بودجه 86 سرانجام به مجلس رسید

: محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری لایحه بودجه 86 را سرانجام امروز تقدیم مجلس شورای اسلامی می کند ، نمایندگان مجلس در حالی دومین بودجه دولت نهم را دریافت می کند که این بودجه بررسی نشده چالش های زیادی را با خود به دنبال آورده است.

کد خبر: ۱۲۳۳۹۸

بودجه 86 حاوی تصمیمات مثبت و منفی است که برخی از آنها برای نخستین بار در اقتصاد ایران به اجرا گذاشته می شود و همین تازگی است که نگرانی های کارشناسی از تبعات این تصمیمات به کشور را افزایش داده است .مهمترین موضوعی که در این زمینه قابل مثال زدن است ، تقدیم لایحه مدیریت مصرف سوخت است که به گفته وزیر کشور ، دولت برای این منظور سهمیه بندی بنزین برای سال 86 را تصویب کرده است . از دیگر موضوعات چالش برانگیز بودجه 86 می توان به پیش بینی قیمت فروش نفت در بودجه ، بودجه عمرانی و جاری ، قیمت ارز ، کاهش سهم نفت در بودجه و جایگزینی مالیات با آن که مورد تاکید 150 نفر از نمایندگان مجلس نیز قرار گرفت و تحقق شعارهای رئیس جمهور در بخش تورم ، مسکن و اشتغالزایی اشاره کرد البته نقاط مثبت چشمگیری نیز در لایحه به چشم می خورد که کاهش بودجه جاری دولت مهمترین آن است . همچنین برداشتن اولین گام برای هدفمندکردن یارانه بنزین با وجود تمامی نگرانی های اجرایی و تبعات جانبی ، اقدامی جسورانه و ارزشمند است که دولتهای پیشین جرات ورود به آن را در خود ندیدند.خبرنگار جام جم در گفتگو با چند تن از کارشناسان و نمایندگان مجلس سایه روشن های بودجه 86 را بررسی کرده است.

قیمت نفت

چون ارز حاصل از فروش نفت بیش از 60درصد درآمدهای کشور را تامین می کند ، پیش بینی قیمت فروش این کالا یکی از مهمترین چالشهای هر بودجه ای است اما با توجه به نوسانات قیمت نفت ، بودجه 86 بیش از سایر بودجه ها از این حیث چالش برانگیز است . هر چند قیمت رسمی نفت در لایحه بودجه 86 به طور رسمی اعلام نشده اما کارشناسان نسبت به افزایش پیش بینی قیمت از سطح بودجه 85 یعنی 39.3 دلار برای هر بشکه هشدار می دهند. حجت الله غنیمی فرد ، معاون بین الملل شرکت ملی نفت ایران در این باره گفت : به خاطر گرم بودن هوا در سال آینده میلادی در اروپا و امریکا، افزایش تولید غیراوپک ، کاهش رشد اقتصادی در مصرف نفت برخی کشورها نظیر چین و هند ، بهره برداری از ظرفیت های پالایشی جدید و برخی عوامل دیگر ، قیمت نفت احتمالا پایین خواهد بود.وی افزود: برخی کشورها نظیر عربستان نیز قیمت نفت در بودجه سال آینده خود را بیش از 35 دلار نبسته اند و این نشان از درست بودن برآوردها می دهد. در بودجه 86 نیز قیمت مناسب نفت بین 35 تا 37 دلار است و ارقامی مثل 45 دلار بسیار خطرناک خواهد بود. وی اظهار کرد: قیمت بالای نفت در بودجه به خودی خود تبعات اقتصادی بدی چون افزایش نقدینگی ، رشد تورم ، وادارکردن بانک مرکزی به تولید پول پرقدرت و غیره دارد. لذا دولت در هر حالت باید درباره قیمت نفت احتیاط کند؛ هرچه کمتر ، بهتر.

سهمیه بندی بنزین

با این که دولت لایحه مدیریت مصرف سوخت را در حال بررسی در مجلس دارد اما سهمیه بندی بنزین رسما در دولت تصویب شده است. چرا که تبصره 13 قانون بودجه 85 درباره بنزین در سال 86 نیز لازم الاجراست . هنوز جزییاتی از کم و کیف اجرایی کردن این تصمیم اعلام نشده است اما این موضوع چالش برانگیز به نظر می رسد. آن گونه که از اظهارات وزیر کشور برمی آید ، دولت سهمیه بندی به صورت کامل را تصویب کرده است یعنی بنزین خارج از سهمیه حتی به قیمت بالا هم عرضه نمی شود. دکتر مرتضی الله داد ، استاد دانشگاه صنعت نفت در این باره می گوید: ورود دولت به عرصه هدفمند کردن یارانه بنزین فی نفسه بسیار ارزشمند است و دولتهای قبل واقعا جرات ورود به چنین عرصه ای را نداشتند و از این جهت باید شجاعت دولت نهم را ستود. اما مساله ، اجرای این سیاست است ، طوری که اثرات جانبی برای درآمد و کسب و کار و آسایش مردم نداشته باشد. وی افزود: دولت باید بدقت شیوه های اجرایی محدودیت عرضه بنزین را بررسی کند تا روشی از مجموع پیشنهادها به دست آورد که هم تدریجی و مثل محتوای لایحه مدیریت مصرف سوخت ، مثلا پنجساله باشد و هم با زمینه سازی لازم درباره امکانات حمل و نقل و غیره همراه شود تا مردم با مشکل مواجه نشوند.

