jamejamnashriyat
کد خبر: ۱۲۲۸۴۰۸   ۲۵ شهريور ۱۳۹۸  |  ۰۰:۰۱

روز جهانی لایه از‌ن ، بهانه خوبی است تا نگاهی کنیم به این لایه نامرئی بالای سرمان؛ لایه‌ای که حالا بیش از همیشه در معرض خطر است

سپری برای محافظت از شما

سال‌هاست محققان اعلام کرده‌اند که لایه ازن سوراخ شده و آسیب‌دیدگی این لایه از جو می‌تواند سلامت انسان‌ها و محیط‌زیست را نشانه رود. این مساله آن‌قدر اهمیت دارد که 16 سپتامبر هر سال به روز جهانی ازن اختصاص یافته تا به این بهانه هم که شده، فکری برای محافظت از این لایه حیاتی برای کره زمین کنند. در حقیقت لایه ازن به‌عنوان لایه‌ای محافظ در برابر اشعه ماورای بنفش خورشید عمل می‌کند که موجودات زنده را از تیررس آن دور نگه می‌دارد. بخش زیادی از این عامل زیستی، به دلیل فعالیت‌های انسانی در کره زمین رخ داده و این لایه را در معرض آسیب بیشتر قرار می‌دهد.

نازک شدن لایه سپر مانند ازن و در نتیجه افزایش میزان تشعشعات ماوراءبنفشی که از خورشید به زمین می‌رسند علاوه بر اثرات زیست‌محیطی فراوان، بدن انسان را در معرض خطرات زیادی قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین خطرات افزایش رسیدن اشعه خورشید به بدن، اثرات پوستی است که در کنار مشکلات متعدد، پیری زودرس را هم برای پوست به همراه می‌آورد.
سرطان‌های پوستی
با نازک شدن و از بین رفتن لایه ازن و بالا رفتن میزان ماورای بنفش پخش‌ شده از خورشید، شیوع تمام انواع سرطان‌های پوست به‌ویژه در افراد سفیدپوست به مراتب افزایش می‌یابد. سرطان پوست به دو نوع تقسیم می‌شود: سرطان پوست غیرملانومایی که تمام انواع سلول‌های پوستی را دربرمی‌گیرد و نوع دیگر، سرطان پوست جلدی است که روی سلول‌های تولیدکننده رنگدانه تأثیر می‌گذارد. در این میان، ملانوما خطرناک‌ترین و مهلک‌ترین نوع سرطان پوست است و سالانه افراد زیادی بر اثر این سرطان جان خود را از دست می‌دهند.
آفتاب‌سوختگی و پیر شدن پوست
یکی از شناخته‌شده‌ترین عوارض قرار گرفتن در معرض اشعه ماورای بنفش خورشید، آفتاب‌سوختگی است که به‌عنوان یک عارضه مزمن باعث قرمزی و سوختگی پوست می‌شود. بعضی افراد هم برای برنزه شدن بدن خود را در معرض نور مستقیم قرار می‌دهند که احتمال سوختگی را بیشتر می‌کند. این حالت به دلیل نفوذ بیشتر اشعه مضر خورشید به درون پوست به دنبال نازک‌شدن لایه محافظ ازن اتفاق می‌افتد. علاوه بر این، با رسیدن نور مستقیم خورشید و جذب اشعه ماوراءبنفش توسط پوست، تغییراتی در سلول‌ها، بافت‌ها و عروق خونی پوست ایجاد شده و علاوه بر ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی پوست، موجب کاهش کش‌سانی پوست و چین و چروک و پیر، خشن و خشک‌شدن پوست می‌شود.
مشکلات چشمی
زمانی که چشم‌ها در معرض نور زیاد قرار می‌گیرند، باعث تحریک انقباض مردمک‌ها می‌شود تا نفوذ اشعه خورشید به چشم به حداقل برسد؛ البته این عامل طبیعی محدودکننده فقط در شرایطی می‌تواند مؤثر واقع شود؛ اما قرار‌گرفتن طولانی‌مدت در مقابل اشعه خورشید مانند اثر آفتاب‌سوختگی روی پوست، می‌تواند بافت اطراف مژه‌ها و پلک‌ها را هم بسوزاند که دردناک بوده و چشم‌ها و قدرت دید آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در موارد شدید حتی ممکن است باعث کوری موقت شود. نفوذ اشعه ماوراءبنفش خورشید به داخل چشم یکی از عوامل اصلی در بروز آب‌مروارید است.
کاهش سیستم ایمنی
سیستم ایمنی به‌عنوان نوعی سد در برابر عوامل مهاجم بیماری‌زا در بدن، در صورت مواجهه بدن با اشعه ماوراءبنفش خورشید ضعیف شده و به همین دلیل احتمال بروز تومورهای پوستی شدت می‌یابد؛ به‌طوری که شیوع سرطان پوست به دلیل کاهش قدرت دفاعی بدن زیاد می‌شود. اشعه مضر خورشید، فعالیت و تقسیم سلولی را تغییر داده و واکنشی ایمنی در بدن آغاز می‌شود و در نتیجه خطر عفونت‌های ویروسی، باکتریایی، انگلی و عفونت‌های قارچی افزایش می‌یابند.

