زدن سر افعی در «خان‌شیخون»

به گزارش مهر، یک منبع میدانی سوری اعلام کرد، ارتش سوریه توانست در ادامه پیشروی خود در جبهه ادلب مسیر امدادرسانی گروه‌های مسلح را به روی شورشیان مسلح جبهه النصره در حومه شمالی حماه ببندد. این بعد از بستن مسیر فرعی در خان‌شیخون و جاده بین‌المللی حلب - دمشق بود. به‌گفته این منابع، ارتش نقاط دیده‌بانی خود را در ۵۰۰ کیلومتری اتوبان بین‌المللی شمال خان‌شیخون تثبیت کرد و با بستن مسیر امدادی افراد مسلح شورشی کنترل خود را بر خان‌شیخون کامل کرد. نیروهای ارتش سوریه همچنین در نبرد با تروریست‌های وابسته به جبهه النصره موفق شدند دو تپه النمر و سیریاتل مشرف به شهر خان‌شیخون در حومه جنوبی ادلب را تصرف و پاکسازی کنند. نیروهای سوریه سال ۲۰۱۴ کنترل خود را بر خان‌شیخون از دست داده بودند.
ارتش سوریه بیش از یک ماه پیش عملیات نظامی گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری ادلب آغاز کرد به طوری که توانست شهرک‌ها و تپه‌های استراتژیکی را به تصرف خود درآورد که از مهم‌ترین آنها تل الملح، الجبین در حومه شمالی حماه بود. این پیروزی‌ها زمینه را بر کنترل بر الهبیط و کفرعین در حومه جنوبی ادلب فراهم کرد.
فرار تروریست‌ها
منابع سوری دیروز اعلام کردند همزمان با استقرار نیروهای ارتش سوریه در برخی مناطق شهر خان‌شیخون در حومه ادلب، تروریست‌ها از این شهر و نیز شهرک‌های شمالی حومه حماه به‌طور کامل عقب‌نشینی کردند. به گزارش روسیا الیوم، نهاد موسوم به دیدبان حقوق بشر سوریه با اعلام این خبر افزود: عناصر تروریستی از این شهرها و روستاها و شهرک‌های شمالی حماه از جمله کفرزیتا، اللطامنه، مورک، لحایا و لطمین به طور کامل عقب‌نشینی کردند. ارتش سوریه می‌گوید همچنان به عملیات خود در اطراف شهر خان‌شیخون تا پاکسازی کامل این منطقه از عناصر جبهه النصره و دیگر تروریست‌ها ادامه می‌دهد.
نیروهای مقاومت سوری می‌گویند طی ۲۴ ساعت گذشته موفق شدند ۴۰ عنصر تکفیری را در حومه ادلب به هلاکت برسانند. در این درگیری‌ها همچنین سرکرده نظامی یک گروه تروریستی وابسته به ترکیه نیز کشته شده است. هم‌اکنون محورهای جنوبی استان ادلب شاهد درگیری‌های شدید میان گروه‌های تروریستی عضو اتاق عملیات الفتح‌المبین و نیروهای ارتش سوریه است.
به گزارش روزنامه رای‌الیوم، یک منبع نزدیک به رهبری روسیه در مسکو تأکید کرده است، تصمیم برای حمله به خان‌شیخون در چارچوب سیاست «خُرد کردن تدریجی» بعد از آن اتخاذ شد که یگان‌های وابسته به جبهه النصره اقدام به حملات موشکی به پایگاه حمیمیم در ماه می گذشته کردند. همچنین ارسال موشک‌های ضد هوایی به این تروریست‌ها باعث سرنگون شدن یک هواپیمای جنگی سوریه شده بود. امنیت پایگاه هوایی حمیمم خط قرمز روسیه محسوب می‌شود و هرگونه حمله بدون شک با پاسخ سریعی مواجه خواهد شد که منبع این حملات و طرف‌های مسؤول آنها را به شکلی نهایی و سریع نابود می‌کند.
هدف از عملیات خان‌شیخون
به نوشته همین روزنامه، حمله ارتش سوریه به شهرک خان‌شیخون و قرار دادن آن در اولویت در راهبرد پیشروی برای بازپس‌گیری ادلب در صدد تحقق بخشیدن به سه هدف است: نخست اعمال حاکمیت ارتش سوریه به بزرگراه بین‌المللی دمشق ـ حلب و تامین امنیت آن، دوم: محاصره معارضان در آخرین پایگاه‌شان در حومه شمالی حماه به منظور مقدمه‌چینی برای سرکوب کردن آنها. سوم: پایان دادن به وجود مرکز نظارت ترکیه مورک که در راستای اجرای تفاهمات روسیه و ترکیه در سوچی در سپتامبر 2018 تاسیس شد؛ به موجب این تفاهمات همچنین یک منطقه حائل در منطقه ادلب به عمق 15 تا 25 کیلومتر میان عناصر معارض و نیروهای دولت سوریه ایجاد می‌شد.
به گفته ناظران، خان‌شیخون بزرگ‌ترین شهر در حومه جنوبی ادلب، حلقه ارتباطی محورهای شرقی، غربی و شمالی ادلب است و آزادسازی آن به مثابه گام نخست بازگشایی مسیر حلب به عنوان پایتخت اقتصادی سوریه به دمشق پایتخت سیاسی این کشور به شمار می‌رود.
دستاوردهای این حمله
شهر خان‌شیخون از اهمیت راهبردی فراوانی برخوردار است زیرا بر جاده‌های حیاتی مشرف است و نقطه تلاقی میان حومه شرقی، غربی و شمالی ادلب است. از بُعد نظامی نیز سیطره ارتش سوریه بر خان‌شیخون راه را در برابر نیروهای ارتش سوریه برای پیروزی‌های بیشتر هموار می‌کند تا به سوی کفر سجنه و معره‌النعمان در شمال پیش بروند. تسلط ارتش سوریه بر خان‌شیخون به مثابه محاصره مساحت قابل توجهی در حومه شمالی حماه و آنچه مثلث مرگ نامیده می‌شود، است.
با محاصره گروه‌های تروریستی در حومه شمالی حماه، راهی در برابر آنها جز مرگ یا فرار از منطقه با کمک ترکیه به سوی ادلب باقی نمی‌ماند. این مفهومش آزادسازی همه حومه شمالی حماه است و شهرهای محرده و سقیلبیه نفس خواهند کشید و دیگر حملات راکتی که روزانه به آنها می‌شود، تمام خواهد شد. با آزادسازی ادلب برگ برنده و عامل فشار ضد ارتش سوریه از دست گروه‌های مسلح و حامیان آنها خارج می‌شود. با آزادسازی ادلب، دولت سوریه به شرایط قبل از بحران باز می‌گردد و مفهومش این است که کسانی که جنگ علیه سوریه را به‌راه انداختند باید دست خالی باز گردند.

