیجفارس، بازار جهانی انرژی و اقتصاد غرب را وارد مرحلهای از بیثباتی کرده که حتی متحدان آمریکا نیز نسبت به آن نگران شدهاند.
واقعیت آن است که آمریکا و رژیمصهیونیستی جنگ را با اهدافی بسیار فراتر از پرونده هستهای آغاز کردند. در هفتههای ابتدایی جنگ، رسانههای نزدیک به جریان نومحافظهکار آمریکا آشکارا از «تغییر رژیم»، «فروپاشی ساختار قدرت در ایران» و حتی «تجزیه ایران» سخن میگفتند اما پس از آنکه این اهداف محقق نشد و نشانههای فرسایش طرف آمریکایی آشکار شد، واشنگتن تلاش کرد اهداف خود را به موضوع «تسلیم هستهای ایران» تقلیل دهد.
در همین چارچوب، آمریکاییها پس از آتشبس اضطراری که بنابر درخواست مستقیم ترامپ شکل گرفت، خواستار توقف کامل غنیسازی، انتقال ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران و برچیدن زیرساختهای هستهای کشور شدند اما مقاومت ایران باعث شد بخش مهمی از این مطالبات تعدیل شود. حتی برخی منابع غربی گزارش دادهاند که واشنگتن در هفتههای اخیر از موضع اولیه «غنیسازی صفر» عقبنشینی کرده و اکنون درباره «توقف موقت» یا «محدودسازی زمانی» گفتوگو میکند.
ایران و تلاش برای شکستن چرخه «جنگ، مذاکره، جنگ»
اما مساله اصلی در نگاه راهبردی ایران، صرفا پایان موقت جنگ نیست. نگرانی اصلی تهران آن است که هرگونه امتیازدهی تحت فشار جنگ، میتواند به مشروعیتیافتن «جنگ» بهعنوان ابزار سلب حقوق ملت ایران منجر شود. اگر این تصور شکل بگیرد که آمریکا توانسته از طریق حمله نظامی ایران را وادار به عقبنشینی کند، در واقع تهدید جنگ برای سالهای آینده همچنان بالای سر کشور باقی خواهد ماند.
به همین دلیل است که ایران تلاش میکند معادلهای متفاوت ایجاد کند؛ معادلهای که در آن جنگ نه تنها موجب تسلیم ایران نشود، بلکه هزینههای سنگینی به دشمن تحمیل کند. در همین چارچوب، موضوعاتی مانند امنیت تنگه هرمز، آزادسازی اموال بلوکهشده ایران، دریافت خسارات جنگ و کاهش حضور نظامی آمریکا در اطراف ایران، به بخشی از مطالبات راهبردی تهران تبدیل شده است.
در روزهای اخیر حتی برخی مقامات نظامی ایران نیز تلاش کردهاند با ادبیاتی صریحتر، هزینه هرگونه جنگ جدید را برای دشمن افزایش دهند. تهدید به «فرامنطقهایشدن جنگ» و هشدار درباره آسیبپذیری منافع آمریکا در منطقه، بخشی از همین راهبرد بازدارندگی است. این پیامها بهویژه پس از آن اهمیت بیشتری پیدا کرد که حملات مستقیم به تاسیسات هستهای ایران، بحث درباره آینده حضور تهران در معاهده انپیتی را دوباره به موضوعی جدی در فضای سیاسی کشور تبدیل کرد.
در واقع، بسیاری در داخل ایران اکنون این پرسش را مطرح میکنند که معاهدهای که نتوانسته از حقوق رسمی و قانونی ایران در حوزه هستهای محافظت کند، چه کارکردی برای کشور دارد؟ به همین دلیل تهدید به خروج از انپیتی بهتدریج به یکی از گزینههای مطرح در برابر فشارهای آمریکا تبدیل شده است؛ گزینهای که پیام آن برای واشنگتن و تلآویو کاملا روشن است.
هدف اصلی ایران در مذاکرات پایان جنگ، صرفا توقف درگیری فعلی نیست؛ بلکه جلوگیری از تکرار چرخهای است که در آن دشمن تلاش میکند جنگ را به ابزار دائمی فشار علیه ملت ایران تبدیل کند. تفاوت اصلی تهران و واشنگتن دقیقا در همین نقطه قرار دارد. آمریکا به دنبال مدیریت شکست و حفظ حداقلی از اعتبار سیاسی خود است اما ایران تلاش میکند شرایطی ایجاد کند که دشمن برای سالهای طولانی از انتخاب گزینه جنگ ناامید شود.