چگونه از ازن محافظت کنیم؟
استفاده بیش از حد از ترکیبات کلروفلوئوروکربن در قرن بیستم میلادی، سوراخی وسیع در لایه ازن ایجاد و باعث نازکی آن شد. پس از آن، مطالعات دانشمندان نشان داد که با کاهش مصرف ترکیبات کربنی و گازهای گلخانه‌ای، رشد سوراخ لایه ازن کاهش یافت. برخی راهکارهای به ظاهر ساده و پیش‌پاافتاده می‌تواند کمک بزرگی به حفظ محیط‌زیست، سلامت بشر و حفظ لایه ازن کند.
از مصرف گازهای خطرناک خودداری کنید. محققان توصیه می‌کنند که به‌دلیل ترکیبات کربنی موجود و نیز فرآیندهای تولید، از گازهای خطرناک استفاده نکنید. این ترکیبات مضر و خطرناک عبارتند از: کلروفلوئوروکربن‌ها، هیدروکربن‌های هالوژنه، متیل‌برومید و اکسید نیتروژن.
کمتر از خودرو استفاده کنید. بهترین گزینه برای حمل و نقل شهری استفاده از دوچرخه به عنوان وسیله غیرموتوری و نیز پیاده‌روی است. در صورت استفاده از خودرو به‌عنوان وسیله تردد سعی کنید تک‌سرنشین نباشید و به جای استفاده چند نفر از چند خودرو، چند نفر از یک خودروی واحد استفاده کنید تا حجم تولید گازهای گلخانه‌ای به حداقل برسد و آلودگی کمتر شود. به این منظور، تولید خودروهای برقی و هیبریدی در سال‌های اخیر در دستور کار بسیاری از شرکت‌های خودروسازی دنیا قرار گرفته است.
از فرآورده‌های پاک‌کننده استفاده نکنید. سال‌هاست سازمان‌های جهانی نسبت به استفاده از فرآورده‌های پاک‌کننده که مملو از ترکیبات کربنی هستند، هشدار داده‌اند. استفاده از آنها، این قبیل ترکیبات خطرناک کربنی را وارد جو می‌کند. بسیاری از مواد پاک‌کننده حاوی مواد حلال و خورنده است اما می‌توانید به‌راحتی، این فرآورده‌ها را با محصولات غیرسمی مانند سرکه یا بی‌کربنات جایگزین کنید.
از دستگاه تهویه هوا استفاده کنید. حفظ تهویه هوا مساله مهمی است، چرا که بروز نقص در سیستم‌های تهویه هوا باعث ورود ترکیبات فرار CFC به جو و تأثیر روی لایه ازن می‌شود.
لوازم خانگی قدیمی را دور بیندازید. اگر هنوز هم از یخچال، فریزر و سیستم‌های تهویه‌ای استفاده می‌کنید که به پیش از سال 1995 میلادی برمی‌گردند، آنها را عوض کنید. این دستگاه‌ها با نشت مواد شیمیایی، آنها را وارد جو کرده و به نازک شدن لایه ازن کمک می‌کند.
از آفت‌کش‌ها استفاده نکنید. آفت‌کش‌ها و استفاده گسترده آنها طی سال‌ها در مزارع کشاورزی به منظور نابود کردن انواع آفات گیاهی، اثر بسیار مخربی روی سلامت باغات و مزارع به جا گذاشت. این آفت‌کش‌ها هم مانند انواع اسپری از ترکیباتی تشکیل شده‌اند که برای لایه ازن مضر هستند. کشاورزان و باغداران بهتر است از جایگزین‌های این آفت‌کش‌ها استفاده کنند.
گوشت کمتری مصرف کنید. شاید بگویید چه ارتباطی بین مصرف گوشت و لایه ازن وجود دارد، اما باید بدانید که اکسید نیتروژن در هنگام تجزیه کود تولید می‌شود. مرغداری‌ها، کشتارگاه‌ها و اماکن تولید لبنیات یکی از بزرگ‌ترین تولیدکننده‌های بزرگ این گاز هستند.

ندا اظهری

سلامت

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
مدیریت خشکیده

مدیریت خشکیده

خشکسالی، شکارچی حیات وحش شده‌ است، فلامینگوها در بختگان زمینگیر شده‌اند و دوستداران محیط‌زیست برای نجات آنها به تکاپو افتاده‌اند، اما این داستان تلخ محدود به بختگان و جوجه فلامینگوها نیست.

اتفاقی مبارک

اتفاقی مبارک

اعلام حکم خلع‌ ید مالک متخلف هفت تپه، اتفاق میمون و مبارکی بود که متاثر از زحمات مجموعه‌هایی از نیروهای دلسوز انقلاب اسلامی بود.

مذاكرات وین و نگرانی از بهره‌برداری‌ های انتخاباتی

مذاكرات وین و نگرانی از بهره‌برداری‌ های انتخاباتی

پس از روی كار آمدن بایدن در آمریكا و امیدواری برخی جریان‌ها به تكرار تجربه‌های گذشته در مذاكره با غرب، رهبر انقلاب حرف قطعی را درباره نحوه مواجهه ایران با كشورهای عضو برجام، چنین اعلام كردند: «اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برجامی برگردد، باید آمریكا همه تحریم‌ ها را در عمل لغو كند و ما بعد راستی‌آزمایی كنیم.»

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
وضعیت قرمز گیشه

سینما سال جدید را هم با بحران شروع کرده و ظاهرا مردم هنوز رغبتی به فیلم دیدن ندارند

وضعیت قرمز گیشه

پیشخوان

بیشتر