زخمهایی که به سرعت ترمیم می شوند

مسلما وقتی جایی از بدنمان زخم می شود، با توجه به سطحی یا عمیق بودن آن ، از شیوه هایی برای التیام آن استفاده می کنیم. التیام زخمهای سطحی بدون استفاده از زخم بند، عملی است ؛ اما استفاده از زخم بندها برای بهبود مناسب

کد خبر: ۱۳۲۲۷۱

و سریع زخمهای نیمه عمیق و کاملا عمیق ضروری است.
در میان انواع زخم بندها نیز، زخم بندهای هیدروژلی به عنوان اولین انتخاب در درمان آسیبهای ناشی از سوختگی ها، زخمهای بستر و زخمهای دارای ترشحات و عفونت زیاد که نیازمند خنک کردن بافتهای آسیب دیده هستند، مطرحند. این زخم بندها نه تنها فرآیند التیام زخم را تسریع می کنند، بلکه به عنوان سامانه آزادسازی کنترل شده ، دارو را به میزان مشخص و به صورت موضعی در محل زخم آزاد می کنند.
بر همین اساس یکی از دانش آموختگان دانشگاه امیرکبیر موفق شده است با استفاده از نانوکامپوزیت ها، زخم بندهای هیدروژلی هوشمند بسازد. گفتگوی ما را با محمد مجملی بخوانید.

نانوکامپوزیت ها چه هستند و از چه ترکیباتی ساخته می شوند؛
کامپوزیت ها دو یا چند ماده با خاصیت متشکل از فاز زمینه و فاز تقویت کننده هستند و شامل سرامیک سرامیک ، پلیمر سرامیک و فلز سرامیک می شوند. نانوکامپوزیت نیز کامپوزیتی است که یکی از فازهای تشکیل دهنده آن ذرات ، در اندازه های 1100 نانومتر است. نانوکامپوزیت پلیمر سرامیک ، ترکیبی است که فاز زمینه آن پلیمری و فاز تقویت کننده آن ذرات خاک رس است.

استفاده از نانوکامپوزیت ها در ساخت زخم بندها چه مزیتهایی دارد؛
استفاده از ذرات نانو خاک رس به عنوان سدی در برابر آزاد شدن یکباره دارو از زخم بند عمل می کند. گذشته از آن ، باعث بالا رفتن استحکام زخم بند می شود و در همان حال موجب بهبود خاصیت تورمی ، خاصیت کششی و بهبود تبخیر آب درون زخم بند نیز می گردد.

نانوکامپوزیت برای استفاده در زخم بندها باید تحت چه شرایطی قرار بگیرد؛
باید از نظر سمی بودن کاملا با شرایط زیستی سازگار باشد.

نحوه عملکرد این زخم بندها چگونه است ؛ چه موارد کاربردی دارند؛
این نوع زخم بند پس از قرار گرفتن روی زخم با توجه به خاصیت تورمی ، می تواند مایعات ترشح شده از زخم و عفونت به وجود آمده را به درون شبکه خود جذب کند. در عین حال با ایجاد سطحی مرطوب روی زخم باعث افزایش سرعت التیام زخم می شود. از سوی دیگر، مانع نفوذ میکروارگانیسم ها و باکتری ها به درون زخم می شود، در حالی که اکسیژن به راحتی از آن عبور می کند.
با توجه به شفافیت مناسب این نوع زخم بند، مشاهده سطح زخم برای بررسی مراحل التیام زخم امکان پذیر است.

هیدروژل ها می آیند

هیدروژل ها، شبکه های پلیمری سه بعدی هستند که با ایجاد اتصالات عرضی بین زنجیره های پلیمری تهیه می شوند. آنها در اثر تماس با محلول های آبی ، عکس العمل نشان می دهند و قادرند میزان بسیار زیادی از مایعات پیرامونشان را به درون شبکه خود جذب کنند.
هیدروژل ها به دلیل داشتن خواص تورمی بی نظیر، قادرند میزان فراوانی از مایعات و ترشحات زخم را جذب کرده و با تبخیر میزان کنترل شده و محدود آنها، سطحی مرطوب روی زخم ایجاد کنند. زخم بندهای هیدروژلی از نظر ایجاد و نگهداری چنین محیط مرطوبی در سطح زخم ، در بین انواع زخم بندهای مرطوب ، بی نظیر هستند. زخم بندهای هیدروژلی در حالت کلی شفافیت نسبتا مناسبی دارند و ازاین رو امکان نظارت مستمر بر زخم امکان پذیر می شود.
زخم بندهای هیدروژلی ، به دلیل داشتن ساختار متخلخل ، اغلب می توانند اکسیژن و دیگر گازها (مانند CO2) را از خود عبور دهند. در عین حال برخی از آنها در برابر میکروارگانیسم ها به عنوان سد عمل می کنند و مانع نفوذ آنها از محیط به سطح زخم می شوند. این قبیل زخم بندها دارای خاصیت تسکین دهنده هستند و تا حدودی درد زخم و آسیب ها را از بین می برند

بعلاوه استحکام مناسب این نوع زخم بند، باعث می شود که به سطح زخم نچسبد (برعکس اکثر زخم بندها که این مشکل را دارند). ویژگی دیگر این چسبها کاهش درد و تورم و خاصیت خنک کنندگی سطح زخم است که در سوختگی ها عامل مهمی به حساب می آید. در عین حال ، قابلیت آزاد شدن داروی میکروبی ، از بارزترین مشخصه های این نوع زخم بند است.

نحوه آزاد شدن دارو در این زخم بندها چگونه است؛
با توجه به سیستم طراحی شده در این زخم بند، پس از عفونی شدن و ورود عفونت به درون شبکه آن فعل و انفعالات ایجاد شده در آن باعث شکست حسگر بیولوژیکی می شود و داروی آنتی بیوتیک متصل به این حسگر پس از شکست حسگر بیولوژیکی ، درون زخم آزاد می شود.

,b>این چسبها، نیاز به تعویض مکرر دارند؛
این چسبها طبق تستهای انجام شده ، پس از 24 تا 48 ساعت باید تعویض شوند.

از چه ذرات نانویی در آنها استفاده می شود و چرا؛
از ذرات خاک رس ، به دلیل لایه ای بودن این ذرات که منجر به ایجاد سدی در برابر آزاد شدن سریع دارو می شود، استفاده شده است.

آیا این نوع زخم بندها نمونه دیگری هم دارند؛
خیر، زخم بند هوشمند دیگری از این نوع وجود ندارد.