در چنین شرایطی، سفرهای پیدرپی مقامات پاکستانی، تحرکات قطر و عمان و افزایش تماسهای پشتپرده، همگی نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای بسیار حساس شده است؛ مرحلهای که تصمیمات آن نهفقط سرنوشت جنگ فعلی، بلکه شکل نظم امنیتی آینده غرب آسیا را تعیین خواهد کرد.
رئیس مجلس:
در صورت حماقت، جنگ برای آمریکا تلختر از روز اول خواهد بود
ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان دیروز در تهران با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار و درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات خاتمه جنگ تحمیلی رایزنی کرد. رئیس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران با اشاره به مساعی جمیله پاکستان در گفتوگوها با دولت آمریکا، اظهار داشت: ما از حقوق ملت و کشورمان عدول نمیکنیم، مخصوصا با طرفی که اصلا صداقت نداشته و اعتمادی به او وجود ندارد. جمهوری اسلامی ایران همانطور که با شجاعت و اقتدار در میدان نبرد از کیان ایران دفاع کرد، در عرصه دیپلماسی نیز با هوشمندی و قدرت برای احقاق حقوق حقه ایران و تامین منافع ملی کشور کوشش خواهد کرد. رئیس مجلس در پایان تاکید کرد: نیروهای مسلح ما در دوران آتشبس بهنحوی خود را بازسازی کردهاند که در صورت حماقت ترامپ و آغاز مجدد جنگ، حتما برای آمریکا کوبندهتر و تلختر از روز اول جنگ خواهد بود.
رئیسجمهور:
ما صرفا بهدنبال احقاق حقوق حقه و قانونی ملت خود هستیم
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان دیروز، در دیدار عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، ضمن سپاسگزاری از تلاشهای وی و دولت متبوعش برای ثبات و امنیت منطقه اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران در عمل پایبندی خود به چارچوبهای حقوقی بینالمللی را نشان داده است. ما صرفا بهدنبال احقاق حقوق حقه و قانونی ملت خود هستیم اما سابقه و تجربه مذاکره با آمریکاییها به ما حکم میکند که نهایت دقت را به عمل آوریم. رئیسجمهور با اشاره به بیاعتمادی مردم کشورمان به آمریکا به دلیل نقض عهد مکرر، حملات در حین مذاکرات و ترور مسئولان، تاکید کرد: با چنین شرایطی، جمهوری اسلامی ایران با اتکا به روابط برادرانه با کشورهای دوست از جمله پاکستان، در مسیر مذاکره قرار گرفته اما هدف اصلی ما صرفا تامین منافع ملت ایران با راهکارهای مقتضی و مناسب است.
در روزهای اخیر حتی برخی رسانههای غربی گزارش دادند که ژنرال عاصم منیر با «پیشنویس تفاهم اولیه» وارد تهران شده است؛ تفاهمی که محورهای آن شامل تثبیت آتشبس، آغاز مذاکرات جدید و جلوگیری از گسترش دوباره جنگ بوده است. همزمان، قطر و عمان نیز تلاش میکنند از طریق کانالهای موازی، مسیر رسیدن به توافق را هموار کنند. این حجم از تحرکات نشان میدهد که برخلاف فضای رسانهای واشنگتن، آمریکاییها بیش از هر زمان دیگری نگران فرسایشی شدن جنگ و پیامدهای آن هستند.
آمریکا در جستوجوی خروج از بنبست جنگ
برخلاف ژستهای رسانهای و ادبیات تهدیدآمیز دونالد ترامپ، آمریکا امروز با سرعت به نقطه بحرانی در ابعاد سیاسی، اقتصادی و راهبردی نزدیک میشود. جنگی که قرار بود ظرف چند هفته ایران را وادار به عقبنشینی کند، اکنون به یکی از پیچیدهترین بحرانهای تاریخ سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است. ناکامی واشنگتن در تحقق اهداف نظامی و سیاسی خود، همزمان با آشفتگی بازار انرژی و فشارهای اقتصادی جهانی، بهتدریج مفهوم «ابرقدرت شکستناپذیر» را زیر سؤال برده است.
