هورمون پرولاکتین و بارداری

اندازه‌گیری هورمون پرولاکتین نیاز به شرایط خاص داشته و قیمت گرانی دارد؛ بنابراین نیاز نیست برای همه انجام شود.
کسانی که علامت دارند شامل: ترشحات پستان، به هم خوردن عادت ماهانه و نازایی بهتر است برایشان این هورمون اندازه‌گیری شود.
این هورمون باید در شرایط بیداری کامل اندازه‌گیری شود. اشتباه بسیار رایجی که اتفاق می‌افتد این است که به بیمار می‌گویند صبح زود از خواب بیدار شود و دو ساعت بعد برای اندازه‌گیری پرولاکتین به آزمایشگاه مراجعه کند. فرض کنیم خانمی هر روز معمولا ساعت 10 صبح از خواب برمی‌خیزد. روز آزمایش این فرد ساعت 6 صبح به زحمت بیدار شده و با سختی تا ساعت 8 صبح دوام می‌آورد‌! به‌دلیل استرس ایجاد شده از بیداری زودتر از همیشه و خواب‌آلودگی، آزمایش هورمون پرولاکتین این خانم اشتباه خواهد شد و به احتمال زیاد بالاتر از حد واقعی را نشان خواهد داد.
راه‌حل مشکل خواب این است که فرد در همان ساعت همیشگی از خواب برخیزد و بعد از ساعتی به آزمایشگاه رود. در این بین می‌تواند صبحانه مختصری هم بخورد. مشکلی که در این زمینه داریم این است که در‌حال حاضر درصد بالایی از جمعیت در ساعات نزدیک ظهر یا حتی بعد‌از‌ظهر از خواب برمی‌خیزند و به این ترتیب انجام آزمایش پرولاکتین با این روش پیشنهادی غیر‌ممکن می‌شود. من به این افراد می‌گویم چند روز به اجبار صبح زود بیدار شوند. مثلا یک هفته ساعت 8 تا 9 صبح بیدار شوند و در روز آزمایش هم ساعت 8 بیدار شده و حدود 10 صبح آزمایش دهند. بسیاری از بیماران من که ابتدا آزمایش پرولاکتین بالایی داشتند، با این روش در مرحله بعد آزمایش شان کاملا نرمال نشان داده شده است.
‌ خوردن بسیاری از داروها باعث زیاد‌شدن پرولاکتین می‌شو‌د. روش غلط این است که بلافاصله با مشخص شدن زیادی هورمون پرولاکتین، برای بیمار دارو تجویز کنیم و به‌دنبال علت زیادی هورمون نباشیم.
یکی از روش‌های یافتن علت زیادی هورمون پرولاکتین انجام ام‌آر‌آی از هیپوفیز است که روش کم خطری است و در موارد لازم توسط متخصصان درخواست خواهد شد.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم