یک کیسه دار کوچک رکورددار اولین بازخوانی دی ان ای

صاریغ دم کوتاه خاکستری ، نخستین کیسه داری است که کدهای ژنتیکی آن به طور کامل بازخوانی شده است.

کد خبر: ۱۳۷۷۵۷

این کیسه دار کوچک معمولا به عنوان نمونه مطالعاتی در آزمایشگاه های زیست شناسی نگهداری می شود و از آن برای بررسی علل بیماری های انسانی مانند سرطان و مشکلات عصب شناسی استفاده می شود. شناسایی ژنهای این موجود می تواند تلاشهای فعلی را سرعت بخشد و دانشمندان را به درک مسیرهای تکاملی مختلفی که کیسه داران و پستاندارانی مانند انسان طی کرده اند، نزدیک کند.

بازخوانی کدهای ژنتیک

این بازخوانی ژنتیکی ، بخشی از برنامه بزرگتری است که هدفش ، مقایسه زیست شیمی گروهی از جانوران با انسان برای درک چگونگی آفرینش و ادامه حیات انسان و همچنین ، تفاوت های گونه های مختلف موجودات زنده است. آدام فلسنفلد از انستیتو ملی تحقیقات ژنوم انسانی در ایالات متحده در این زمینه توضیح می دهد: هدف ، این است که اطلاعات ارثی انسان را با استفاده از دیگر جاندارانی که در مسیر تکامل حیات با انسان هم خانواده اند، به دست آوریم.
مثلا می توانیم با مرتب کردن ژنوم ها بفهمیم بخشهایی که تغییر نکرده اند، احتمالا مناطق ثابت و بسیار مهمی هستند، یا کدام بخشها بسرعت جهش پیدا می کنند و تغیر می یابند.
کریس گانتر، دبیر ارشد زیست شناسی نشریه نیچر می گوید: اطلاعات وراثتی به دست آمده از بازخوانی رشته دی ان ای دقیقا مشخص نکرده است که هر ژن چه مسوولیتی به عهده دارد، اما با این کار ما توانسته ایم نقشه کاملی از اطلاعات موجود را به دست آوریم و با مطالعات بیشتر در آینده ، می توانیم بفهمیم که هر ژن ، چه کاری می کند و در نهایت ، خواهیم توانست برخی از ژنهای مفید را برای انسان ها و درمان آنها استفاده کنیم.

یک جهش بزرگ

کار بازخوانی اطلاعات وراثتی صاریغ که توسط گروه مشترکی از پژوهشگران انستیتو تکنولوژی ماساچوست (MIT) و دانشگاه هاروارد انجام شد، نشان داد این جانور بین 18 هزار تا 20 هزار ژن کدگذاری شده پروتئینی دارد. البته این مقدار نسبت به تعداد ژنهای یک پستاندار جنین دار مانند انسان کمتر است ، اما مهمترین تفاوت بین این ژنها، ترتیب رشته های دی ان ای است که تنظیمات ژنها را عهده دار هستند، مثلا این که چه وقت و کجای عملکرد سلولی فعال شوند. اریک لندر، مدیر انستیتو تلفیقی ام آی تی و هاروارد می گوید: 20 درصد از دستورالعمل های عملکرد ژنها در بدن انسان ، پس از جدایی پستانداران جنین دار و پستانداران کیسه دار به وجود آمد. تکامل بیش از آن که روی خود ژنها تاثیر گذاشته باشد، روی تنظیم کننده ها و عملگرهای آنها تاثیر گذاشته است.
بسیاری از این دستورالعمل های ابداعی در اثر ژنهای جهنده یا ترانس پوزون ها به وجود آمده اند. این ژنهای جهنده ، بخش کوچکی از اطلاعات ژنتیکی هستند که در اطراف ژنوم ها چرخ می زنند (!) و پیش از این ، تصور می شد هیچ کارکردی نداشته باشند. ژنهای جهنده هیچ گاه استراحت نمی کنند و معمولا از این کروموزوم به کروموزوم دیگر نقل مکان می کنند و در این جابه جایی ، تغییرات ژنتیکی مهمی را ایجاد می کنند.