Perplexity؛ بدون دروغ، بدون مرز!

Perplexity در سال ۲۰۲۲ توسط آرویند سرینیواس و تیمی از متخصصان سابق OpenAI راه‌اندازی شد. هدف‌شان ساده بود: لوازم جست‌وجویی بسازند که مثل گفت‌وگوی واقعی باشد، نه فهرستی از لینک‌ها. حالا درفوریه ۲۰۲۶، این ابزار بیش از ۳۰ میلیون کاربر فعال ماهانه دارد (برخی آمارهاحتی تا ۴۵ میلیون هم می‌گویند). این رشد انفجاری، Perplexity را به یکی از جدی‌ترین رقبای گوگل تبدیل کرده است.
۶ فوریه ۲۰۲۶، Perplexity  با یک بسته به‌روزرسانی بزرگ همه را هیجان‌زده کرد. مهم‌ترینش Model Council  بود: برای کاربران Max (اشتراک گران‌تر)، می‌توانید همزمان از سه مدل برتر AI  مثلClaude Opus ۴.۶، GPT-۵.۲  و Gemini ۳.۰ سؤال بپرسید. یک مدل سنتزکننده خروجی‌ها را مقایسه می‌کند. این ویژگی برای تحقیق‌های حساس عالی است؛ مثلا وقتی می‌خواهید مطمئن شوید اطلاعات درست است و هالوسینیشن (تولید اطلاعات خیالی) نداشته باشد.
Deep Research هم ارتقا یافت و حالا روی مدل Opus ۴.۵ کارمی‌کند. دربنچمارک‌های معتبر مثلGoogle DeepMind Deep Search QA، بهترین عملکرد را داشته. یعنی اگرسؤالی پیچیده بپرسید؛ مثلا «آخرین پیشرفت‌های انرژی تجدیدپذیر در ایران چیست؟»نه‌تنها جواب خلاصه می‌دهد بلکه مقالات، آمار و منابع معتبر را هم جمع می‌کند.
رابط کاربری ساده‌تر شده، نوار ورودی خلوت‌تر است، حافظه (Memory) بهبود یافته تا مکالمات قبلی را بهتر به‌یاد بیاورد، و ویژگی‌هایی مثل heatmap مالی (برای تحلیل سهام و روند بازار) اضافه شده است.
   
کاربردها: از دانشجو تا مدیر و روزنامه‌نگار
Perplexity  فقط یک چت‌بات نیست؛ یک دستیار واقعی است. در آموزش، دانشجویان می‌توانند تحقیق بنویسند و منابع معتبر بگیرند. در ایران، برای محتوای فارسی هم عالی کار می‌کند. معلمان از آن طرح درس می‌سازند یا مفاهیم سخت را به‌سادگی توضیح می‌دهند.
در کسب‌وکار، مدیران با Finance Charts و heatmap سهام روند بازار را سریع تحلیل می‌کنند. روزنامه‌نگاران عاشق فکت‌چک سریع و منابعش هستند. پزشکان مقالات علمی راخلاصه می‌گیرند و خلاقان در Labs گزارش‌های تعاملی یا داشبورد را بدون نیاز به کد می‌سازند.
در ایران، با وجود محدودیت‌ها، Perplexity  می‌تواند پلی به اطلاعات جهانی باشد. البته همیشه منابع را چک کنید!
   
چالش‌ها: هیچ چیز کامل نیست
Perplexityهم بی‌نقص نیست.درنوامبر۲۰۲۵،باگی باعث شدگاهی اطلاعات نادرست بدهد(هالوسینیشن)که آرویند سرینیواس آن را سریع رفع کرداما اعتمادبرخی کاربران لرزید.رقابت با گوگل(Gemini) و OpenAI (SearchGPT) شدید است. نگرانی‌های حریم خصوصی هم وجود دارد؛ هرچند گزینه opt-out دارد.
بعضی ناشران هم شکایت کرده‌اند که Perplexity محتوای‌شان را بدون اجازه استفاده می‌کند اما شرکت می‌گوید فقط برای جست‌وجو است و لینک می‌دهد.

آینده جست‌وجو:
Perplexity در۲۰۲۶ با بیش از ۳۰ میلیون کاربر فعال ماهانه و درآمد سالانه (ARR) حدود ۱۵۰-۲۰۰ میلیون دلار (با پیش‌بینی رسیدن به ۶۵۰ میلیون تا پایان سال)، یکی از سریع‌ترین رشدهای تاریخ استارت‌آپ‌های AI را دارد. هدف، رسیدن به ۲۰-۱۵ درصد سهم بازار چت‌بات‌های AI در ۱۸ ماه آینده و پردازش میلیاردها پرس‌وجو در سال است.

آینده روشن است:
ادغام بیشتر با دستگاه‌های on-device (گوشی و کامپیوتر بدون نیاز به اینترنت دائم)
گسترش multimodality (تحلیل مستقیم تصاویر، ویدیو و صدا)
AI agentهای عملی (مثل رزرو بلیت، خرید یا مدیریت تقویم)
شراکت‌های جهانی مثل Snapchatبرای دسترسی به یک میلیارد کاربر، یا مایکروسافتAzure  برای زیرساخت قوی‌تر