مراقب ستارههای قلابی باشیم
در دنیای واقعی و فضای مجازی این روزها بحث درباره خانمی به عنوان یک شاخ اینستاگرامی بسیار است. به عنوان یک روان شناس باید بگویم قضاوت کردن درباره این خانم و امثال او کارآسانی نیست و اظهار نظر درباره علت اینکه او دست به چنین رفتاری زده نیاز به بررسی دارد. به همین دلیل پیشنهاد میکنم مقامات قضایی فرصتی ایجاد کنند تا روانشناسان ما بتوانند با اینگونه مصادیق درباره تغییر چهره و هنجارشکنیهایی که داشتهاند مصاحبهای داشته باشند و با توجه به نتایج مصاحبه بتوان بهتر درباره ایشان قضاوت کرد. اما با توجه به مباحث روانشناسی میتوان چند دلیل برای این هنجار شکنی ذکر کرد.
باید گفت معمولا این اشخاص گرفتار خود تحقیری هستند به همین دلیل از طریق تغییرچهره در اینستاگرام خود را معرفی میکنند. درواقع خودتحقیری باعث می شود چنین افرادی برای دیده شدن از هر طریقی تلاش کنند.
علاوه براین احتمال دارد امثال این شخص در زندگی متحمل شکستی شده یا از نظر عاطفی آسیب دیده باشد دراین شرایط نیز معمولا هستند اشخاصی که برای جبران شکست دست به هرکاری مانند تغییر چهره میزنند تا ضعف و شکستشان را جبران کنند.
احتمال دیگری که با آن رو به رو هستیم، مساله بدشکلی هراسی است. هستند افرادی که به اشتباه درباره ظاهرشان قضاوت می کنند یعنی برخلاف چهره معمولی یا حتی خوبشان تصور میکنند دیگران آنها را زشت میدانند. به همین دلیل مدام دنبال تایید گرفتن از دیگران هستند و وقتی پاسخ نمیگیرند دست به هنجار شکنی می زنند.
نکته دیگری که دراین پرونده قابل توجه است دنبال کنندههایی هستند که چنین اشخاصی دارند. البته قضاوت درباره این افراد نیز ساده نیست، چون برخی از آنها ممکن است به دلیل ذهن جستوجوگرشان اینگونه تصاویر را دنبال کردهاند. اما باید با افزایش آگاهی و سواد رسانهای کاربران شرایطی را ایجاد کنیم که افراد ناخودآگاه سبب ترویج این رفتار نشوند. افزایش سواد رسانهای نیز در گرو آموزش والدین و معلمان و در مرحله بعد دانش آموزان و دانشجویان است.مساله دیگر مدیریت فضای مجازی است تا شرایط برای فعالیت فرصت طلبان محدود شود. این روزها افراد زیادی در فضای مجازی خود را مشاور و روانشناس معرفی میکنند که هیچ تخصصی در این زمینه ندارند پیگیریهای ما نشان می دهد افرادی به عنوان مشاور برای مردم نسخه پیچیده و باعث شدهاند آنها به بیراهه هدایت شوند. حتی هستند افرادی که تلاش دارند درکنار افرادی مانند همین خانم کسب درآمد کنند به همین دلیل نباید اجازه دهیم چنین شغلهایی در فضای مجازی ایجاد شود.مساله دیگری که باید به آن پرداخت تلاش برای معرفی الگوهای مناسب است، چراکه ما از این مهم در جامعه غفلت کردهایم. وقتی الگوهای مناسب و متناسب با فرهنگ و اعتقادات مردم ارائه و ترویج نمیشود، صحنه در اختیار ستارههای پوشالی قرار میگیرد. به همین دلیل باید مراقب باشیم به دست خود الگوهای مناسب جوانان را که همان ستارههای درخشان هستند از بین نبریم و به جایشان ستارههای پوشالی را ننشانیم.
دکتر محمد حاتمی
رئیس سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