کاهش سهم نفت در بودجه

کاهش سهم نفت در بودجه از مواردی است که مطابق قانون برنامه چهارم به دولت تکلیف شده و باید سالانه 20 درصد از اتکای بودجه جاری دولت به درآمدهای نفتی کاسته شود ، اما دولت نهم در این زمینه توفیق نداشته است . حدود 2هفته پیش 150 نماینده مجلس در نامه ای سرگشاده ، خواستار کاهش سهم نفت در بودجه و استفاده بیشتر از درآمدهای مالیاتی برای تامین هزینه های دولت شدند. این مساله احتمالا برای بودجه 86 چالش برانگیز است از آن رو که ممکن است دست دولت را برای استفاده از حساب ذخیره ارزی ببندد. سیدکاظم دلخوش ، مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس که یکی از امضاءکنندگان نامه یاد شده است ، می گوید: باید فشاری وارد کرد که دولت فکری برای تغییر جهت استفاده از درآمدهای نفتی در بخش عمرانی کرده و از صرف دلارهای نفتی در امور جاری خودداری کند.در عین حال ، سازمان امور مالیاتی نشان داده که ظرفیت این مساله را دارد و برای همین پیش بینی درآمدهایش را برای سال 86 با 20 درصد افزایش ، 190 هزار میلیارد ریال تعیین کرده و معتقد است تمام این رقم را محقق می کند.وی افزود: با این حال ، مجلس می خواهد در این باره حتما قید قانونی لازم در متن بودجه 86 گنجانیده شود تا قانون قابل استناد داشته باشیم و فکر می کنم دوستان نیز تاکید دارند که این قید را هر طور شده داخل بودجه بیاورند. ما با این ابزار پیامی روشن به دولت برای استفاده از درآمد نفت و حساب ذخیره ارزی می فرستیم.

تورم و قیمت ها

رشد نقدینگی درکشور رو به افزایش است و به حدود 36 درصد رسیده است . در ماههای اخیر قیمت بسیاری از کالاهای اساسی و غیراساسی رو به افزایش گذاشته است و این امر لزوم توجه بودجه 86 به این بخش و سیاست های آن را بیشتر و چالش برانگیزتر خواهد کرد لذا باید منتظر نشست و دید سیاست های دولت برای کنترل نقدینگی چه خواهد بود و چگونه این چالش برطرف خواهد شد.

نقاط مثبت

با این حال بودجه 86 دارای نقاط مثبتی نیز هست که حتی این نقاط مثبت تا به حال کمتر سابقه اجرایی شدن داشته اند. کاهش 7 درصدی بودجه جاری دولت همراه کاهش 1.5 درصدی هزینه های عمرانی آن اولین اقدام مثبت است . کاهش حجم بودجه جاری مستقیما با کاهش حجم دولت و تصدیگری آن ارتباط دارد و می تواند نویدبخش کاهش هزینه های غیرضروری ، افزایش انضباط مالی و افزایش بهره وری دستگاه های دولتی باشد. دکتر ابراهیم رزاقی ، اقتصاددان در این باره می گوید: کاستن از بودجه جاری با صرفه جویی اقدامی شیرین اما سخت است ؛ چرا که سازمان های دولتی مجبور به کوچک کردن حجم خود می شوند و کشور به سوی خصوصی سازی و بویژه بهره وری بیشتر از اعتبارات پیش می رود. با این حال کاستن از بودجه عمرانی چندان مطلوب نیست .وی کاستن از حجم یارانه ها و بحث بنزین را نقطه مثبت دیگر بودجه ذکر کرد و گفت : در این باره باید بگویم کاری بزرگ در حال انجام است و هر کار بزرگی تبعاتی هم دارد که کاملا پذیرفتنی است . گفته می شود ، رئیس جمهور امروز درحاشیه تقدیم لایحه بودجه 86 به مجلس می خواهد ضمن ارائه گزارشی از عملکرد دولت در سال دوم برنامه چهارم ، درباره موضوعاتی چون بحران مسکن ، افزایش قیمت برخی کالاها و پرونده هسته ای نیز صحبت کند. لذا می توان انتظار داشت که امروز روز پرخبری برای کشور باشد که لایحه بودجه 86 یکی از آنهاست.