نشانههای نگرانی واشنگتن را میتوان حتی در مواضع و پیامهای شخص ترامپ مشاهده کرد. او طی هفتههای اخیر بارها در شبکه تروثسوشال تلاش کرد توقف حمله به ایران و ادامه مذاکرات را بهعنوان یک موفقیت سیاسی معرفی کند. ترامپ حتی در یکی از پیامهایش اعلام کرد که حمله برنامهریزیشده آمریکا به ایران را به درخواست رهبران قطر، عربستان و امارات متوقف کرده، زیرا «مذاکرات جدی» در جریان است و ممکن است توافق حاصل شود. همین تاکید مکرر بر «پایان جنگ» و «بازگشت ایران به مذاکره» نشان میدهد کاخ سفید بیش از هر چیز بهدنبال ساختن یک دستاورد رسانهای برای فرار از فشار افکار عمومی است.
همزمان، رسانههای آمریکایی نیز بهتدریج از شکاف میان اهداف اولیه واشنگتن و نتایج واقعی جنگ سخن میگویند. روزنامه واشنگتنپست در گزارشی تاکید کرد که «آمریکا اکنون با جنگی مواجه است که آغاز آن آسانتر از پایاندادن به آن بوده است.» فایننشالتایمز نیز نوشت ادامه بحران در خلیجفارس، بازار جهانی انرژی و اقتصاد غرب را وارد مرحلهای از بیثباتی کرده که حتی متحدان آمریکا نیز نسبت به آن نگران شدهاند.
واقعیت آن است که آمریکا و رژیمصهیونیستی جنگ را با اهدافی بسیار فراتر از پرونده هستهای آغاز کردند. در هفتههای ابتدایی جنگ، رسانههای نزدیک به جریان نومحافظهکار آمریکا آشکارا از «تغییر رژیم»، «فروپاشی ساختار قدرت در ایران» و حتی «تجزیه ایران» سخن میگفتند اما پس از آنکه این اهداف محقق نشد و نشانههای فرسایش طرف آمریکایی آشکار شد، واشنگتن تلاش کرد اهداف خود را به موضوع «تسلیم هستهای ایران» تقلیل دهد.
در همین چارچوب، آمریکاییها پس از آتشبس اضطراری که بنابر درخواست مستقیم ترامپ شکل گرفت، خواستار توقف کامل غنیسازی، انتقال ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران و برچیدن زیرساختهای هستهای کشور شدند اما مقاومت ایران باعث شد بخش مهمی از این مطالبات تعدیل شود. حتی برخی منابع غربی گزارش دادهاند که واشنگتن در هفتههای اخیر از موضع اولیه «غنیسازی صفر» عقبنشینی کرده و اکنون درباره «توقف موقت» یا «محدودسازی زمانی» گفتوگو میکند.
ایران و تلاش برای شکستن چرخه «جنگ، مذاکره، جنگ»
اما مساله اصلی در نگاه راهبردی ایران، صرفا پایان موقت جنگ نیست. نگرانی اصلی تهران آن است که هرگونه امتیازدهی تحت فشار جنگ، میتواند به مشروعیتیافتن «جنگ» بهعنوان ابزار سلب حقوق ملت ایران منجر شود. اگر این تصور شکل بگیرد که آمریکا توانسته از طریق حمله نظامی ایران را وادار به عقبنشینی کند، در واقع تهدید جنگ برای سالهای آینده همچنان بالای سر کشور باقی خواهد ماند.
به همین دلیل است که ایران تلاش میکند معادلهای متفاوت ایجاد کند؛ معادلهای که در آن جنگ نه تنها موجب تسلیم ایران نشود، بلکه هزینههای سنگینی به دشمن تحمیل کند. در همین چارچوب، موضوعاتی مانند امنیت تنگه هرمز، آزادسازی اموال بلوکهشده ایران، دریافت خسارات جنگ و کاهش حضور نظامی آمریکا در اطراف ایران، به بخشی از مطالبات راهبردی تهران تبدیل شده است.
در روزهای اخیر حتی برخی مقامات نظامی ایران نیز تلاش کردهاند با ادبیاتی صریحتر، هزینه هرگونه جنگ جدید را برای دشمن افزایش دهند. تهدید به «فرامنطقهایشدن جنگ» و هشدار درباره آسیبپذیری منافع آمریکا در منطقه، بخشی از همین راهبرد بازدارندگی است. این پیامها بهویژه پس از آن اهمیت بیشتری پیدا کرد که حملات مستقیم به تاسیسات هستهای ایران، بحث درباره آینده حضور تهران در معاهده انپیتی را دوباره به موضوعی جدی در فضای سیاسی کشور تبدیل کرد.
