پایش امور اراضی با پنجره واحد زمین

برای رفع این معضل مجموعه ما د‌ر حوزه فناوری اطلاعات و دیجیتال اقدام ویژه‌ای انجام داد. این شرکت فناور در حوزه تحول دیجیتال، هوشمندسازی و به‌طور مشخص مدیریت و کاهش نارضایتی‌ها، بر پایه طراحی و پیاده‌سازی سامانه‌های یکپارچه و فرآیندمحور شکل گرفته است. 

یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که در آن ورود جدی داشته‌ایم، حوزه زمین و پایش اراضی است‌؛ به‌ویژه در قالب سامانه «پنجره واحد زمین». در این پروژه، مجموعه ما به‌عنوان پیمانکار حضور داشته و طراحی بستر اصلی سامانه را بر‌عهده گرفته است. ما در گام نخست، یک پلتفرم اختصاصی توسعه دادیم که نقطه شروع آن ورود حرفه‌ای به حوزه GIS (سیستم اطلاعات جغرافیایی) بود. نقشه‌ها و داده‌های مکانی به‌صورت GISهای سازمانی یکپارچه شدند و در ادامه، فرآیندهای سازمانی مورد نیاز نیز در قالب BPMS، توسط خود شرکت طراحی و پیاده‌سازی شد. 

در بحث پایش اراضی، فعالیت ما به این صورت بوده که برای هر محدوده زمین، فرآیندهای مشخصی برای پایش، بازرسی و بازدید تعریف شده است. اطلاعات مربوط به این فرآیندها در سامانه بارگذاری می‌شود و در یک چرخه مشخص، به دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله امور اراضی، محیط‌زیست و سایر نهادهای مرتبط ارجاع داده می‌شود. این گردش کار، شفاف و قابل رصد است و از تصمیم‌گیری‌های جزیره‌ای جلوگیری می‌کند. 

در این پروژه، شرکت‌های همکار دیگر نیز حضور داشتند. این شرکت‌ها در حوزه هوش مصنوعی فعالیت می‌کردند و وظیفه آنها رصد تغییر کاربری‌های انجام‌شده در محدوده‌های مشخص از طریق تحلیل تصاویر و داده‌ها بود. براساس نتایج این تحلیل‌ها، در صورت نیاز بازدید میدانی انجام می‌شد. این بخش از کار، نقش مهمی در صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست دارد و عملا از وقوع تخلفات پیشگیری می‌کند. 

در کنار این پروژه، مجموعه ما به‌طور کلی یک مجموعه فرآیندساز است و در حوزه نقشه و سامانه‌های مکانی فعالیت گسترده‌ای دارد. در حال حاضر، نزدیک به ۱۴ پروژه در دست اجرا یا بهره‌برداری داریم که بخش عمده آنها پروژه‌های ملی هستند و در وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند‌؛ از جمله وزارت جهاد کشاورزی، امور اراضی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و خود سامانه پنجره واحد زمین. 

در سامانه پنجره واحد زمین، هر‌فرد یا فعال اقتصادی که قصد دریافت مجوز مرتبط با زمین ـ به معنای ملک یا یک قطعه زمین ـ را داشته باشد، تمامی مراحل را از طریق همین سامانه انجام می‌دهد. متقاضی درخواست خود را ثبت می‌کند، مدارک را بارگذاری می‌کند و استعلام‌های لازم به‌صورت سیستمی از دستگاه‌های مرتبط اخذ می‌شود. بسته به نوع درخواست، این استعلام‌ها می‌تواند به منابع آب، بررسی مرغوبیت زمین، وزارت راه، جهاد کشاورزی یا سایر نهادهای ذی‌ربط ارجاع شود. 

نظرات دستگاه‌ها به‌صورت کاملا سیستماتیک جمع‌آوری می‌شود و در نهایت، در صورت تأیید، مجوز صادر و فعال اقتصادی می‌تواند فعالیت خود را آغاز کند. این فرآیند باعث شده هم زمان دریافت مجوز به‌طور قابل‌توجهی کاهش پیدا کند و هم هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم متقاضیان کم شود. مهم‌تر از همه این‌که متقاضی دیگر مجبور نیست برای پیگیری کار خود بین ۲۰ دستگاه مختلف رفت‌وآمد کند. 

اکنون متقاضی می‌تواند پشت سیستم، در هر زمان که بخواهد، وضعیت درخواست خود را رصد کند، مدارک را تکمیل یا اصلاح کند و کل مسیر دریافت مجوز را به‌صورت شفاف دنبال کند. به اعتقاد من، این نوع سامانه‌ها مصداق عینی استفاده از فناوری برای کاهش نارضایتی‌های عمومی، افزایش بهره‌وری و بازگرداندن اعتماد به فرآیندهای اجرایی کشور است.