بررسی رمان «اسکار و خانم صورتی» در رادیو فرهنگ

به گزارش جام جم آنلاین از روابط عمومی رادیو فرهنگ، «اسکار و خانم صورتی» با نگاه به مرگ از مفهوم زندگی می‌گوید در این برنامه مجید میرزایی نویسنده و منتقد کتاب با تمرکز بر روش روایت و ایده مرکزی اثر گفت اشمیت به جای ورود به فضای خشک فلسفه مسیر هنر را انتخاب کرده است و تاکید کرد: نویسنده مخاطب را در یک موقعیت «اگر طلایی» قرار میدهد اگر شما ۱۲ روز تا پایان عمرتان باقی مانده باشد چه کاری می کنید.

میرزایی توضیح داد: نویسنده اسکار و خانم صورتی در عین سادگی قلم، فضا را به سمت طرح عمیق مسائل می‌برد و اندیشه مخاطب را درگیر می‌کند و مرگ تنها مساله کودک داستان نیست بلکه همه ما درگیر آن هستیم و خوف و امید را تداعی می‌کند و سوال اساسی داستان این است که تا اینجای عمر چه بهره‌ای از زندگی برده‌ای؟ و دستاورد زندگی و چگونگی واگویه مرگ برای کودکان از اصلی‌ترین ویژگی‌های این اثار است طرح این مواجهه در قالب داستان و با سبک نامه نگاری مطرح شده تا روایت سیال ذهن به صورت غیر جدلی و بدون چالش پیش برود.

او درباره زبان اثر نیز گفت:کتاب در عین سادگی و شیوایی قلم هرگز به ورطه ساده انگاری یا ابتذال نیفتاده است.

میرزایی با اشاره به پیشینه فکری نویسنده کتاب گفت:اشمیت در اصل از فلسفه و از دانشگاه شروع می‌کند و با یک زیرکی خیلی هوشمندانه‌ای به این نتیجه می‌رسد که به جای ورود به آن فضای کلاسیک و خشک فلسفه، هنر و نویسندگی را انتخاب کند.

به گفته میرزایی، انتخاب قالب نامه‌نگاری در روایت، امکانی برای عبور از جدل‌های مستقیم فراهم کرده است و در ادامه بیان کرد: نویسنده این مواجهه را در قالب داستان و با سبک نامه‌نگاری مطرح کرده تا روایت سیال ذهن، غیرجدلی و بدون چالش پیش ببرد.

او در جمع‌بندی به پایان‌بندی اثر اشاره کرد و گفت: روی نوشته کنار تخت می‌توان چند خوانش داشت وقتی نوبسنده تاکید کرده «فقط خدا می‌تواند مرا بیدار کند»؛ هم اشاره به روز قیامت دارد، هم معنای هدایت و حتی کنایه‌ای است به مدعیان هدایت که بدانند هدایت تنها از سوی خداوند است

«اسکار و خانم صورتی» روایتی معصومانه و ساده از مفهوم پیچیده مرگ است 

اکبر خدادادی مدیر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کرمان و منتقد کتاب کودک نیز با تاکید بر گستره مخاطبان گفت: این اثر را به عنوان یک اثر حالا کودک یا نوجوان نمی‌شود پذیرفت و کتاب را برای کودکان ۹ تا ۹۹ سال است.

او با اشاره به دشواری مفاهیم انتزاعی در سن کودکی نمونه‌ای از تصور کودک از مرگ را بیان کرد و گفت:مرگ هم در سن کودکی تعریفی دارد مثل مثلا سفر کردن در این اثر یک مفهوم بسیط مثل مرگ ساده شده است.

این منتقد کتاب، عنوان کرد «اسکار و خانم صورتی» اثر امانوئل اشمیت تنها یک رمان نوجوان نیست، بلکه کتابی برای همه آدم‌هاست و توضیح داد:این اثر با زبانی ساده، مفهومی عمیق و پیچیده مانند مرگ را به شکلی معصومانه و انسانی روایت می‌کند؛ مواجهه‌ای که مخاطب را، فارغ از سن، به تأمل درباره زندگی و پایان آن وامی‌دارد پس ساده سازی یک مفهوم بسیط مثل مرگ به نوعی مواجهه معصومانه با مرگ است.
 
 خدادادی همچنین نقش طنز را در قابل پذیرش کردن موضوع توضیح داد و گفت: انتخاب زبان طنز مثل این می‌ماند که ما دارو‌ها را شیرین میکنیم یعنی پذیرش را بالا ببریم و تاکید کرد طنز کتاب یک طنز آشکار نیست بلکه همراه با تامل است و این خنده همراه با تفکر است.

وقتی مرگ، معنای زندگی را روشن می‌کند

احمد محمد تبریزی کارشناس بخش سینمای اقتباسی نیز در قاب متن برنامه با ارجاع به تجربه‌های سینمایی نشان داد چگونه روایت‌های تصویری میتوانند مسئله مرگ و معنا را قابل لمس کنند.

وی دراین باره گفت: اگر بدانیم زمان محدودی برای زندگی داریم، چه چیزی را تغییر می‌دهیم؟ از «سول» و «باکت لیست» تا «بخت پریشان» و «اسکار و خانم صورتی»، سینما و پویانمایی بار‌ها از زاویه نگاه کودکان و انسان‌های در آستانه مرگ، ما را به فکر واداشته‌اند؛ جایی که مرگ نه پایان، که چراغی برای فهم عمیق‌تر زندگی است. 

محمد تبریزی درباره مواجهه سینما با مرگ و معنای زیستن در کتاب فرهنگ با بررسی «اسکار و خانم صورتی» با اشاره به انیمیشن روح گفت:مسئله رسالت هر کسی در زندگی و ماموریتی که هر کسی در زندگی دارد و اگر بتواند آن رسالت خودش را پیدا کند آن خوشبختی را یافته مهم است.

او درباره فیلم نامه‌هایی به خدا بر وجه اجتماعی ایمان تاکید کرد و گفت: ایمان در خلا شکل نمیگیرد و شبکه از رابطه انسانی معنا پیدا می‌کند.
 
 تبریزی همچنین با اشاره به تغییر نگاه انسان در مواجهه با مرگ و روایت‌هایی که مرگ را به متن زندگی می‌آورند، گفت::مفهوم مرگ وقتی مطرح میشود دیگر مرزکشی‌ها و مرزبندی‌های طبقاتی از بین میرود و پرسش نهایی را اینگونه مطرح می‌شود که واقعا چه چیزی ارزش زیستن دارد چه چیزی ارزش زندگی دارد.
 
بررسی «اسکار و خانم صورتی» در رادیو فرهنگ نشان داد که ادبیات، سینما و روایت هنری می‌توانند بدون ترس و اغراق، مرگ را به ابزاری برای فهم عمیق‌تر زندگی تبدیل کنند؛ روایتی که نه پایان، بلکه آغاز پرسش از معنای زیستن است.