تشدید اختلافات آمریکا و ترکیه
در حالی که منابع سوری از پیروزی‌های درخشان مقاومت در ادلب و خان‌شیخون خبر می‌دهند، برخی منابع غربی و عربی می‌گویند ترکیه و آمریکا نیز در توطئه چینی خود علیه سوریه دچار اختلافاتی جدی شده‌اند. به گزارش ایسنا، به نوشته روزنامه الشرق الاوسط، منابع دیپلماتیک غربی گفتند توافق‌های میان آمریکا و ترکیه درباره شرق فرات هنوز به مثابه مقدمات نظامی بوده و به حد توافق درباره یک منطقه امن با ویژگی‌های واضح نمی‌رسد. به نوشته این منبع، آنکارا در شمال سوریه خواهان منطقه امنی به طول ۴۶۰ کیلومتر از جرابلس تا رود فرات و فش خابور روی رود دجله و با عمق ۳۲ کیلومتر است طوری که از یگان‌های مدافع خلق کرد و سلاح‌های سنگین‌شان خالی باشد و با تشکیل یک شورای محلی آن را تحت کنترل داشته باشد. در همین حال واشنگتن با ایجاد این منطقه موافقت کرده، اما می‌گوید باید موضوع شوراهای محلی را بررسی کند و این منطقه در نهایت تحت کنترل آمریکا باشد. به گفته منابع دیپلماتیک، مذاکرات اخیر بین ترکیه و آمریکا سه روز به طول انجامید و در آستانه فروپاشی بود، اما وزرای دفاع ترکیه و آمریکا برای نجات آن وارد عمل شده و به تفاهم‌هایی برای تشکیل مرکز عملیات مشترک در جنوب ترکیه دست یافتند.

علی باقری
بین‌الملل