در واقع، بسیاری در داخل ایران اکنون این پرسش را مطرح میکنند که معاهدهای که نتوانسته از حقوق رسمی و قانونی ایران در حوزه هستهای محافظت کند، چه کارکردی برای کشور دارد؟ به همین دلیل تهدید به خروج از انپیتی بهتدریج به یکی از گزینههای مطرح در برابر فشارهای آمریکا تبدیل شده است؛ گزینهای که پیام آن برای واشنگتن و تلآویو کاملا روشن است.
هدف اصلی ایران در مذاکرات پایان جنگ، صرفا توقف درگیری فعلی نیست؛ بلکه جلوگیری از تکرار چرخهای است که در آن دشمن تلاش میکند جنگ را به ابزار دائمی فشار علیه ملت ایران تبدیل کند. تفاوت اصلی تهران و واشنگتن دقیقا در همین نقطه قرار دارد. آمریکا به دنبال مدیریت شکست و حفظ حداقلی از اعتبار سیاسی خود است اما ایران تلاش میکند شرایطی ایجاد کند که دشمن برای سالهای طولانی از انتخاب گزینه جنگ ناامید شود.
در چنین شرایطی، سفرهای پیدرپی مقامات پاکستانی، تحرکات قطر و عمان و افزایش تماسهای پشتپرده، همگی نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای بسیار حساس شده است؛ مرحلهای که تصمیمات آن نهفقط سرنوشت جنگ فعلی، بلکه شکل نظم امنیتی آینده غرب آسیا را تعیین خواهد کرد.
رئیس مجلس:
در صورت حماقت، جنگ برای آمریکا تلختر از روز اول خواهد بود
ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان دیروز در تهران با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار و درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات خاتمه جنگ تحمیلی رایزنی کرد. رئیس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران با اشاره به مساعی جمیله پاکستان در گفتوگوها با دولت آمریکا، اظهار داشت: ما از حقوق ملت و کشورمان عدول نمیکنیم، مخصوصا با طرفی که اصلا صداقت نداشته و اعتمادی به او وجود ندارد. جمهوری اسلامی ایران همانطور که با شجاعت و اقتدار در میدان نبرد از کیان ایران دفاع کرد، در عرصه دیپلماسی نیز با هوشمندی و قدرت برای احقاق حقوق حقه ایران و تامین منافع ملی کشور کوشش خواهد کرد. رئیس مجلس در پایان تاکید کرد: نیروهای مسلح ما در دوران آتشبس بهنحوی خود را بازسازی کردهاند که در صورت حماقت ترامپ و آغاز مجدد جنگ، حتما برای آمریکا کوبندهتر و تلختر از روز اول جنگ خواهد بود.
رئیسجمهور:
ما صرفا بهدنبال احقاق حقوق حقه و قانونی ملت خود هستیم
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان دیروز، در دیدار عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، ضمن سپاسگزاری از تلاشهای وی و دولت متبوعش برای ثبات و امنیت منطقه اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران در عمل پایبندی خود به چارچوبهای حقوقی بینالمللی را نشان داده است. ما صرفا بهدنبال احقاق حقوق حقه و قانونی ملت خود هستیم اما سابقه و تجربه مذاکره با آمریکاییها به ما حکم میکند که نهایت دقت را به عمل آوریم. رئیسجمهور با اشاره به بیاعتمادی مردم کشورمان به آمریکا به دلیل نقض عهد مکرر، حملات در حین مذاکرات و ترور مسئولان، تاکید کرد: با چنین شرایطی، جمهوری اسلامی ایران با اتکا به روابط برادرانه با کشورهای دوست از جمله پاکستان، در مسیر مذاکره قرار گرفته اما هدف اصلی ما صرفا تامین منافع ملت ایران با راهکارهای مقتضی و مناسب است.
گفت و گو
ناصر ابراهیمی در گفت وگو با جام جم آنلاین ؛
قلعه نویی دل شیر دارد / بازیکنان خودشان را باور داشته باشند صعود میکنیم
